IV SA/Wr 571/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), zwanej dalej ustawą o świadczeniach przedemerytalnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa -po rozpoznaniu odwołania J. C. od decyzji Starosty L. z dnia [...] r., NR [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od [...] r.- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Starosty L. z dnia [...] r. odmawiającą przyznania J. C. prawa do zasiłku przedemerytalnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Starosta L. decyzją z dnia [...] r., po ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, ustalił, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego i na podstawie art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r, NR 6, 56 ze zm.); dalej ustawa o zatrudnieniu, obowiązującej w dniu wydania decyzji, w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych -orzekł o odmowie jego przyznania. Starosta uznał, że J. C. udowodnił okres zatrudnienia w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. W odwołaniu od tej decyzji J. C. podniósł, że w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, a starosta odmówił jego przyznania z powodu braku wymaganych dokumentów. Nie odwoływał się od tej decyzji, ponieważ nie był w stanie usunąć istniejących braków. Argumentacja Starosty o przedawnieniu jest niesłuszna, ponieważ przedawnieniu podlegają jedynie prawa nabyte, których on nie nabył i jego sprawa ma charakter nowy i obecnie spełnia ustawowe warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wyjaśnił, że jest człowiekiem uczciwym i mógł podać nieprawdę co do okresu i charakteru pracy w Kółku Rolniczym, ponieważ pracował jako traktorzysta bez prawa jazdy i obecnie po 30 latach nie otrzymał nic w zamian. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda D. wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Urząd Pracy utrzymał w mocy decyzję Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w B. Filia w L. Ś. w sprawie utraty przez J. C. prawa do zasiłku od dnia [...] r. z powodu upływu okresu jego pobierania. W decyzji tej wyjaśniono stan prawny co do możliwości nabycia przez bezrobotnego - J. C. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wskazano, że doliczenie okresu zatrudnienia od [...] r. do [...] r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. do łącznego stażu pracy nie jest możliwe, ponieważ do udokumentowania dowodami zastępczymi okresu zatrudnienia niezbędne są zeznania świadków, którzy posiadają dowody na okoliczność własnego zatrudnienia. Nie przedłożył takich dowodów świadek J. K., gdyż sam miał zaliczony okres zatrudnienia SKR w S. w latach [...] -[...] na podstawie zeznań świadków. Drugi ze świadków R. M. udokumentował swoje zatrudnienie w SKR w S. w okresie późniejszym od podawanego jako czas zatrudnienia J. C. , bo od dnia [...] r. Ponadto J. C. w czasie podawanej daty przyjęcia do pracy w charakterze traktorzysty -[...] r. - miał niewiele ponad 16 lat. Następnie w dniu [...] r. J. C. złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego dołączając: zeznania świadków, życiorys, zaświadczenie o braku dokumentów, kwestionariusz osobowy, książeczkę wojskową, oświadczenia. Po rozpoznaniu tego wniosku Starosta L. orzekł o odmowie przyznania prawa do tego zasiłku z uwagi na przedawnienie roszczenia. Od decyzji tej J. C. w dniu [...] r. złożył odwołanie. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę uznał, że materiał dowodowy nie dał podstaw do merytorycznego jej rozpoznania i decyzją z dnia [...] r. stwierdził, że organ I instancji powinien dokonać analizy zeznań świadków- złożonych dnia [...] r. przez C. B., J. M., K. K. zgodnie z zasadami kpa, dokonać analizy daty prawdopodobnego podjęcia zatrudnienia przez J. C. w KR S. tj. [...] r. z datą jego urodzenia, ustalić kiedy J. C. otrzymał prawo jazdy albowiem z załączonego życiorysu wynika, iż był to czas podjęcia pracy w Kółku Rolniczym w S., ustalić z wnioskodawcą zależność pomiędzy udokumentowanym okresem zatrudnienia od [...] r. do [...] r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych L. Ś. z przypuszczalnym zatrudnieniem w Kółku Rolniczym w S. (w szczególności należy zwrócić uwagę na treść życiorysu J. C. sporządzonego w dniu [...] r. określającego okres pracy w Kółku Rolniczym w S., gdzie strona wyraźnie pisze, że po odbyciu służby wojskowej nadal pracuje w S.), ustalić czy J. C. celem udowodnienia spornego okresu pracy jest w stanie przedłożyć np. kwestionariusze osobowe z przyjęć do kolejnych zakładów pracy, bądź życiorysy, ustalić czy J. C. posiada wpis w dowodzie osobistym o okresie pracy w S. oraz czy od [...] r. czynił starania o ustalenie swego statusu prawnego. Zgodnie z zasadą ogólną dochodzenia prawdy obiektywnej, zbadano wszechstronnie sprawę, w szczególności w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono następujący stan sprawy: 1) Nie można uznać zeznań świadków, albowiem żadna z tych osób nie świadczyła zatrudnienia w Kółku Rolniczym w S. w okresie jaki podaje J. C.. Mało prawdopodobne jest aby osoba korzystająca z usług Kółka Rolniczego mogła jednoznacznie stwierdzić, iż zatrudnienie rzeczywiście miało miejsce. Również osoby świadczące pacę w innym zakładzie nie są w stanie wiążąco podać, że J. C. stale świadczył zatrudnienie w Kółku Rolniczym w okresie [...] r. - [...] r. co najmniej na umowę o pracę czy umowę zlecenia. Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się umowa o pracę zawarta w dniu [...] r. na czas nieokreślony pomiędzy J. C., a Radą Użytkowników Międzykółkowej Bazy Maszynowej w S. w charakterze traktorzysty. 2) Z życiorysu składanego w celu podjęcia zatrudnienia wynika, iż po ukończeniu szkoły podstawowej i uzyskaniu prawa jazdy J. C. podjął pracę w Kółku Rolniczym w S., gdzie pracował do [...] r. odbywając w międzyczasie służbę wojskową. Pozwolenie na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii ciągnik wydano J. C. na podstawie decyzji z dnia [...] r. w wyniku egzaminu zdanego w dniu [...] r. J. C. w dniu [...] r. ukończył 18 rok życia. Zatem pierwszą pracę w charakterze traktorzysty mógł podjąć po uzyskaniu stosownego pozwolenia i pełnoletności. 3) Otrzymanie w dniu [...] r. nagrody jubileuszowej za 25 lat pracy, jak najbardziej potwierdza, iż w roku tym J. C. legitymował się 25-letnim stażem pracy. Składał się na niego okres: od [...] r. do [...] r. tj. [...] lata [...] miesięcy i [...] dni oraz okres od [...] r. do [...] r. tj. [...] lata, [...] miesięcy i [...] dni. Po tym czasie J. C. pracował jeszcze do [...] r. (prawie rok), a następnie od [...] r. do [...] r. tj. [...] rok, [...] miesiące i [...] dni, co łącznie stanowi [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. 4) Wnioskowane przez organ II instancji dokumenty nie potwierdzają okresu zatrudnienia w S.. W szczególności legitymacja ubezpieczeniowa została wydana [...] r. i od tej daty jako pierwsze podane jest zatrudnienie w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w S.. Dowód osobisty wydano [...] r. Reasumując na podstawie tych dokumentów nie można potwierdzić zatrudnienia w latach [...] -[...]. Organ II instancji stwierdził zatem jednoznacznie, że udowodniony okres zatrudnienia wynosi [...] lat[...] miesięcy i [...] dni i w związku z tym J. C. nie spełnia warunków do nabycia zasiłku przedemerytalnego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001r., a na mocy przepisów przejściowych do chwili obecnej. Ponieważ J. C. utracił zasiłek dla bezrobotnych w dniu [...] r. brak jest ustawowych przesłanek do doliczenia okresu aktualnie pobieranego zasiłku do łącznego stażu pracy. Instytucja ta zaczęła obowiązywać od 2000r. do końca 2001r. Działając wbrew przepisom ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasadom nabywania zasiłku przedemerytalnego nawet gdyby do udowodnionego już stażu pracy doliczyć ewentualnie czas od dnia zdania egzaminu na prowadzenie pojazdów mechanicznych tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r. (cały wnioskowany okres to czas od [...] r. do [...] r.) wówczas okres zatrudnienia wyniósłby niewiele ponad [...] lat. Natomiast z treści art. 37j ustawy o zatrudnieniu wynika, że J. C. powinien legitymować się co najmniej [...] letnim okresem pracy, w tym co najmniej [...] lat zatrudnienia w warunkach szczególnych. Organ II instancji nie podważa, iż J. C. mógł jeszcze przed uzyskaniem pełnoletniości świadczyć pracę, jednakże musiała być to praca bez umowy i nielegalna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. C. podniósł, że nie zgadza się z decyzją Wojewody D. z dnia [...] r. odmawiającą przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ jest człowiekiem uczciwym, który ciężko pracował, a teraz nie ma za co żyć. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu ostatecznej decyzji, dodatkowo wskazując, że na dzień wniesienia skargi , tj. [...] r. nie zaszły nowe okoliczności i fakty nie znane uprzednio organom administracji, uzasadniające zmianę zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę decyzji pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody D. z dnia [...] r., NR [...] w przedmiocie odmowy przyznania J.C. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 29 ust. 1 ustawy o świadczeniach emerytalnych, z którego wynika, iż osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty zasiłków przedemerytalnych spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, zachowują to prawo na zasadach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno- Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), dalej ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu. Z treści art. 11 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu wynikało, że osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. Dodać trzeba, iż z dniem 12 kwietnia 2005r. na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. (K 19/02 OTK-A 2005/3/28 ) art. 11 ust. 2 w części, w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i" wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji. Z dniem ogłoszenia tego wyroku w Dzienniku Ustaw art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej ustawę o zatrudnieniu otrzymał brzmienie: "osoby które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach (...)" W dniu 31 grudnia 2001r. zasady nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego określał art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu, w myśl którego prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej jednocześnie okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że skarżący uzyskał status osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i w okresie od [...] r. do [...] r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. W okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej tj. w dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego poprzez doliczenie do stażu pracy okresu zatrudnienia w Kółku Rolniczym w S., przy czym z oświadczenia skarżącego z dnia [...] r. (K-10) wynika, iż zatrudnienie to obejmuje okres od [...] r. do [...] r. Bezsporne jest, iż w dniu rejestracji w urzędzie pracy skarżący legitymował się stażem pracy wynoszącym [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego skarżący przedłożył własne oświadczenie z dnia [...] r., w którym wyjaśnił, że pracował w Kółku Rolniczym w S. od [...] r. do [...] r. i nie może przedłożyć świadectwa pracy, ponieważ dokumenty uległy zniszczeniu lub zgubieniu, a osoby z którymi pracował (J. Ż., J. K.) już nie żyją i w związku z tym wniósł o uwzględnienie: oświadczeń osób zamieszkałych w S., u których wykonywał usługi traktorzysty oraz zeznań świadka C. B., który we wnioskowanym okresie pracował w charakterze agronoma gromadzkiego w Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w S., a także własnoręcznego życiorysu sporządzonego dnia [...] r. i zaświadczenia Spółdzielni Kółek Rolniczych w L. Ś. z dnia [...] r. (k-9) stwierdzającego, iż w archiwum tej Spółdzielni brak jest akt byłego Kółka Rolniczego w S. z lat [...] -[...], gdyż uległy one zniszczeniu lub zagubieniu. Słuszne jest stanowisko organów administracji, iż na podstawie zeznań osób, które nie były zatrudnione w Kółku Rolniczym w S., a jedynie korzystały z jego usług (oświadczenia J. M. -z dnia [...] r. i K. K. - z dnia [...] r.) nie można przyjąć, iż skarżący był zatrudniony w tym Kółku w okresie od [...] r. do [...] r. Rację mają również organy orzekające w sprawie twierdząc, iż na podstawie zeznań świadków (zeznania C. B.), którzy pracowali w innym zakładzie pracy nie można ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżący świadczył pracę w Kółku Rolnym w S.. Nadmienić należy, iż świadek C. B. dnia [...] r. zeznał, iż skarżący w okresie od [...] r. do [...] r. pracował w Kółku Rolniczym S., zaś on sam był w tym okresie zatrudniony w Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w S. w charakterze agronoma, co potwierdził świadectwem pracy z dnia [...] r. z którego wynika, iż świadek ten był zatrudniony we wspomnianym Prezydium w okresie od [...] r. do [...] r. Ponadto świadek ten podał, że we wskazanym okresie był członkiem Zarządu Kółka Rolniczego w S., jednakże na tę okoliczność nie przedstawił żadnych dokumentów. Przedłożone przez skarżącego zeznania i oświadczenia świadków nie potwierdzają zatem faktu zatrudnienia skarżącego w Kółku Rolniczym w S. w okresie od [...] r. do [...] r. Faktu zatrudnienia w Kółku Rolniczym w S. we wspomnianym okresie nie potwierdza również znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy (K-38) umowa o pracę zawarta w dniu [...] r. pomiędzy skarżącym, a Międzykółkową Bazą Maszynową w S. reprezentowaną przez Radę Użytkowników, z której wynika, iż skarżący został zatrudniony z dniem [...] r. na czas nieokreślony na stanowisku traktorzysty. Istotne jest, iż skarżący urodził się w dniu [...] r., zaś w dniu [...] r. ukończył 18 rok życia, natomiast pozwolenie na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii ciągnikowej uzyskał na podstawie decyzji z dnia [...] r,. w wyniku egzaminu zdanego w dniu [...] r. Zgodzić się należy z twierdzeniem organów administracji, iż pierwszą pracę w charakterze traktorzysty skarżący mógł podjąć po uzyskaniu pełnoletności i pozwolenia na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii ciągnik. Powyższe potwierdza treść życiorysu skarżącego sporządzonego w dniu [...] r., w związku z ubieganiem się o zatrudnienie w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w S., w którym skarżący podał, że ukończył szkołę podstawową i po uzyskaniu prawa jazdy podjął pracę w Kółku Rolniczym w S., odbył służbę wojskową, po zakończeniu której nadal pracował w tym Kółku oraz, że zwalnia się z pracy w Kółku w celu podjęcia zatrudnienia w PGR w S.. Z treści tego życiorysu wynika zatem, że skarżący podjął zatrudnienie na stanowisku traktorzysty dopiero po uzyskaniu prawa jazdy, które jak już wskazano, otrzymał na podstawie pozwolenia z dnia [...] r na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii ciągnikowej. Przedłożone przez skarżącego zaświadczenie z Archiwum Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] r. (K-37) stwierdzające, że skarżący, który był pracownikiem Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa w R.W. - Zakład Rolny S. w okresie od [...] r. do [...] r. w dniu [...] r. otrzymał nagrodę jubileuszową za 25 lat pracy w wysokości [...] zł - potwierdza jedynie, iż skarżący w [...] r. legitymował się 25-letnim stażem pracy. Zaświadczenie to nie może zatem stanowić dowodu na okoliczność, iż skarżący był zatrudniony w Kółku Rolniczym w S. we wnioskowanym okresie czyli od [...] r. do [...] r. Nadto organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, iż wspomniany 25-letni staż pracy obejmuje okresy: "od [...] r. do [...] r. tj. [...] lata [...] miesięcy i [...] dni oraz okres od [...] r. do [...] r. tj. [...] lata, [...] miesięcy i [...] dni", jak również fakt, że "po tym czasie skarżący pracował jeszcze do [...] r. (prawie rok), a następnie od [...] r. do [...] r. tj. [...] rok, [...] miesiące i [...] dni", co wskazuje, że łączny staż pracy skarżącego stanowi [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Zatrudnienia skarżącego w Kółku Rolniczym w S. we wnioskowanym okresie nie potwierdzają również dane zawarte w legitymacji ubezpieczeniowej, która została wydana [...] r. i z tą datą potwierdzone jest zatrudnienie skarżącego w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w S., jak również dane w dowodzie osobistym wydanym w dniu [...] r., który zawiera adnotację, iż skarżący w dniu [...] r. został przyjęty do pracy w Gospodarstwie Rolnym Skarbu Państwa w R. W., a w dniu [...] r. został zwolniony z pracy oraz adnotację o zmianie nazwy przedsiębiorstwa "Państwowe Gospodarstwo Rolne S. ". Pozostałe dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (prawo jazdy Nr [...], książeczka wojskowa nr [...], zestawienie okresów zaliczanych z dnia [...] r. sporządzone przez urząd pracy, karta rejestracyjna bezrobotnego, zaświadczenie o rejestracji jako osoba bezrobotna) również nie potwierdzają zatrudnienia skarżącego w Kółku Rolniczym w S. w okresie od [...] r. do [...] r W świetle powyższego skarżący wykazał okres zatrudnienia wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Ponadto, nawet gdyby zaliczono do stażu pracy uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego okres zatrudnienia począwszy od dnia zdania egzaminu na prowadzenie pojazdów mechanicznych tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r., wówczas skarżący nadal nie spełniałby wymogu zatrudnienia wynoszącego co najmniej 30 lat pracy, gdyż jego staż pracy wyniósłby ponad [...] lat. Z tych względów zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Skargę zatem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić.