IV SA/Wr 564/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o ustanowienie adwokata. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 4 września 2015 r. wezwano skarżącego do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu wraz z dokumentami źródłowymi potwierdzającymi jego sytuację materialną, tj: a) dowodów potwierdzających aktualną wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (ostatni odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, aktualna decyzja: ZUS, urzędu pracy lub opieki społecznej przyznająca świadczenia, umowa o pracę, zlecenie lub o dzieło, stypendia, honoraria i inne), b) wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące wnioskodawcy i małżonka; c) zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukujące pracy); d) dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek i inne), e) zeznania podatkowego za 2014 r., f) dokumentów potwierdzających zajęcie komornicze. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata i nie nadesłał żadnego z wymienionych wyżej dokumentów. W jego uzasadnieniu podał, że jest osobą rozwiedzioną. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i osiąga dochody z tytułu umowy o pracę lecz stan majątkowy nie pozwala mu na opłacenie fachowego pełnomocnika. Natomiast sam nie jest w stanie poradzić sobie z zawiłą sprawą. Dodał, że jeżeli sprawa trafi na wokandę sądową to resztę dokumentów takich ja wyciągi bankowe, postanowienie sądu o odrzuceniu wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, zajęcia komornicze dostarczy w późniejszym terminie. Wskazał, że jego wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: leki 200 zł, kredyt 298 zł, mieszkanie 200 zł, koszty dojazdu do pracy 200 zł. Nie posiada mieszkania i innych nieruchomości ani oszczędności oraz przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności. W związku z tym wnioskiem skarżący pismem referendarza sądowego z dnia 22 września 2015 r. został wezwany ponownie do nadesłania dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, tj. do przedłożenia: dowodów potwierdzających aktualną wysokość jego dochodów czyli zaświadczenia o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, przelewów bankowych za ten okres potwierdzających wypłatę wynagrodzenia, wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek i inne), zeznania podatkowego 2014 r., dokumentów potwierdzających zajęcie komornicze oraz powołanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowienia sądu o odrzuceniu upadłości konsumenckiej (pierwsze wezwanie w tym zakresie) i dokumentów potwierdzających ustanie małżeństwa przez rozwód (pierwsze wezwanie). Skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi na powyższe pismo referendarza sadowego z dnia 22 września 2015 r., pomimo że zostało ono doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 25 września 2015 r. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W myśl art 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) ustanowenie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazał on, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Skarżący bowiem, pomimo dwukrotnego wezwania przez referendarza sądowego, wspomnianymi pismami z dnia 4 i 22 września 2015 r. nie nadesłał żądnych dokumentów potwierdzających opisaną sytuacją materialną i rodzinną, w tym m. in. dokumentu, z którego wynikałoby w jakiej wysokości otrzymuje wynagrodzenie za pracę, wyciągów z kont bankowych i lokat bankowych, zeznania podatkowego, dokumentów potwierdzających zajęcie komornicze i wysokość wydatków związanych z utrzymaniem Nie nadesłał również pomimo wezwania pismem z dnia 22 września 2015 r. postanowienia sądu odrzucającego wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Skarżący nie tylko nie nadesłał dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia, ale również uchyla się od podania jego wysokości skoro we wniosku złożonym na urzędowym formularzu wskazał jedynie, że utrzymuje się z tego wynagrodzenia, nie określając przy tym jego wysokości, pomimo że w formularzu tym należało podać wysokość dochodu miesięcznego w kwocie netto (rubryka nr 10). W tej sytuacji sprecyzowanie w formularzu wysokości wydatków związanych z utrzymaniem nie jest wystraczającą przesłanką, która pozwałaby na uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę, czy skarżący jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 3 ustawy, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów. Z tych względów wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie (pkt I sentencji). Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie treści przepisu art. 239 pkt 1 lit "b" cytowanej ustawy wynika zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega w pkt II sentencji umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.