IV SA/Wr 581/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia[...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 17 ust. 1 pkt 6 oraz 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. W. od wydanej z upoważnienia Burmistrza S. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej decyzji z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku stałego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] zaskarżoną w trybie odwoławczym przez T. W. organ I instancji orzekł o odmowie przyznania odwołującemu się zasiłku stałego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że odmowa przyznania pomocy, o której wyżej mowa spowodowana była niespełnieniem przesłanek ustawowych. Wskazano, że T. W. posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności do dnia 30 kwietnia 2010 r. W orzeczeniu tym we wskazaniach dotyczących odpowiedniego zatrudnienia podano, że wskazana jest praca lekka. Organ I instancji podał, że lekki stopień niepełnosprawności nie uprawnia do otrzymywania zasiłku stałego. Od decyzji tej odwołanie wniósł T. W. Podniósł, że jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, pozostaje bez środków do życia, a Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił mu przyznania zasiłku stałego, powołując się na okoliczność, że w kwietniu br. zarobił kwotę 170 zł oraz, że orzeczenie, jakim się legitymuje, dotyczy lekkiego stopnia niepełnosprawności. Ponadto zwrócił uwagę na treść art. 8 ustawy o pomocy społecznej i nieprzekroczenie określonego w nim ustawowego kryterium dochodowego oraz na art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ustanawiającego przesłanki przyznania zasiłku stałego, które w ocenie odwołującego zostały przez niego spełnione. Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że nie jest ono zasadne Ustaliło, że T. W. złożył w dniu 20.04.2010 r. w Ośrodku Pomocy Społecznej w S. wniosek o przyznanie zasiłku stałego, powołując się wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na okres dwóch lat. We wniosku podał, że ze względów zdrowotnych nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej. Organ odwoławczy ustalił, że odwołujący się prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy. Legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Organ II instancji wskazał, że podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), w szczególności art. 37 ust. 1, zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Organ wskazał, że z analizy materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że T. W. nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i może być zatrudniany przy pracach lekkich. Zaznaczył, że niezdolność do pracy nie jest tożsama z niepełnosprawnością. W rozumieniu tego przepisu decydująca jest całkowita niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy oraz, że osoba niepełnosprawna może być zdolna do pracy, może wykonywać pracę specjalnie chronioną w warunkach przystosowanych do stopnia niepełnosprawności. Organ II instancji wskazał, że z orzeczenia, na które powołuje się odwołujący wynika, że może on być zatrudniany przy pracach lekkich, a tym samym nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu 37 ust.1 ustawy o pomocy społecznej. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, przyczyną odmowy przyznania odwołującemu się zasiłku stałego jest wyłącznie niespełnienie przesłanki w postaci całkowitej niezdolności do pracy, nie zaś przekroczenie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Wskazało, że warunkiem przyznania zasiłku stałego jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. zarówno kryterium dochodowego, jak i kryterium całkowitej niezdolności do pracy, które w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony, w tym powołanego art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że osobie spełniającej kryterium dochodowe na mocy ustawy o pomocy społecznej przysługują różne formy wsparcia, w tym zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ustawy, który jest inną formą wsparcia i nie jest tożsamy z zasiłkiem stałym, o który w swoim wniosku ubiegała się strona. Organ zwrócił uwagę, że T. W. w swoim wniosku w sposób wyraźny wskazał, że ubiega się o przyznanie zasiłku stałego na okres dwóch lat ze względu na niepełnosprawność i niezdolność do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło ponadto uwagę, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że T. W. korzysta ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej - otrzymywał zasiłek okresowy. Organ ten podał, że mimo, że sytuacja finansowa odwołującego jest niewątpliwie trudna, to w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskowanego świadczenia oraz, że fakt odmowy przyznania zasiłku stałego nie oznacza, że strona nie jest uprawniona do ubiegania się o inne świadczenie z pomocy społecznej. Wskazał, że organ I instancji winien pouczyć odwołującego się o ewentualnych formach pomocy, które mogą mu przysługiwać oraz o sposobie ubiegania się o nie. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję T. W. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie występują. Rozpatrując skargę, Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jej wydania. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z jej art. 37 ust. 1 zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl ust. 2 owego przepisu prawa, zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż – na datę wydania zaskarżonej decyzji - 444 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Przepis ten w ust. 3 stanowi, że kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. Z prawidłowych i niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespól do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Ś. z dnia 2 kwietnia 2010 r., którym został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności. We wskazaniach dotyczących odpowiedniego zatrudnienia podano, że wskazana jest prawa lekka. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, organy rozpatrujące sprawę prawidłowo uznały, mając na względzie z jednej strony treść wyżej powołanego przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, z drugiej zaś prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, że nie zostały w sprawie spełnione przesłanki, od których łącznego spełnienia zależy przyznanie wnioskowanego przez skarżącego świadczenia w postaci zasiłku stałego. Skarżący bowiem wprawdzie spełnia określoną w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy przesłankę dochodową albowiem nie uzyskuje dochodu przekraczającego ustawowe kryterium dochodowe określone dla osoby samotnie gospodarującej, jednak nie jest osobą niezdolną do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolną do pracy. W myśl definicji ustawowej zawartej w art. 6 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej osobą niezdolną do pracy z tytułu wieku jest kobieta, która ukończyła 60 lat oraz mężczyzna, który ukończył 65 lat. Niesporne w sprawie jest, że skarżący nie osiągnął jeszcze powyższego wieku. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 1 tej ustawy, całkowita niezdolność do pracy, to całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z poczynionych w sprawie przez organy administracji prawidłowych ustaleń faktycznych wynika, że skarżący nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, bowiem legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu lekkim. Trafnie w tej sytuacji organy rozpoznające sprawę uznały, że skarżący nie spełnia określonych w art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przesłanek do przyznania mu zasiłku stałego. W tej sytuacji orzeczenie zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. Dodać należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest decyzją o charakterze związanym, co oznacza, że w razie spełnienia przesłanek określonych w owym przepisie prawa, organ administracji nie może odmówić stronie ubiegającej się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia, lecz ma obowiązek świadczenie to przyznać. W razie zaś niespełninienia przez stronę przesłanek określonych w tym przepisie prawa, organ nie może świadczenia tego przyznać, nawet wówczas, gdy strona ubiegająca się o to świadczenie, lecz niespełniająca wymienionych w w/w przepisie prawa przesłanek w sposób łączny, znajduje się w najbardziej trudnej sytuacji materialnej. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że odmowa przyznania zasiłku stałego nie oznacza, że strona nie jest uprawniona do ubiegania się o inne świadczenie z pomocy społecznej, o czym organ pomocy społecznej winien pouczyć skarżącego i poinformować go o ewentualnych formach pomocy, które mogą mu przysługiwać oraz o sposobie ubiegania się o nie. Skoro zatem zaskarżona decyzja w niczym nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).