IV SA/Wr 573/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-10-18
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego podlega umorzeniu, jeśli strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów. W takim przypadku rozpoznanie wniosku staje się zbędne, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249a PPSA.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego. Referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona złożyła uzupełniony wniosek, zaznaczając żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i wykreślając żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Stwierdzono, że strona jest z mocy ustawy zwolniona z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący w treści skargi podał, że wnosi o zwolnienie z kosztów postępowania sądowego.
Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 21 września 2017 r. poinformowano stronę skarżącą, że powyższy wniosek został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy i związku z tym w piśmie tym wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego tego wniosku i w tym celu przesłano stronie skarżącej urzędowy formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, obowiązujący w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym w celu jego wypełnienia, własnoręcznego podpisania i przesłania do Sądu w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył, na urzędowym formularzu z dnia 10 października 2017 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym w rubryce nr 4.1 zaznaczył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast rubryka nr 4.2 obejmująca żądanie dotyczące ustanowienia pełnomocnika z urzędu została przez skarżącego wykreślona, zgodnie z pouczeniem zawartym w pkt 3 do formularza, z którego wynika, że niepotrzebna treść należy skreślić, co oznacza, iż skarżący nie wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Potwierdza to także uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym, w rubryce nr 5 skarżący podał, że zwolnienie z kosztów sądowych pozwoliłoby mu na dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został więc zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa w zakresie obejmującym jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z żądaniem strony skarżącej wskazanym w rubryce nr 4.1 formularza i w związku z tym rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 p.p.s.a.).
Z treści przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a. wynika zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej.
Strona skarżąca jest zatem, na podstawie powołanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a. zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, które w myśl art. 211 ustawy obejmują opłaty sądowe (czyli wpis sądowy i opłaty kancelaryjne) i zwrot wydatków (art. 211 w związku z art. 212 i art. 213 p.p.s.a.).
Z tych względów rozpoznanie wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, która jest zwolniona z obowiązku ich ponoszenia z mocy ustawy, stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło