IV SA/Wr 580/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-05-29

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Annetta Makowska-Hrycyk, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozostająca w zatrudnieniu, w tym na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim lub wychowawczym, może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., jeśli nie podjęła lub zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozostawanie w zatrudnieniu, nawet w okresie urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego, wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje zatrudnienie szeroko, obejmując stosunek pracy i inne formy zatrudnienia, a urlopy te są świadczeniami ze stosunku pracy, a nie rezygnacją z zatrudnienia.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca pozostawała w zatrudnieniu do maja 2024 r., w tym na urlopach związanych z rodzicielstwem, co wykluczało przyznanie świadczenia na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów dotyczących zatrudnienia i urlopów rodzicielskich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant: Starszy referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 16 października 2024 r., nr SKO 4532.312.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2024r., nr SKO 4532.312.2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako: K.p.a.), art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm., dalej jako: u.ś.r., ustawa) w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429; dalej jako: ustawa o świadczeniu wspierającym), po rozpatrzeniu odwołania E. Ł. (dalej: Strona, Skarżąca), utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Wrocławia decyzję Starszego Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu (dalej: organ I instancji, organ pierwszej instancji) z dnia 31 lipca 2024 r., nr DZSW/SP/007629/2024 o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia opieki córce N. Ł. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy: Organ I instancji decyzją z dnia 31 lipca 2024 r. odmówił Stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 18 czerwca 2024r. Strona wystąpiła do organu pierwszej instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia opieki córce N. Ł. (ur. [...] r.). Córka Strony legitymuje się orzeczeniem wydanym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygnatura akt IV U 1215/23, zmieniającym orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2023 r., nr ZP.W/.ON.9531.685.2023 i poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu z dnia 14 sierpnia 2023 r. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 marca 2023 r. w ten sposób, że orzeczenie wydaje się do dnia 16 roku życia małoletniej córki Strony oraz ustala w zakresie wskazań w punkcie 7- wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W tej sytuacji organ I instancji uznał, mając na uwadze art. 24 ust. 2a u.ś.r., że prawo Strony do świadczenia pielęgnacyjnego powstało w okresie do dnia 31 grudnia 2023 r. Tym samym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie znajdzie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, a zatem sprawa powinna zostać rozpoznana i rozpatrzona przy zastosowaniu przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Następnie przytoczył treść art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 oraz art. 3 pkt 22 u.ś.r. Wskazał, że Strona w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 29 maja 2024 r. była zatrudniona w A. (świadectwo pracy z dnia 29 maja 2024). Podkreślił, że założeniem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie wsparcia finansowego osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, który nie może być osiągany ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w zakresie uniemożliwiającym podejmowanie zatrudnienia. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożliwością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę jest zatem wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji zauważył, że w przypadku Strony zostały spełnione następujące warunki uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia: Strona jako matka osoby wymagającej opieki mieści się bez wątpienia w kręgu podmiotów opisanych przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś., Strona nie jest uprawniona do świadczeń emerytalno- rentowych, córka Strony została zaliczona do osób niepełnosprawnych i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednakże rozpatrując sprawę dotyczącą ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym, tj. obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. organ I instancji stwierdził, że nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie sprawy, bowiem Strona nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia.2023 r. pozostawała w zatrudnieniu co wyklucza długotrwałą opiekę oraz pomoc niepełnosprawnemu dziecku w związku ze znacznie ograniczoną możliwością egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Końcowo wskazał, że Strona ma przyznane świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 października 2038 r. przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Strona wniosła o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od marca 2023 r., czyli miesiąca złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że przebywanie na urlopach związanych z rodzicielstwem nie jest równoznaczne z pozostawaniem w zatrudnieniu. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W pierwszej kolejności SKO przytoczyło treść art. 43 pkt 4 oraz art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym oraz art. 24 ust. 2 u.ś.r., art. 24 ust. 2a u.ś.r., art. 24 ust. 4 u.ś.r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności -- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przechodząc do realiów rozpatrywanej sprawy, SKO zauważyło, że z bezspornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż Strona złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w dniu 18 czerwca 2024 r., z zachowaniem trzech miesięcy od wydania orzeczenia zaliczającego Jej córkę do osób niepełnosprawnych wraz ze wskazaniami z pkt 7 (wyrok Sądu Rejonowego z dnia 3 kwietnia 2024 r.; wniosek o ustalenie niepełnosprawności złożony w dniu 2 marca 2023 r.). Dlatego też organ pierwszej instancji zobowiązany był ocenić, czy w okresie od dnia 1 marca 2023 r. Strona spełniała wszystkie warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Jednym z tych warunków była rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia z powodu konieczności zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Jak wynika z akt sprawy, Strona pozostawała w zatrudnieniu od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 29 maja 2024 r. Przy czym, w okresie od dnia 20 października 2022 r. do dnia 29 maja 2024 r. Strona się przebywała kolejno na: urlopie macierzyńskim i rodzicielskim, urlopie wychowawczym i raz jeszcze na urlopie rodzicielskim. Mając na uwadze zarzuty zawarte w odwołaniu, Kolegium wskazało, że przez określenie "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" ustawa rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 u.ś.r.). Z przywołanych przepisów wynika, że ustawa łączy pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej m.in. z pozostawaniem w określonym stosunku prawnym, np. stosunku pracy. Urlopy związane z rodzicielstwem, tj. urlop macierzyński, urlop rodzicielski czy urlop wychowawczy są świadczeniami (w naturze) ze stosunku pracy. Korzystać z nich może wyłącznie pracownik, czyli osoba pozostająca w zatrudnieniu na podstawie stosunku pracy. Wobec tego, zdaniem Kolegium, nie budzi wątpliwości stwierdzenie, że w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Strona pozostawała w zatrudnieniu (w stosunku pracy), a tym samym z tej przyczyny nie powstało jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r. Na powyższą decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku, tj. od 2 marca 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki a przez to naruszenie art. 190 ust 1 Konstytucji RP, 2. naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art, 17 ust 1b u.ś.r., tj. wskazania, że nie zrezygnowała z pracy w celu zajmowania się niepełnosprawna córką, podczas gdy w marcu 2023 r. w miesiącu złożenia wniosku o orzeczenie niepełnosprawności córki pozostawała na urlopie wychowawczym co nie jest równoznaczne z pozostawaniem w zatrudnieniu, 3. naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie decyzji na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego, tj. ubogiego, 4. naruszenie art. 8 i art. 10 K.p.a. w związku z niewysłuchaniem strony postępowania i nie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, pomimo wskazania takiego w treści uzasadnienia w/w decyzji. Nadto nigdy nie otrzymała informacji o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Podkreślić należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, i z niekwestionowanych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że Strona jako matka osoby wymagającej opieki mieści się bez wątpienia w kręgu podmiotów opisanych przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś., Strona nie jest uprawniona do świadczeń emerytalno- rentowych, córka Strony została zaliczona do osób niepełnosprawnych i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przedmiotowe świadczenie zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. przysługuje od miesiąca w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, iż Strona złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w dniu 18 czerwca 2024 r., z zachowaniem trzech miesięcy od wydania orzeczenia zaliczającego Jej córkę do osób niepełnosprawnych wraz ze wskazaniami z pkt 7 (wyrok Sądu Rejonowego z dnia 3 kwietnia 2024 r.; wniosek o ustalenie niepełnosprawności złożony w dniu 2 marca 2023 r.). Dlatego też oceny wymaga, czy w okresie od dnia 1 marca 2023 r. Strona spełniała wszystkie warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Jednym z tych warunków była rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia z powodu konieczności zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. W aktach sprawy znajduje się świadectwo pracy Skarżącej, z którego wynika, że Skarżąca pozostawała w zatrudnieniu w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 29 maja 2024 r. Przy czym, w okresie od dnia 20 października 2022 r. do dnia 29 maja 2024 r. Strona się przebywała kolejno na: urlopie macierzyńskim i rodzicielskim, urlopie wychowawczym i raz jeszcze na urlopie rodzicielskim. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do kwestii, czy Skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką w okresie przebywania na ww. urlopach związanych z rodzicielstwem. Cytowany już powyżej przepis art. 17 u.ś.r. przewiduje bowiem możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wymienionym w nim osobom, które "w celu sprawowania opieki" – "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Zgodnie z treścią art. 3 pkt 22 u.ś.r., zatrudnienie lub inna praca zarobkowa - oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe należy uznać, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to rezygnacja z wykonywania pracy świadczonej w ramach stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób zatem uznać, aby możliwe było przyznanie Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w okresie, w którym Skarżąca pozostawała w zatrudnieniu, to jest przed 31 grudnia 2023 r. Byłoby to bowiem rażąco sprzeczne ze wskazywaną treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zauważyć bowiem należy, że urlop macierzyński/rodzicielski/wychowawczy są przywilejami bezpośrednio związanymi ze stosunkiem pracy (zob. art 180 k.p., 182(1a) § 1 k.p., art. 186 k.p.). Uzyskanie prawa do każdego z tych urlopów skutkuje jedynie utratą dochodu, czego nie można utożsamiać z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tym samym na gruncie art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicja "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" określa podstawy prawne, na jakich praca może być wykonywana i łączy definiowane pojęcie z określonymi stosunkami prawnymi, a nie z okolicznościami faktycznymi, w szczególności z faktycznym wykonywaniem czynności zawodowych, świadczeniem usług czy faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej (patrz: wyroki NSA: z 19 stycznia 2024 r. o sygn. akt I OSK 2429/22, z 24 maja 2023 r. o sygn. akt I OSK 16/23 oraz z dnia 24 sierpnia 2021 r. o sygn. akt I OSK 889/21 i powołane w nim orzeczenia). Powodem odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie był fakt pobierania Skarżącą zasiłku macierzyńskiego, a jedynie fakt pozostawania w tym czasie stosunku pracy. Prezentowana w skardze argumentacja odnosi się natomiast do sytuacji jednoczesnego pobierania zasiłku macierzyńskiego oraz świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże po ustaniu zatrudnienia, czyli w innym stanie faktycznym aniżeli w przedmiotowej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że w art. 177 w związku z art. 1821g Kodeksu pracy określono sytuacje, w których możliwe jest ustanie zatrudnienia w czasie urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego (zwolnienie dyscyplinarne, upływ okresu, na który umowa została zawarta, upadłość lub likwidacja pracodawcy). Dodatkowo możliwe jest również rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron. W przywołanych przypadkach, urlop macierzyński/rodzicielski ulega zakończeniu, jednakże następuje kontynuacja wypłaty zasiłku macierzyńskiego (zob. art 29 ust. 1 pkt 1 i art 61 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz. U. z 2019 r., poz. 645 ze zm.). Zasadnie zatem uznało SKO, że w sprawie nie zaistniała przesłanka niepodejmowania/rezygnacji z zatrudnienia przez Skarżącą w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną córką w okresie do 31 grudnia 2023 r. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez Kolegium skutków prawnych wyroku TK z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13), wskazać należy, że wyrok ten dotyczył kontroli konstytucyjności art. 17 ust. 1b uś.r., nie zaś - co ma znaczenie w niniejszej sprawie – art. 17 ust. 1 u.ś.r., czyli ujętego w nim warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci związku przyczynowego między niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Warunek ten zatem bezwzględnie obowiązywał do dnia 31 grudnia 2023 r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które powodowałoby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, działając na podstawie przepisów art. 151.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło