IV SA/Wr 570/11

WyrokWSA we Wrocławiu2012-01-26

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska – lków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranych zasiłków celowych jest zgodna z prawem, gdy beneficjent posiada znaczne zasoby finansowe nieujawnione organowi pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenia zasiłków celowych pobrane na podstawie nieprawdziwych lub niepełnych informacji o sytuacji majątkowej strony, która posiadała znaczne oszczędności, stanowią świadczenia nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu. Organ prawidłowo ustalił obowiązek zwrotu tych świadczeń, a argumenty strony dotyczące jej trudnej sytuacji życiowej nie mają wpływu na legalność decyzji.
Stan faktyczny
K. E. otrzymała zasiłki celowe w łącznej kwocie 8.541,86 zł w latach 2006-2009. Po śmierci matki odziedziczyła znaczne oszczędności na lokatach bankowych, których nie ujawniła organowi pomocy społecznej. Organ ustalił, że posiadała środki finansowe pozwalające na samodzielne zaspokojenie potrzeb, a mimo to pobierała zasiłki. W efekcie organ wydał decyzję o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, którą K. E. zaskarżyła.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia czerwca 2011 r. w przedmiocie ustalenia wysokości świadczenia nienależnie pobranego i zobowiązania do zwrotu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – lków ( spr.), Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości świadczenia nienależnie pobranego z tytułu zasiłków celowych i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania K. E. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...], wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta J., Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. w przedmiocie: I. ustalenia wysokości świadczenia nienależnie pobranego w łącznej kwocie 8.541,86 zł z tytułu nienależnie pobranych świadczeń: 1) zasiłek celowy wypłacony w dniu 19 września 2006r. w kwocie 90,00 zł 2) zasiłek celowy wypłacony w dniu 19 września 2006r. w kwocie 100,00 zł 3) zasiłek celowy wypłacony w dniu 24 października 2006r. w kwocie 150,00 zł 4) zasiłek celowy wypłacony w dniu 24 października 2006r. w kwocie 250,00 zł 5) zasiłek celowy wypłacony w dniu 20 listopada 2006r. w kwocie 200,00 zł 6) zasiłek celowy wypłacony w dniu 20 listopada 2006r. w kwocie 100,00 zł 7) zasiłek celowy wypłacony w dniu 21 grudnia 2006r. w kwocie 200,00 zł 8) zasiłek celowy wypłacony w dniu 08 lutego 2007r. w kwocie 170,00 zł 9) zasiłek celowy wypłacony w dniu 16 marca 2007r. w kwocie 150,00 zł 10) zasiłek celowy wypłacony w dniu 16 marca 2007r. w kwocie 80,00 zł 11) zasiłek celowy wypłacony w dniu 08 czerwca 2007r. w kwocie 200,00 zł 12) zasiłek celowy wypłacony w dniu 08 czerwca 2007r. w kwocie 200,00 zł 13) zasiłek celowy wypłacony w dniu 27 sierpnia 2007r. w kwocie 250,00 zł 14) zasiłek celowy wypłacony w dniu 27 września 2007r. w kwocie 260,00 zł 15) zasiłek celowy wypłacony w dniu 30 października 2007r. w kwocie 100,00 zł 16) zasiłek celowy wypłacony w dniu 30 października 2007r. w kwocie 280,00 zł 17) zasiłek celowy wypłacony w dniu 27 listopada 2007r. w kwocie 280,00 zł 18) zasiłek celowy wypłacony w dniu 20 grudnia 2007r. w kwocie 290,00 zł 19) zasiłek celowy wypłacony w dniu 20 grudnia 2007r. w kwocie 60,00 zł 20) zasiłek celowy wypłacony w dniu 21 stycznia 2008r. w kwocie 200,00 zł 21) zasiłek celowy wypłacony w dniu 18 marca 2008r. w kwocie 200,00 zł 22) zasiłek celowy wypłacony w dniu 18 marca 2008r. w kwocie 100,00 zł 23) zasiłek celowy wypłacony w dniu 18 kwietnia 2008r. w kwocie 250,00 zł 24) zasiłek celowy wypłacony w dniu 20 maja 2008r. w kwocie 100,00 zł 25) zasiłek celowy wypłacony w dniu 20 maja 2008r. w kwocie 240,00 zł 26) zasiłek celowy wypłacony w dniu 17 czerwca 2008r. w kwocie 250,00 zł 27) zasiłek celowy wypłacony w dniu 21 lipca 2008r. w kwocie 251,86 zł 28) zasiłek celowy wypłacony w dniu 29 lipca 2008r. w kwocie 700,00 zł 29) zasiłek celowy wypłacony w dniu 25 sierpnia 2008r. w kwocie 220,00 zł 30) zasiłek celowy wypłacony w dniu 15 września 2008r. w kwocie 100,00 zł 31) zasiłek celowy wypłacony w dniu 15 września 2008r. w kwocie 140,00 zł 32) zasiłek celowy wypłacony w dniu 16 października 2008r. w kwocie 250,00 zł 33) zasiłek celowy wypłacony w dniu 16 października 2008r. w kwocie 150,00 zł 34) zasiłek celowy wypłacony w dniu 09 grudnia 2008r. w kwocie 260,00 zł 35) zasiłek celowy wypłacony w dniu 27 stycznia 2009r. w kwocie 260,00 zł 36) zasiłek celowy wypłacony w dniu 17 lutego 2009r. w kwocie 100,00 zł 37) zasiłek celowy wypłacony w dniu 17 lutego 2009r. w kwocie 250.00 zł 38) zasiłek celowy wypłacony w dniu 17 marca 2009r. w kwocie 250,00 zł 39) zasiłek celowy wypłacony w dniu 20 kwietnia 2009r. w kwocie 320,00 zł 40) zasiłek celowy wypłacony w dniu 19 maja 2009r. w kwocie 270,00 zł 41) zasiłek celowy wypłacony w dniu 23 czerwca 2009r. w kwocie 30,00 zł 42) zasiłek celowy wypłacony w dniu 23 czerwca 2009r. w kwocie 230,00 zł 43) zasiłek celowy wypłacony w dniu 14 lipca 2009r. w kwocie 260,00 zł II. zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja o zwrocie stała się ostateczna. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) orzekło uchylić zaskarżoną decyzję: - w pkt I.ppkt 12) dotyczącym nienależnego pobrania przez K. E. zasiłku celowego, wypłaconego w dniu 8 czerwca 2007r. w kwocie 200,00 zł i w tym zakresie umorzyć postępowanie pierwszej instancji, - w pkt I. ppkt 37) dotyczącym nienależnego pobrania zasiłku celowego wypłaconego w dniu 17 lutego 2009r. w kwocie 250,00 zł i orzec w tym zakresie o nienależnym pobraniu przez K. E. zasiłku celowego wypłaconego w dniu 17 lutego 2009r. w kwocie 200,00 zł, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że: Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza Miasta J., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. orzekł o uchyleniu w całości swoich decyzji: 1. Nr [...] z dnia [...] września 2006r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 90 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 2. Nr [...] z dnia [...] września 2006r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 100 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, 3. Nr [...] z dnia[...] października 2006r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 150 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, 4. Nr [...] z dnia [...] października 2006r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 250 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 5. Nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 200 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 6. Nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 100 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, 7. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych w kwocie 200 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych, 8. Nr [...] z dnia [...] lutego 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 170 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 9. Nr [...]z dnia [...] marca 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych w kwocie 150 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych, 10. Nr [...] z dnia [...] marca 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 80 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 11. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 200 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 12. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 250 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 13. Nr [...] z dnia [...] września 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 260 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 14. Nr [...] z dnia [...] października 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży w kwocie 100 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży, 15. Nr [...] z dnia [...] października 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 280 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 16. Nr [...] z dnia [...] listopada 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 280 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 17. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 290 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 18. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych w kwocie 60 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych, 19. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 200 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 20. Nr [...] z dnia [...] marca 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 200 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 21. Nr [...] z dnia [...] marca 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 100 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, 22. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 250 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 23. Nr [...] z dnia [...] maja 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży w kwocie 100 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży, 24. Nr [...] z dnia [...] maja 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 240 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 25. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 250 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 26. Nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 251,86 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 27. Nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania w kwocie 700 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania, 28. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 220 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 29. Nr [...] z dnia [...] września 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży w kwocie 100 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży, 30. Nr [...] z dnia [...] września 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 140 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 31. Nr [...] z dnia [...] października 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 250 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 32. Nr [...] z dnia [...] października 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży w kwocie 150 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży, 33. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 260 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 34. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych w kwocie 260 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych, 35. Nr [...] z dnia [...] lutego 2009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 100 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 36. Nr [...] z dnia [...] lutego 2009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych w kwocie 200 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb życiowych, 37. Nr [...] z dnia [...] marca 20009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 250 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów 38. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na leki, środki czystości i obuwie letnie w kwocie 320 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na leki, środki czystości i obuwie letnie, 39. Nr [...] z dnia [...] maja 2009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 270 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 40. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży w kwocie 30 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży, 41. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 230 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, 42. Nr [...] z dnia [...] lipca 2009r. w sprawie przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 260 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia. Na skutek wniesienia odwołania przez K. E. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. decyzją z dnia [...] września 2010r. Nr [...] ponownie orzekł w przedmiocie uchylenia w/w decyzji. W związku z odwołaniem od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] listopada 2010r., Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Po zawiadomieniu K. E. o wszczęciu z urzędu postępowania, jak też o możliwości czynnego udziału strony w postępowaniu, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta J., Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] - będącą przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego - w której orzekł jak w osnowie niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył przepisy ustawy o pomocy społecznej określające przesłanki warunkujące prawo do zasiłku celowego oraz definiujące pojęcie dochodu. Wskazał, że stosownie do treści art.6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej świadczenie nienależne pobrane to świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Podał, że zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na osobie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 98 ustawy świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny. Organ I instancji wymienił czterdzieści dwie decyzje, na podstawie których udzielił stronie pomocy w formie zasiłku celowego w związku z jej wnioskami o to świadczenie. Wskazał, ze zgodnie z posiadaną dokumentacją strona posiada znaczne zasoby pieniężne, które przechowuje na lokatach bankowych, a którymi mogła dysponować po śmierci swojej matki Z. K. w miesiącu sierpniu 2006r. Jak wyjaśniała, pieniądze te zamierzała przeznaczyć na swojej utrzymanie "na starość", zgodnie z wolą rodziców. O istnieniu tych zasobów finansowych strona wiedziała bezpośrednio od swojej matki. Zgodnie z informacją PKO BP Centrum Rozliczeniowe w L. z dnia 7 października 2009r. oraz na podstawie dokumentów dostarczonych przez stronę, składała ona dyspozycje dotyczące operacji na rachunkach lokat bankowych, utrzymując środki finansowe na tych rachunkach w okresie korzystania ze świadczeń pomocy społecznej oraz nadal jest posiadaczką czynnych lokat. Bank podaje, że strona jest współwłaścicielką lokat, jednak z uwagi na fakt tajemnicy bankowej i wycofania zgody na udzielanie informacji na rzecz Ośrodka, nie można uzyskać informacji, czy drugim współwłaścicielem lokat jest zmarła matka strony czy też inne osoby żyjące. Ponieważ jednak strona wyjaśniła, że nie ma żadnej rodziny i osób bliskich, nie były przeprowadzane postępowania spadkowe, na dokumentach bankowych nie pojawia się żadne inne nazwisko osoby trzeciej, organ przyjął, że strona jest osobą uprawnioną do dysponowania wszystkimi środkami zgromadzonymi na rachunkach i kwoty te zostały uznane za jej zasoby, wymienił też należące do strony środki zgromadzone w okresie od września 2006r. na rachunkach bankowych, których nie wypłacała, nawet w części. Organ wskazał, że z treści art. 12 ustawy o pomocy społecznej wynika, że w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Przepis ten zwraca uwagę na uzupełniającą funkcję pomocy społecznej. Pomoc ta nie powinna być udzielana, jeżeli osoba lub rodzina jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację życiową. W przypadku strony niespełniona jest przesłanka kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Organ I instancji ocenił, że strona nie wykorzystała własnych możliwości i zasobów w celu zaspokojenia swoich potrzeb, a takie postępowanie jest przykładem rażącego niewykorzystywania własnych możliwości i uprawnień w celu zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb. Organ przytoczył treść art. 109 ustawy o pomocy społecznej o zmianie sytuacji dochodowej zobowiązującej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej do poinformowania organu, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń i wskazał że strona nie poinformowała Ośrodka. Ponadto organ I instancji przytoczył treść art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej i rozważył zasadność udzielenia ulgi w zakresie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Następnie organ I instancji wskazał, terminy i kwoty, w jakich został wypłacony zasiłek celowy. Stwierdził, że razem wypłacono zasiłki celowe na kwotę 8.541,86 zł. Organ podniósł, że podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego w dniu 16 marca 2011 r. ustalono, że obecnie strona utrzymuje się z alimentów od byłego męża w wysokości 200,00 zł miesięcznie i posiadanych oszczędności. Ocenił, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy, z uwagi na posiadane przez stronę zasoby, których wysokość wielokrotnie przekracza ustawowe kryterium dochodowe, pobrane zasiłki celowe w okresie od 1 września 2006r. do 31 lipca 2009r. nie przysługiwały, a wypłacone stanowią świadczenia nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. E. Stwierdziła, że zaskarża decyzje w całości i wnosi o ich uchylenie i umorzenie postępowania. Podniosła, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w J. rozpoznając po raz trzeci jej sprawę o przyznaniu jej pomocy społecznej w formie różnego rodzaju zasiłków w okresie od 1 września 2006r. do chwili obecnej, po raz kolejny uchylił swoje poprzednie decyzje w tej sprawie i nakazał jej zwrot rzekomo nienależnie przyznanych zasiłków. Z uwagi na to, iż po śmierci jej mamy, co miało miejsce 12 sierpnia 2006r., odziedziczyła po niej oszczędności w kwocie ponad 100 tysięcy złotych wobec czego, zdaniem MOPS w J., przyznane jej uprzednio zasiłki były świadczeniem nienależnym i winna je zwrócić. Decyzje zapadły po dwukrotnym uchyleniu poprzednich decyzji MOPS w J. w tej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., które w zakresie niektórych przyznanych jej zasiłków postępowanie umorzyło stwierdzając, iż decyzja jest ostateczna. Dotyczyło to między innymi zasiłków celowych na pokrycie kosztów leczenia, zakupu żywności, zaspokojenia innych potrzeb życiowych, zasiłku stałego, składki na ubezpieczenie opiekuńcze itd. Są to decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2010 roku o numerach [...], [...] i [...], w pozostałych przypadkach Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzje MOPS w J. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, a w części decyzje MOPS zostały utrzymane w mocy. W swych decyzjach zarówno umarzających postępowanie w sprawie jak i decyzjach przekazujących sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło dobitnie, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w J. nie mógł zmieniać swoich pierwotnych decyzji o przyznaniu świadczeń, z mocą wsteczną (ex tunc) i że takie działania MOPS były możliwe jedynie ze skutkiem na przyszłość, z czym, aczkolwiek z bólem serca się pogodziła. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło również, iż decyzje w sprawie ewentualnie nienależnie pobranych świadczeń z opieki społecznej mają charakter uznaniowy, co oznacza że nawet w przypadku jeżeli niesłusznie przyznano jej pewne zasiłki, za co nie ponosi winy, bo niczego nie ukrywała przed MOPS, to Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w J. winien rozważyć czy w jej sytuacji życiowej i zdrowotnej rozsądnym było zobowiązanie jej do zwrotu tej pomocy, w pełnej wysokości skoro ją wykorzystała zgodnie z jej przeznaczeniem, tj. wykupiła leki, zapłaciła składki na ZUS, skonsumowała posiłki, itd. Strona stwierdziła, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w J., okazał się bezduszny i okoliczności tych nie uwzględnił. Nie wziął pod uwagę tego, iż jest osobą samotną, z ograniczoną zdolnością do pracy, chorą psychicznie, z wieloma schorzeniami, na które musi się leczyć, co pochłania wiele środków finansowych. Jej stan zdrowia ulega stałemu pogorszeniu, co w jej ocenie jest także zasługą MOPS w J., który nie dostrzega jej prawdziwego nieszczęścia. Skarżąca podniosła, że jeśli okazało się że MOPS w J. popełnił błędy i naruszył obowiązujące przepisy prawa, co stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, to na skutek jej odwołań zastosował inne przepisy również niekorzystne dla niej, co przypomina powiedzenie "jak go nie kijem to go pałką". Strona stwierdziła, że nie wie czy na skutek jej zasadnego odwołania MOPS w J. mógł pogorszyć jej sytuację prawną w tej sprawie i zastosować inne przepisy dla niej niekorzystne skoro nie zastosował ich uprzednio. Skarżąca podniosła, że jest u kresu wytrzymałości psychicznej. Stwierdziła, że postępowanie MOPS w J. jest po prostu nieludzkie i bezduszne. Strona stwierdziła, że była uczciwa całe życie, niczego nie ukrywała, także oszczędności, jakie uzyskała po śmierci swojej mamy. Nikt jej wcześniej o to nie pytał. Kiedy ją o to zapytano po raz pierwszy od razu przyznała, iż takie oszczędności posiada i nikogo nie oszukiwała. Pomimo tego MOPS w J. przyznał jej pewną pomoc, a teraz żąda jej zwrotu. Tego nie rozumie. Skoro MOPS w J. uznał, że uzyskana przez nią pomoc była tzw. świadczeniem nienależnym, za co nie ponosi winy, bo pomocy tej rzeczywiście potrzebowała i skoro zwrot tej pomocy w świetle przepisów prawa ma charakter uznaniowy, czyli nie obligatoryjny, to dlaczego MOPS w J., wbrew zaleceniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie rozważył czy w jej wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej, nie jest słusznym by pozbawić jej na przyszłość niektórych świadczeń z tytułu pomocy społecznej, ale równocześnie nie żądać zwrotu pomocy już uzyskanej. Strona stwierdziła, że nie może również zgodzić się z decyzją MOPS w J., który wznowił postępowanie w sprawie decyzji prawomocnych i ostatecznych. Przed wydaniem poprzednich decyzji MOPS w J. znał jej sytuację życiową i finansową i stan faktyczny w tej sprawie. Nie zaistniały więc żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wznowienie dotychczasowych ostatecznych decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło, że podstawą do orzekania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). Według art. 98 ustawy świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. Powołało również treść art. 104 ust. 1 i 3 omawianej ustawy. Natomiast w myśl art. 104 ust; 4 ustawy w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza określonych w tym przepisie, w tym z tytułu nienależnie pobranego świadczenia, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty. Świadczeniem nienależnie pobranym - w rozumieniu art. 6 pkt 16 ustawy - jest świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Z treści przepisów określających przesłanki warunkujące prawo do zasiłku celowego wynika, że świadczenie to przysługuje, gdy spełnione jest kryterium dochodowe. Kryterium dochodowe dla strony, która jest osobą samotnie gospodarującą do 30 września 2006r. wynosiło 461,00 zł, a począwszy od 1 października 2006r. jest to kwota 477,00 zł. Podstawą do przyznania stronie wnioskowanych przez nią zasiłków celowych było ustalenie, że strona spełnia przesłankę dochodową. Jednakże ustalając prawo do zasiłku celowego bierze się również pod uwagę przepisy ustawy o pomocy społecznej ustalające zasady ogólne obowiązujące w sprawach rozpatrywanych na podstawie tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Cytowany przepis określa najistotniejsze cechy pomocy społecznej. Jak wskazuje się w piśmiennictwie w art. 2 ust. 1 zawarta jest jedna z konstytucyjnych zasad, na których opiera się ustrój Rzeczypospolitej Polskiej i zarazem fundamentalna zasada pomocy społecznej. Mowa tu o pomocniczości (subsydiarności). Treść zasady pomocniczości, kształtowana przez prawne uregulowania, odwołuje się do samodzielności obywateli i wspólnot w realizowaniu zadań publicznych. Państwo powinno wspomagać jednostki, rodziny, grupy i nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać. Natomiast zgodnie z art. 12 ustawy w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Organ stwierdził, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżąca od sierpnia 2006r. posiada znaczne zasoby finansowe, ale faktu tego nie ujawniła organowi pomocy społecznej, a zatem organ ten nie wiedział o tej okoliczności wydając decyzje przyznające stronie zasiłek celowy. Strona po śmierci matki rozporządzała tymi zasobami pieniężnymi likwidując lokaty bankowe i zakładając nowe (zestawienia operacji bankowych w aktach sprawy). Analiza wyjaśnień strony, jak też informacji zawartych w dokumentach sporządzonych przez Bank prowadzi do wniosku, że strona będąc współwłaścicielem w/w lokat mogła, po śmierci swojej matki, swobodnie dysponować zgromadzonymi na nich środkami pieniężnymi. Należy przy tym podkreślić, iż strona w odwołaniu, jak też w czasie całego postępowania nie kwestionuje ustaleń organu pierwszej instancji w zakresie posiadania przez nią znacznych zasobów pieniężnych, w kwocie ponad 100 tysięcy złotych. Natomiast m. in. w odwołaniu wskazuje powody niekorzystania przez nią z tych środków w czasie, gdy ubiegała się o przyznanie jej świadczeń z pomocy społecznej. Posiadanie przez stronę znacznych zasobów finansowych jest okolicznością, która przesądza o braku podstaw do korzystania przez nią ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, a więc również z zasiłku celowego. W takim przypadku nie ma bowiem żadnych podstaw, na gruncie ustawy o pomocy społecznej, aby strona była wspierana ze środków pomocy społecznej, w sytuacji gdy ma możliwości zaspokojenia swoich potrzeb we własnym zakresie. Tak więc strona począwszy od września 2006r. nie spełniała przesłanek do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego. Organ odwoławczy nie kwestionuje przy tym podnoszonych przez stronę okoliczności dotyczących jej trudnej sytuacji zdrowotnej i sytuacji rodzinnej, czy też faktu, iż matka mówiła jej, że "te pieniądze mam wybrać kiedy będę wymagała opieki, lub kiedy być może znajdę się w jakimś zakładzie opiekuńczym, za który będę płaciła" (protokół przesłuchania strony z dnia 14 września 2009r.). Jednakże okoliczności te nie uzasadniają jednoczesnego korzystania ze środków pomocy społecznej i nie korzystania z posiadanych zasobów pieniężnych. Dokumentacja sprawy wskazuje, że strona ubiegając się o przyznanie jej świadczeń przedstawiała nieprawdziwe informacje, ponieważ w swoich wnioskach podawała: "brakuje mi na najpilniejsze potrzeby". Stwierdzała, że znajduje się w "trudnej", "ciężkiej", "bardzo ciężkiej" sytuacji finansowej, w związku z tym nie jest w stanie samodzielnie pokryć kosztów zakupu leków, posiłków, malowania, zakupu odzieży i innych potrzeb, podczas gdy - jak powyżej wykazano - nie było to prawdą. Strona nie informowała pracownika socjalnego o posiadanych zasobach pieniężnych tym samym udzielała nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji. Również fakt wycofania zgody w banku na udzielanie organowi I instancji informacji na temat posiadanych zasobów finansowych świadczy o postawie strony, która w dalszym ciągu, w toku postępowania wyjaśniającego, usiłuje zataić wysokość posiadanych zasobów pieniężnych. Powyższe dowodzi, że zaistniała podstawa do stwierdzenia, że strona nienależnie pobrała zasiłek celowy. Organ odwoławczy zauważył, że w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji błędnie dwukrotnie wykazał w pkt I. ppkt 11) i 12) kwotę wypłaconego w dniu 8 czerwca 2007r. zasiłku celowego w kwocie 200,00 zł, podczas gdy z dokumentu sprawy wynika, że w dniu 8 czerwca 2007r. została wydana jedna decyzja Nr 001987/06/2007 w sprawie przyznania stronie zasiłku celowego na pokrycie części całości kosztów leków i leczenia w kwocie 200 zł. Natomiast w pkt I.pkkt 37 organ I instancji błędnie wskazał kwotę przyznanego świadczenia - 250 zł, podczas gdy decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Nr [...] został przyznany zasiłek celowy na zaspokojenie innych potrzeb życiowych w kwocie 200 zł. Stąd Kolegium uchyliło decyzję w w/w zakresie i orzekło jak w osnowie. Wskazane nieprawidłowości nie miały wpływu na ogólną kwotę nienależnie pobranych zasiłków celowych, która została określona prawidłowo. Organ II instancji podniósł, iż nie było uzasadnione rozważenie w zaskarżonej decyzji w zakresie odstąpienia od obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranych świadczeń. Z aktualnej treści art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, która stanowi, że: "właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności (...) może odstąpić od żądania takiego zwrotu", wynika, iż przepis ten może być stosowany wówczas, gdy w obrocie prawnym istnieje już decyzja w sprawie zwrotu wydatków świadczenia z pomocy społecznej, wydana na podstawie art. 104 ust. 3 tej ustawy. Kolegium zauważyło, iż organ I instancji nie wyjaśnił, jakie okoliczności sprawy wziął pod uwagę ustalając termin zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - 14 dni od dnia, w którym stanie się ostateczna decyzja w tej sprawie. Skład orzekający Kolegium, dokonując analizy okoliczności sprawy pod kątem zasadności ustalonego przez organ I instancji wskazanego terminu stwierdza, iż mając na uwadze to, że strona posiada znaczne zasoby finansowe został on ustalony prawidłowo i nie ma podstaw do jego ewentualnej zmiany przez Kolegium. Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej zasadności pobierania przez nią świadczeń należy zauważyć, iż powinna ona mieć tą świadomość, iż korzystając z pomocy społecznej w sytuacji, gdy mogła sama zabezpieczać swoje potrzeby, pozbawiała tej pomocy inne osoby, które faktycznie potrzebowały wsparcia ze strony pomocy społecznej z uwagi na brak własnych zasobów i możliwości. Środki pomocy społecznej, jakimi dysponują organy pomocy społecznej są ograniczone. Organ pomocy nie może rozdzielić między potrzebujących więcej środków niż sam otrzymał. Są one niewystarczające na zaspokojenie często nawet najbardziej uzasadnionych potrzeb osób znajdujących się w trudnych sytuacjach życiowych. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w osnowie. Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni. Powołała w niej wnioski i twierdzenia zawarte w odwołaniu. Zarzuciła, że narusza ona prawo i jest dla niej krzywdząca; wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Uzasadniając swoje twierdzenia i wnioski podała, że SKO w L. rozpoznaje jej sprawę po raz trzeci. Tym razem utrzymał w mocy decyzje z dnia 15 września 2010 r., w których ustalono wysokość należności podlegającej zwrotowi. Podniosła, że poprzednie decyzje MOPS w J. w tym przedmiocie były uchylone i umorzone. Jednocześnie SKO informowało, że decyzje są ostateczne. Stwierdziła, też, że MOPS nie mógł zmieniać swoich pierwotnych decyzji przyznających różne formy pomocy z mocą wsteczną a co najwyżej mógł to uczynić na przyszłość. Dodała, że wobec ostatecznych decyzji w tym względzie organ nie mógł ponownie orzekać, w tym zakresie. Zaskarżone decyzje uważa za błędne z tego powodu, iż decyzje o ewentualnym zwrocie pobranych świadczeń mają charakter uznaniowy, winny zatem uwzględniać wskazaną przez skarżącą sytuację materialną, życiową i rodzinną. Jest osobą samotną, niezdolną do pracy, chorą. Nie posiada żadnej rodziny. Jej dochody to tylko alimenty w kwocie 200 zł miesięcznie, otrzymuje obiady pełnopłatne, płaci za leczenie i leki. Stąd oszczędności jakie jeszcze posiada, a których nie zatajała przed pracownikami MOPS w J. i które się wyczerpują, przeznacza na bieżące potrzeby. Wskazała, że gdyby miała zwrócić całą kwotę to na przyszłość pozostanie ponownie bez środków do życia. Dlatego decyzje MOPS w J. są niehumanitarne i krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swój wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Z powołanych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji a więc czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując oceny pod wskazanym kątem Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z uchybieniami. Przypomnieć należy, że zaskarżone decyzje poprzedziła decyzja SKO w L. z dnia [...] listopada 2010 r., którą to uchylono decyzję organu I instancji – MOPS w J. z dnia [...] września 2010r., który uchylił wymienione na wstępie decyzje przyznające zasiłki celowe i umorzono postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że niedopuszczalna jest zmiana bądź uchylenie decyzji z mocą wsteczną, na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej albowiem decyzja podjęta na tej podstawie ma charakter konstytutywny, może wywierać skutek ex nunc. Tymczasem zasiłki celowe wynikające z uchylonych przez organ I instancji decyzji zostały już wypłacone i nie jest możliwe dochodzenie ich zwrotu na wyżej wymienionej podstawie prawnej. Według SKO w takim przypadku możliwe jest przeprowadzenie odrębnego postępowania mającego na celu ustalenie, czy świadczenie zostało pobrane nienależnie, a zatem ustalenie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 6 pkt 16 ustawy. Rozważania powyższe zostały oparte na poglądach prezentowanych w orzecznictwie sądów wojewódzkich i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 43/10, wyroki NSA: z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 654/10, z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1554/09). Wyroki powyższe dopuszczają możliwość pozostawienia w obrocie prawnym decyzji przyznających prawo do świadczeń. Późniejsza decyzja w przedmiocie udzielenia nienależnego świadczenia jest podstawą do ustalenia jego wysokości a następnie określenia daty zwrotu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowi między innymi art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do powyższego przepisu świadczenie nienależnie pobrane to świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Świadczenia pobrane przez wnioskodawczynię będące przedmiotem rozważań to jak wynika z decyzji organu I instancji zasiłki celowe przyznane na podstawie 42 decyzji w okresie od dnia 19 września 2006 r. do 14 lipca 2009 r. Podstawę ich wydania stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Art. 39 tej ustawy stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej – w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego (...). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń z pomocy społecznej – na zasadach ogólnych przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza – do 30 września 2006 r. 461 zł miesięcznie, od 1 października 2006 r. 477 zł miesięcznie. Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej – za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu, z miesiąca w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych: składki na ubezpieczenia zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto w myśl art. 8 ust. 4 powołanej ustawy, do dochodu ustalanego zgodnie z ust. 3 nie zalicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny przyznanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Wnioskodawczyni w toku prowadzonych postępowań wskazywała jako dochód jedną pozycję – alimenty od męża w kwocie 200 zł miesięcznie. Nigdy nie ujawniła, nie wskazała oszczędności znajdujących się na koncie bankowym. Niesporną okolicznością jest, że matka wnioskodawczyni zmarła w sierpniu 2006 r. i po niej wnioskodawczyni odziedziczyła oszczędności. Jak zeznała przesłuchana w charakterze strony w dniu 14 września 2009 r. o oszczędnościach gromadzonych przez matkę dla wnioskodawczyni wiedziała za życia matki. Potwierdzają to operacje bankowe dokonywane przez zainteresowaną już w sierpniu i wrześniu 2006 r., co dokumentują dołączone do akt administracyjnych wyciągi. Brak jest pewności, w związku z brakiem zgody na ujawnienie przez organy kont bankowych, informacji co do wysokości zgromadzonej kwoty. Organy w oparciu o informację udzieloną przez Bank wskazują, że jest to kwota ponad 100.000 zł. Zainteresowana nie zaprzeczyła tym ustaleniom. Wskazane powyżej, a niekwestionowane przez wnioskodawczynię okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, że w okresie pobierania zasiłków celowych, których dotyczy sprawa, posiadała zgromadzone oszczędności. W ocenie Sądu przedstawiona wyżej ustawowa definicja dochodu – jako sumy miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło uzyskania, daje podstawę do uznania, że są nimi również oszczędności zgromadzone na koncie. Tak obliczony dochód przekracza, co jest oczywiste, kryterium dochodowe uzasadniające przyznanie pomocy. Zgodzić się należy z organami, że opisaną sytuację można ocenić przez pryzmat art. 12 ustawy o pomocy społecznej i uznać, że następuje dysproporcja między udokumentowaną kwotą dochodu, a sytuacją majątkową osoby. Zgodzić się należy również z organem, który podkreśla wynikającą z art. 2 ustawy o pomocy społecznej pomocniczą rolą państwa w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb beneficjentów, że posiadane przez skarżącą środki niewątpliwie zaspokoiłyby potrzeby zainteresowanej, na które wskazuje we wnioskach. Reasumując powyższe wywody należy stwierdzić, że wskazane niesporne okoliczności faktyczne oraz powołane przepisy ustawy o pomocy społecznej dają podstawy do uznania, że gdyby organy miały wiedzę o opisanych oszczędnościach nie przyznałyby skarżącej zasiłków celowych. Nie przysługiwały one z uwagi na dochody i stan majątkowy zainteresowanej – art. 39 w zw. z art. 8 ustawy i art. 12 o pomocy społecznej. W tych okolicznościach, należy uznać, że nieprawdziwe informacje o których mówi art. 6 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej to także informacje niepełne, nie ujawniające wszystkich aktywów majątkowych. Dodać należy, że nieprawdziwe informacje zainteresowana podaje również we wnioskach, informuje, że brakuje jej na najpilniejsze potrzeby, że znajduje się w trudnej lub bardzo trudnej sytuacji finansowej. Skoro zatem na skutek nieprawdziwych – niepełnych informacji oraz niezgodnych z prawdą, wnioskodawczyni uzyskała zasiłki celowe wskazane w części wstępnej decyzji, to są to świadczenia nienależnie pobrane. Ich wysokość to kwota 8.541,48 zł; wynika ona z sumowania kwot zasiłków celowych wypłaconych w oparciu o wskazane w zaskarżonej decyzji – 42 decyzji. Według art. 98 ustawy świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi, niezależnie od dochodu rodziny. Zgodnie z art. 104 ust. 3 wysokość nienależnie pobranych świadczeń oraz terminy ich zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów skargi należałoby wyjaśnić, że przy wydawaniu wyroków Sąd nie może kierować się zasadami słuszności, czy współżycia społecznego. Zgodnie z powoływanymi na wstępie rozważań przepisami, Sąd bada czy zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Jednakże argumenty powołane przez skarżącą, a dotyczące jej stanu zdrowia, stanu rodzinnego i możliwości finansowych mogą być oceniane i mieć znaczenie, o ile skarżąca po uprawomocnieniu się wyroku w takim kształcie w jakim ogłoszono, wystąpi z wnioskiem opartym na art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej i wniesienie o umorzenie w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty ustalonych do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Nie jest również zasadny zarzut skargi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło decyzje organów I instancji i umorzyło postępowanie tego organu zatem są one ostateczne i nie może być sprawa nienależnie pobranych świadczeń ponownie rozpoznawana. W początkowej części rozważań Sądu opisano jedną z takich decyzji, dotyczącą rozpoznawanej sprawy. Została ona wydana dnia [...] listopada 2010 r. – nr [...]. Organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję uznając, że postępowanie w tej sprawie opierało się na niewłaściwym przepisie. Podkreślić jednak należy, że organ odwoławczy zobowiązał organ I instancji do rozważenia skutków uzyskanych informacji co do stanu majątkowego wnioskodawczyni na podstawie art. 6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej. W niniejszym postępowaniu organy dokonały oceny powziętej informacji o oszczędnościach na kontach bankowych wnioskodawczyni i jej skutkach właśnie w oparciu o wskazany przez SKO w L. art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło