IV SA/Wr 567/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi Ł. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi wniesionej przez Ł. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest orzeczenie Rejonowej Wojskowe Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] wydane na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 22 ust.1 i 2, § 23 ust.1, 2, i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.) utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r., Nr [...] w sprawie zdolności do służby wojskowej , którym uznano Ł. S. niezdolnym do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kat. D) w grupie pierwszej. Wskazanym wyżej orzeczeniem Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. rozpoznała u strony nadciśnienie tętnicze II stopnia, które to schorzenie zakwalifikowała jako schorzenie określone w § 39 pkt 2 Załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r (zwane dalej rozporządzeniem)., wiotką przegrodę międzyprzedsionkową z możliwością drożnego otworu owalnego - bez kwalifikacji, poszerzenie żył powierzchniowych podkolanowych nie wymagające leczenia chirurgicznego, zakwalifikowane do § 39 pkt 5 rozporządzenia, otyłość odżywieniową nie upośledzającą sprawności ustroju zakwalifikowaną do § 1 pkt 6 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia oraz skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa zakwalifikowane do § 26 pkt 3 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia. Zdaniem organu I instancji stwierdzone na podstawie wykonanych badań schorzenia powodują niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. . Ł. S. odwołał się od decyzji pierwszo-instancyjnej , nie podnosząc jednakże pod jej adresem jakichkolwiek zarzutów. Organ drugiej instancji rozpatrując odwołanie nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów oraz wykonanych na potrzeby orzecznicze badań lekarskich specjalistycznych, w tym kardiologicznego oraz badania echokardiograficznego- jednoznacznie wynika, że stwierdzone schorzenia ze strony układu krążenia i serca, otyłość dożywieniowa oraz skrzywienie przegrody nosa, mieszczące się w zakresie pojęciowym § 39 pkt 2§ 39 pkt 5, § 1 pkt 6 i § 26 pkt 3 z Załącznika Nr 2 rozporządzenia, kwalifikują w grupie pierwszej osób badanych do kategorii D zdolności do czynnej służby wojskowej. W skardze na decyzję ostateczną Ł. S. również nie sprecyzował - pomimo stosownego wezwania - żadnych zarzutów pod jej adresem. .Odpowiadając na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wraz z uzasadnieniem zawartym w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przypomnieć na wstępie należy ,że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). wedle którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać też trzeba ,że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy , o czym stanowi art. 135 p.p.s.a.. W świetle podstawowego celu tej kontroli, należy przyjąć, że obowiązkiem Sądu jest stworzenie takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodna z prawem. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, m. in. poprzez stwierdzenie jej nieważności w całości lub w części, jeżeli ustali, że jest ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 k.p.a. W związku z tym brak sformułowania w skardze określonych zarzutów pod adresem decyzji będącej przedmiotem osądu sądu administracyjnego nie uniemożliwia kontroli legalności tej decyzji. Dokonując zatem pod takim kątem oceny badanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu zauważa ,że znajdujące się w aktach administracyjnych odwołanie wniesione przez Ł. S. od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. datowane na dzień [...] r. zawiera istotne uchybienie formalne w postaci braku podpisu strony. W tym miejscu wskazać należy ,że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd , wedle którego wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej , wydające decyzje w indywidualnych sprawach . W sprawie zaliczenia kandydata do określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej mają więc zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego( t.j. Dz. U. z 200r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) normujące zasady i tryb tego postępowania . Oznacza to, że zarówno postępowanie w tych sprawach jak i decyzje - obok oceny konkretnej sprawy z punktu widzenia medycznego- powinny też spełniać wymogi przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego . Wprawdzie w rozdziale 10 kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącym instytucji odwołania , brak jest bezpośredniej regulacji, określającej wprost postępowanie organu odwoławczego w przypadku złożenia odwołania zawierającego uchybienie formalne w postaci braku podpisu wnoszącej odwołanie , lecz zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 140 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w art. 136 do art. 139 w postępowaniu przed organem odwoławczym mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przez organem pierwszej instancji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiednie stosowanie tych przepisów na etapie postępowania odwoławczego oznacza stosowanie wprost przepisów regulujących wymagania formalne co do formy i treści podania. A zatem wprost będzie miał zastosowanie przepis art.63 §3 zd. pierwsze kpa , według którego podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego (...).Z kolei w myśl przepisu art. 64 § 2 k.p.a, który również wprost należałoby zastosować do odwołań, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (w tym przypadku brak było podpisu strony), należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W realiach rozpatrywanej sprawy organ II instancji uchybił powyższemu obowiązkowi i nie wezwał strony do usunięcia wymogu formalnego odwołania poprzez jego podpisanie , lecz pomimo wskazanego braku odwołania, rozpatrzył sprawę orzekając o żądaniu strony. Natomiast brak podpisu strony na odwołaniu należy uznać za brak istotny, tzn. taki, którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie odwołaniu dalszego biegu. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 r. sygn. akt SA/Gd 2365 (Wspólnota 1995 r., Nr 2, s. 16) przyjmując, uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji stwierdzić należy, że decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie odwołania zawierającego uchybienie formalne w postaci braku podpisu strony jest nieważna z przyczyny rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Natomiast stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania we wskazanym wyżej zakresie czyni przedwczesną merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy stosując się do wszystkich zasad i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nada bieg odwołaniu strony pod warunkiem uzupełnienia przez nią braków formalnych tego odwołania (podpisanie go przez osobę odwołującą się) i rozpozna sprawę zgodnie z regułami dotyczącymi postępowania odwoławczego (rozdział 10 k.p.a.). Dla tych motywów orzeczono jak w sentencji wyroku.