IV SA/Wr 568/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o wstrzymanie wykonania uchwały w sprawie ze skargi M. W. , R. H. i M. Z. na uchwałę Rady Powiatu [....] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie utworzenia zespołu pod nawą Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w [...] postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Powiatu z dnia [...] w sprawie utworzenia zespołu pod nawą Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w [...]. W skardze został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania tej uchwały. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący podał, że wykonanie zaskarżonej uchwały, w sytuacji późniejszego stwierdzenia jej nieważności, spowoduje trudne do odwrócenia skutki prawne, w szczególności w postaci unieważnienia uchwał organów Centrum, w tym uchwał Rady Pedagogicznej dotyczących klasyfikacji i promocji uczniów i słuchaczy oraz dokumentów urzędowych wydanych przez Centrum, w tym świadectw i dyplomów państwowych oraz nieważność przeprowadzonych egzaminów. Ewentualne stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały skutkować będzie także możliwością składania przez uczniów i słuchaczy odwołań od uchwał podjętych przez nieuprawnioną Radę Pedagogiczną Centrum (np. tych, którzy nie uzyskali promocji lub nie otrzymali zgody na egzaminy poprawkowe), wadliwością decyzji podjętych przez Dyrektora Centrum np. w sprawie skreślenia z listy uczniów, koniecznością zmiany arkuszy organizacyjnych szkół, w tym zmiany przydziału czynności nauczycieli oraz zmiany planów lekcji, planów pracy szkoły, koniecznością ponownego powoływania dyrektorów i wicedyrektorów oraz wypłaty odszkodowań z tytułu odwołań ze stanowisk funkcyjnych i wypowiedzeń umów pracownikom, koniecznością wyboru do władz samorządów uczniowskich i rad rodziców. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały skutkuje również komplikacjami przy przeprowadzeniu egzaminów zewnętrznych maturalnych i zawodowych (ograniczone terminy zgłoszeń kandydatów, zmiany upoważnień ośrodków egzaminacyjnych, powołanie przewodniczących ośrodków egzaminacyjnych), zakłóceniami w realizacji procesu nauczania, w realizacjami podstaw programowych (zmiany nauczycieli prowadzących zajęcia), dezorganizacją naboru uczniów do szkół, koniecznością likwidacji istniejących i utworzenia nowych punktów naboru, koniecznością zmian w systemie elektronicznego naboru, problemami ze sprawozdawczością oświatową i naliczeniem subwencji oświatowej i realizacją i rozliczeniem programów unijnych, dodatkowymi kosztami związanymi z wymianą dokumentacji (legitymacje uczniowskie i nauczycielskie, arkusze ocen), pieczątek i tablic ogłoszeniowych, dowodów rejestracyjnych, ponownym odbiorem funkcjonującej w ramach jednego z rozwiązanych Zespołów Szkół Ponadgimnazjalnych Stacji Kontroli Pojazdów, przestojem w jej działalności i zmniejszeniem dochodów z tego tytułu, koniecznością przeprowadzenia kolejnych postępowań mających na celu wyłonienie pracowników administracyjnych, koniecznością zawarcia nowych umów z instytucjami współpracującymi i uzyskaniem nowych numerów NIP i Regon. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wynika, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanka wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe) powodują istotną lub trwałą zamianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił lub środków (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.). W odniesieniu do uchwał organów samorządowych wstrzymanie ich wykonania należy ocenić jako nadzwyczajny środek, za pomocą którego Sąd jest władny udzielić tymczasowej ochrony osobom lub grupom społecznym, których interesy mogłyby być zagrożone, w razie wejścia w życie przepisów tej uchwały (postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 521/12 opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl.) W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały nie zasługuje na uwzględnienie przede wszystkim z tego względu, że ewentualne uwzględnienie skargi przez Sąd (żądania skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały) spowoduje, że ciężar usunięcia skutków działań mających na celu wykonanie zaskarżonej uchwały spoczywać będzie na organie prowadzącym utworzone Centrum, czyli Radzie Powiatu. Działania te nie obciążają zatem skarżącego. W myśl bowiem art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań tego organu należy w szczególności: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, wykonanie remontów obiektów szkolnych i zdań inwestycyjnych, zapewnienie obsługi administracyjnej lub finansowej i organizacyjnej szkoły lub placówki, wyposażenie szkoły w pomoce dydaktyczne i niezbędny sprzęt. Natomiast zgodnie z art. 5a ust. 1 ustawy o systemie oświaty zadania oświatowe jednostek samorządu terytorialnego finansowane są na zasadach określnych o odrębnych ustawach. Z ust. 2 tego przepisu wynika zaś, że zadania oświatowe polegają na zapewnieniu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i są realizowane przez gminy, powiaty i samorządy województw w stosunku do szkół i placówek wymiennych w tym przepisie, przy czym stosownie do ust. 3 tego przepisu, zadaniem oświatowym powiatu jest także zapewnienie warunków prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych w szkołach i placówkach prowadzonych przez powiat. Podjęcie zaskarżonej uchwały miało na celu realizację zadań oświatowych. O tych zadaniach oświatowych, w tym kursach zawodowych, jest mowa w załączniku nr 2 do zaskarżonej uchwały, jak i w uzasadnieniu do tej uchwały. Istotne znaczenie dla powyższych wywodów ma przepis art. 5a ust. 4 ustawy o systemie oświaty z którego wynika, że środki niezbędne na realizację zadań oświatowych, o których mowa w ust. 2 i 2b, w tym na wynagrodzenia nauczycieli oraz utrzymanie szkół i placówek, zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Przytoczone w uzasadnieniu omawianego wniosku argumenty dotyczące uczniów i słuchaczy i nauczycieli utworzonego Centrum, tj. m. in. podjęcie uchwał i wydanie dokumentów urzędowych przez organy Centrum utworzone niezgodnie z prawem, składania ewentualnych odwołań przez uczniów od tych uchwał, zmiana arkuszy organizacyjnych, planów lekcji, przeprowadzenie egzaminów, sporządzenie sprawozdań, wypowiedzenie umów o pracę i wypłata odszkodowań nie mają charakteru nieodwracalnych skutków prawnych. Również koszty wymiany nowych legitymacji, pieczątek, tablic rejestracyjnych, nadanie nowego numeru NIP, czy Regon, funkcjonowanie Stacji Kontroli Pojazdów nie mają charakteru nieodwracalnych skutków. Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 602/12 stwierdził, że zamówienie tablic urzędowych czy pieczątek w utworzonym zespole szkolno- przedszkolnym nie uzasadnia przyjęcia, że istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto nie przesądzając na obecnym etapie postępowania sądowego o treści orzeczenia Sądu kończącego postępowanie podkreślić należy, iż ewentualne uwzględnienie skargi stanowi, stosownie do art. 152 p.p.s.a., podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt (uchwała) nie może być wykonany. Dodać również trzeba, iż w przypadku wydania przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę i wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku, możliwe jest złożenie, w tej skardze kasacyjnej, kolejnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały, który będzie podlegał rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.