IV SA/Wr 581/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-04-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje osobie zwolnionej z zakładu karnego, jeżeli suma okresów zatrudnienia przed pozbawieniem wolności i w jego trakcie, przy uwzględnieniu wymogu minimalnego wynagrodzenia, wynosiła mniej niż 365 dni?Ratio decidendi
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje osobie zwolnionej z zakładu karnego, która zarejestrowała się w ciągu 30 dni od zwolnienia, pod warunkiem że suma okresów zatrudnienia przed pozbawieniem wolności i w jego trakcie, przy czym podstawę wymiaru składek stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia, wynosiła co najmniej 365 dni. W przypadku skarżącego suma tych okresów wyniosła 293 dni, co jest niewystarczające do przyznania zasiłku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych T. N., który zarejestrował się jako bezrobotny w ciągu 30 dni od zwolnienia z zakładu karnego. Organy administracji uznały, że skarżący nie spełnił wymogu minimalnego okresu zatrudnienia (365 dni), ponieważ suma okresów zatrudnienia przed pozbawieniem wolności (98 dni) i w jego trakcie (195 dni, z uwagi na wysokość wynagrodzenia) wyniosła 293 dni. Skarżący w skardze podnosił, że odbywając karę pozbawienia wolności pracował w pełnym etacie i powinien otrzymać płacę minimalną, nie mając wpływu na jej wysokość.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant: Referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 6 listopada 2024 r. nr PS-P.8641.43.2024.AK w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę w całości.
Decyzją z 6 XI 2024 r. (PS-P.8641.43.2024.AK) Wojewoda Dolnośląski (dalej "wojewoda") - po rozpatrzeniu odwołania T. N. (dalej "skarżący") – utrzymał w mocy decyzję Starosty Ząbkowickiego z dnia 29 VIII 2024 r. (nr RE-710/449/JR/2024) odmawiającą skarżącemu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 15 VII 2024 r.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji odwoławczej, wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzające, że w przypadku skarżącego należało odmówić przyznania zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 71 ust. 1 pkt. 1 i 2 lit.e oraz ust. 3 ustawy z 20 IV 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2024 r., poz. 475, ze zm.) – dalej "UoPZ". Skarżący zarejestrował się jako bezrobotny w dniu 15 VII 2024 r. w ciągu 30-dni od zwolnienia z zakładu karnego. W takim przypadku zasiłek dla bezrobotnych może być przyznany, jeżeli suma okresów zatrudnienia lub z nimi równoznacznych w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Tymczasem w przypadku skarżącego suma tych okresów wyniosła tylko 293 dni, a więc jest niewystarczająca do przyznania zasiłku.
W dalszej części uzasadnienia wojewoda szczegółowo odniósł się do okresów zatrudnienia istotnych z punktu widzenia powołanych wyżej przepisów oraz do wysokości otrzymywanego przez skarżącego w tym czasie wynagrodzenia. Wojewoda wyjaśnił, że w badanym okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania tj. od dnia 14 I 2023 r. do dnia 14 VII 2024 r. skarżący będąc zatrudnionym w zakładzie karnym otrzymywał wynagrodzenie w wysokości w 2023 r.: w I 3491,04 zł; w II 3491,20 zł; w III 3490,48 zł; w IV 3307,64 zł; w V 2992,32 zł; w VI 3324,80 zł; w VII 3600,24 zł; w VIII 2680,26 zł; we IX 3482,26 zł; w X 2914,77 zł; w XI 684,64 zł, w XII 1362,18 zł; zaś w 2024 r.: w I 1899,49 zł; w II 4242,00 zł; w III 3838,00 zł; w IV 4242,00 zł; w V 4031,00 zł; w VI 4243,20 zł. W tym czasie obowiązujące minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło: od 1 I do 30 VI 2023 r. - 3490,00 zł brutto; od 1 VII do 31 XII 2023 r. - 3600,00 zł brutto; od 1 I do 30 VI 2024 r. - 4242,00 zł brutto, natomiast od 1 VII do 31 XII 2024 r. - 4300,00 zł brutto. Zatem skarżącemu może zostać zaliczone do okresu uprawniającego do nabycia zasiłku tylko 17 dni stycznia, 28 dni lutego, 31 dni marca i 31 dni lipca 2023 r. oraz 28 dni lutego, 30 dni kwietnia oraz 30 dni czerwca 2024 r., tj. łącznie 195 dni pracy w zakładzie karnym.
Jeśli zaś chodzi o okres 18 miesięcy przypadających przed ostatnim osadzeniem skarżącego w zakładzie karnym, które miało miejsce w dniu 10 VI 2022 r., a więc o okres od 9 XII 2020 r. do 9 VI 2022 r., to skarżącemu można zaliczyć tylko 98 dni. W okresie bowiem od 9 XII 2020 r. do 16 III 2021 r. skarżący był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w P. w H. Inne okresy zatrudnienia nie zostały przez skarżącego wykazane.
W skardze na powyższą decyzję skrżący podkreślił, że odbywając karę pozbawienia wolności był zatrudniony w pełnym etacie w okresie od 14 IX 2022 r. do 7 XI 2023 r. oraz od 25 I 2024 r. do 9 VII 2024 r. Powinien więc za tę pracę otrzymać płacę minimalną, jednak odbywając karę nie miał wpływu na wysokość wynagrodzenia ani odprowadzanych składek.
W odpowiedzi na skargę wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Jak wynika z art. 71 ust. 3 zdanie pierwsze UoPZ, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych, zarejestrowanym w okresie 30 dni od dnia zwolnienia, jeżeli suma okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 2, przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W sprawie bezsporne jest, że w przypadku skarżącego powyższy przepis znajdował zastosowanie, bowiem skarżący zarejestrował się jako bezrobotny w dniu 15 VII 2024 r., zaś zakład karny opuścił dnia 9 VII 2024 r. Powołany wyżej przepis umożliwia kumulację okresów uwzględnianych przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, tj. okresu przypadającego w czasie pozbawienia wolności oraz okresu 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności. Warunkiem koniecznym uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest jednak wykazanie, że we wskazanych okresach miało miejsce zatrudnienie przez okres co najmniej 365 dni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowić musi kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Jak wynika z materiału dowodowego, w okresie 18. miesięcy poprzedzających ostatnie pozbawienie wolności, czyli od 9 XII 2020 r. do 9 VI 2022 r., skarżącemu można zaliczyć 98 dni, w trakcie których wykonywał pracę w wymiarze pełnego etatu w P. w H. (okres zatrudnienia od 1 XII 2020 r. do 16 III 2021 r.). Potwierdza to świadectwo pracy z 7 IV 2021 r.
W czasie zaś pozbawienia wolności skarżący wykonywał pracę w ramach pełnego etatu w okresie od 24 IX 2022 r. do 7 XI 2023 r. oraz od 25 I do 9 VII 2024 r. Trafnie jednak organy obu instancji ustaliły, że w tym przypadku zaliczyć skarżącemu można tylko 195 dni, bowiem tylko w takim okresie podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Chodzi tu o miesiące: I, II, III, VII 2023 r. oraz miesiące: II, IV i VI 2024 r. W pozostałych miesiącach wykonywania pracy w czasie pozbawienia wolności skarżący nie uzyskiwał tytułem wynagrodzenia kwot minimalnego wynagrodzenia (zob. zaświadczenie dyrektora Zakładu Karnego w N. z dnia 7 VIII 2024 r.).
W konsekwencji ustalono skarżącemu łączny okres 293. dni, w którym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jest to okres niewystarczający, wobec określonego w art. 71 ust. 3 zdanie pierwsze UoPZ minimalnego okresu uprawniającego do zasiłku, wynoszącego 365 dni.
Sąd zwraca uwagę, że prawidłowości ustaleń organów nie podważa argumentacja skargi podnosząca, że w okresie pozbawienia wolności skarżący prawie 19 miesięcy pracował w pełnym wymiarze, a więc z ustawowym prawem do co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Sąd podkreśla, że z załączonych przez skarżącego pasków wynagrodzenia wynika, że skarżący w większości miesięcy przypadających we wskazanym okresie nie przepracował pełnego miesięcznego wymiaru czasu pracy. Dlatego też wynagrodzenie uzyskane za takie miesiące nie osiągnęło wysokości odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 123 § 3 i 4 Kodeksu karnego wykonawczego, skazanemu wynagrodzenie przysługuje tylko za pracę wykonaną, chyba że był gotów do jej wykonania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących podmiotu zatrudniającego. Zasadniczo więc nieobecności skarżącego w pracy wiązały się z utratą prawa do wynagrodzenia za dany dzień, w którym przypadała nieobecność. Stąd też wysokość należnego wynagrodzenia za takie miesiące była niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło