IV SA/Wr 569/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-11-21
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Małgorzata Masternak-Kubiak, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która spełniła warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego przed dniem 1 stycznia 2002 r., ale nie złożyła wniosku do tego dnia, przysługuje zasiłek przedemerytalny na podstawie przepisów wprowadzonych nowelizacją z 2005 r., i od jakiej daty?Ratio decidendi
Osobie, która spełniła warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego przed 1 stycznia 2002 r., ale nie złożyła wniosku do tego dnia, a następnie spełniła warunek posiadania 30-letniego okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego w późniejszym terminie, przysługuje zasiłek przedemerytalny od dnia złożenia wniosku, pod warunkiem, że w dniu jego złożenia spełniała warunki do nabycia tego prawa zgodnie z ustawą obowiązującą w dniu 31 grudnia 2001 r. Przepisy wprowadzające możliwość nabycia zasiłku na podstawie nowelizacji z 2005 r. mają zastosowanie do zdarzeń powstałych od dnia ich wejścia w życie (1 listopada 2005 r.).Stan faktyczny
Skarżąca H. S. domagała się przyznania zasiłku przedemerytalnego od daty złożenia pierwszego wniosku w 2002 r. Organy administracyjne odmówiły przyznania zasiłku od tej daty, przyznając go od późniejszej daty, po uwzględnieniu nowelizacji ustawy z 2005 r. i wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skarżąca argumentowała, że nowe przepisy powinny działać wstecz, zgodnie z intencją wyroku TK. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję przyznającą zasiłek od późniejszej daty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA - Marcin Miemiec (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu - Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę.
Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w D., działający z upoważnienia Starosty D., po wznowieniu postępowania w trybie art. 145a, art. 146 § 2, art. 147, art. 150 § 1 i art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r., Nr [...], odmawiającej przyznania H. S. zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r., to jest od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie oraz przyznał H. S. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r.
H. S. odwołała się od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w części odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, określając tę datę jako począwszy od dnia [...] r. Wyjaśniła, że dnia [...] r. nie spełniała jeszcze warunków do nabycia zasiłku przedemerytalnego. Spełniła je dopiero w chwili złożenia wniosku z dnia [...] r. Kolejne wnioski o przyznanie zasiłku składała dnia [...] r. oraz dnia [...] r.
Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu a przedstawił przebieg dotychczasowych postępowań administracyjnych w związku z przyznaniem bądź też w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego H. S.. Wojewoda stwierdził, że H. S. zgłosiła się dnia [...] r., do Powiatowego Urzędu Pracy w D. po okresie pozostawania w stosunku pracy od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r. i od [...] r. do [...] r. Udokumentowała wtedy staż pracy wynoszący [...] lat, [...] miesiące i [...] dni, w tym w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze - [...] rok, [...] miesięcy i [...] dni. Decyzją z dnia [...] r. H. S. została uznana z dniem [...] r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...] r. Dnia [...] r. została pozbawiona prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
Dnia [...] r. H. S. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Powołała się na ustawę z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, która weszła w życie dnia 6 lutego 2003 r. Po rozpatrzeniu wniosku, organ I instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. H. S. złożyła odwołanie od tej decyzji, po rozpatrzeniu którego organ II instancji decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W związku z podjęciem pracy sezonowej z dniem [...] r., H. S. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej. [...] r. Po okresie wykonywania pracy sezonowej od [...] r. do [...] r., decyzją z dnia [...] r. została uznana z dniem [...] r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...] r. H. S. została pozbawiona statusu bezrobotnej z dniem [...] r., gdyż nie zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. Ostatniej rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. H. S. dokonała dnia [...] r. i decyzją z tego dnia została uznana za osobę bezrobotną z dniem zgłoszenia, bez prawa do zasiłku.
Pismem z dnia [...] r. H. S. wystąpiła do Powiatowego Urzędu Pracy w D. z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] r., w trybie art. 145a, art. 147, art. 149 i art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ I instancji wznowił pierwsze postępowanie prowadzone w sprawie przyznania H. S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] r., odmawiającą przyznania H. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego od [...] r. W dniu [...] r. H. S. oświadczyła, że podtrzymuje wniosek złożony w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. [...] r. i wnosi o przyznanie zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 150 lit. a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r., Nr [...], orzekającej o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego od [...] r. Od tej decyzji H. S. wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] r., nr [...]. Od tej decyzji odwołała się H. S..
Wojewoda rozpatrując odwołanie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt K 19/02. Orzeczono w nim niezgodność art. 11 ust 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z art. 2 Konstytucji, w części, w jakiej zawierał zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i "wyłączający nabycie świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy". Wojewoda stwierdził, że uwzględniając treść tego wyroku, w świetle art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przedemerytalnego bądź do świadczenia przedemerytalnego posiadają osoby, które przed dniem 1 stycznia 2002 r. spełniały warunki do jego nabycia (na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001r.) niezależnie od faktu, czy zarejestrowały się do 31 grudnia 2001 r., czy też po 1 stycznia 2002 r. W wykonaniu tego wyroku ustawodawca na nowo uregulował możliwość ubiegania się o świadczenie lub zasiłek przedemerytalny, wprowadzając art. 150 lit. a) do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten wszedł jednak w życie od 1 listopada 2005 r.
H. S. przyznano zatem prawo do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 150 lit. a) ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w związku z art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stosownie do art. 150 lit. a) ust. 4 ustawy, prawo do zasiłku przedemerytalnego należało przyznać H. S. od dnia złożenia wniosku i udokumentowania jej praw, to jest od dnia [...] r. Organ II instancji wyjaśnił, że gdyby H. S. przyznano prawo do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 150 lit. a) ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to zasiłek przedemerytalny przysługiwałby jej od dnia spełnienia warunków, nie wcześniej jednak niż od dnia 1 stycznia 2002 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. S. zażądała uchylenia decyzji Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...], w zaskarżonej części oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w D., z dnia [...] r., nr [...], także w zaskarżonej części. W skardze stwierdziła, że podtrzymuje argumentację wyrażoną w odwołaniu od decyzji Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w D. z dnia [...] r. Powołała treść przepisu art. 37 lit. j) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 2001 r. Stwierdziła, że w dniu [...] r. jako bezrobotna złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, spełniając warunki do jego nabycia w rozumieniu art. 150 lit. a) ust. 4 w związku z art. 150 lit. a) ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wprowadzonych ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 164, poz. 1366). Zdaniem skarżącej, takie stanowisko reprezentował też Wojewoda w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Nr [...]. Skarżąca podkreśliła, że istotą tej nowelizacji jest jej działanie wsteczne nowych przepisów, zgodnie z intencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt K 19/02, w wyniku którego wprowadzono nowelizację ustawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Poza przedmiotem sporu jest, że podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowi art. 150 lit a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.u. Nr 99, poz. 1001). Na przepis ten powołały się zarówno organy orzekające, jak i skarżąca. Przepis ten wprowadzono artykułem 1 pkt 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 164, poz. 1366). Zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., art. 150 lit. a) wszedł w życie dnia 1 listopada 2005 r.
Według art. 150 lit. a) ust. 1 prawo do zasiłku przedemerytalnego albo do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Regulacja ta nie dotyczy zatem skarżącej, gdyż nie spełniała ona w dniu 12 stycznia 2002 r. warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego. W tej dacie miała bowiem mniejszy okres uprawniający do zasiłku niż ustawowo wymagany okres 30 letni. Skarżącej dotyczy natomiast art. 150 lit. a) ust. 2. Do sytuacji skarżącej nie ma też zastosowania art. 150 lit. a) ust. 3 stanowiący, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego przysługuje za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia określonych w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., nie wcześniej jednak niż od dnia 1 stycznia 2002 r., z zastrzeżeniem ust. 4. Powołany art. 150 lit. a) ust. 3 odsyła zatem do ust. 4, stanowiącego regulację szczególną, skierowaną do osób, o których mowa w ust. 2. Według art. 150 lit. a) ust. 4, osobie, o której mowa w ust. 2, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia spełnia warunki do nabycia tego prawa określone w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.
Z powyższych ustaleń wynika, że sytuacja materialnoprawna skarżącej uregulowana jest przez przepisy art. 150 lit. a) ust. 2 w zw. z ust. 4 ustawy.
Artykuł 150 lit. a) ust. 2 ustawy stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Jak już stwierdzono, skarżąca nie spełniała dnia 12 stycznia 2002 r. warunku okresu zatrudnienia. Na dzień [...] r. udokumentowała bowiem staż pracy wynoszący [...] lat, [...] miesiące i [...] dni W dniu [...] r. pobierała wszakże zasiłek dla bezrobotnych w okresie zasiłkowym o wymiarze 1 roku, obejmującym nieprzerwanie przedział czasowy od dnia [...] r. do dnia [...] r. Zgodnie z powołanym przepisem art. 150 lit. a) ust. 2, okres ten zalicza się do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Wymóg 30 letniego okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego skarżąca spełniła zatem dnia [...] r.
Według art. 150 lit. a) ust. 4, osobie, o której mowa w ust. 2, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia spełnia warunki do nabycia tego prawa określone w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. Sąd zwraca uwagę na formułę, użytą w tym przepisie, dla określenia relacji czasowej, odniesionej dla daty nabycia uprawnień i daty złożenia wniosku. Prawo do zasiłku przysługuje mianowicie osobie dopiero od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia spełnia warunki do nabycia tego prawa. Nie jest to odniesienie do przeszłości, tak jak to ma miejsce w art. 150 lit. a) ust. 1 in fine, gdzie ustawodawca używa określenia spełniła. Sąd nie podziela zatem poglądu skarżącej, że powoływane przepisy art. 150 lit. a) ust. 2 i 4, regulujące sytuację skarżącej, mają wsteczną moc obowiązującą w tym sensie, że skarżącej przysługuje zasiłek przedemerytalny od dnia [...] r.
Jak już ustalono, przepis art. 150 lit a), wprowadzony artykułem 1 pkt 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 164, poz. 1366), zgodnie z art. z art. 22 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., wszedł w życie dnia 1 listopada 2005 r. Mógł on być zatem w rozpatrywanym zakresie zastosowany do zdarzeń, które nastąpiły począwszy od tego dnia. Po tej dacie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego w dniu [...] r., mieszcząc się w terminie końcowym określonym w art. 150 lit. a) ust. 5 ustawy, ustalonym na 28 lutego 2006 r. Zatem dopiero od daty [...] r. skarżącej przysługuje wnioskowany zasiłek przedemerytalny.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło