IV SA/Wr 586/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-07

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek pielęgnacyjny powinien być wliczany do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego, oraz czy sposób rozliczenia wydatków na lokal mieszkalny przez organ administracji był prawidłowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek pielęgnacyjny, w przeciwieństwie do zasiłku pielęgnacyjnego, jest wliczany do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego, ponieważ nie został wyłączony z dochodu w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ponadto, sąd stwierdził, że organ administracji naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając w sposób należyty sposobu obliczenia czynszu dla lokalu spółdzielczego własnościowego, co uniemożliwiło kontrolę sądową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego M. N. przez Burmistrza Miasta L., a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. Skarżąca kwestionowała sposób naliczenia dodatku, w szczególności zaliczenie dodatku pielęgnacyjnego do dochodu oraz rozliczenie wydatków na lokal. Wnioskodawczyni podniosła również wątpliwości co do różnic w naliczeniach w porównaniu do poprzednich okresów oraz do rozliczeń innych mieszkańców.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Burmistrz Miasta L. Decyzją Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 7 ust. 1 i 5, art.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) przyznał M. N. dodatek mieszkaniowy w kwocie 149, 62 zł na okres 6 miesięcy od września 2008r. do lutego 2009r. w tym ryczałt na zakup opału i ciepłą wodę w wysokości 4,17 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wnioskodawca spełnia wszystkie warunki do uzyskania dodatku w rozumieniu przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz, że nie wystąpiły przesłanki negatywne opisane w art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 tej ustawy. Do decyzji dołączono arkusz kontrolny wyliczenia dodatku, w którym wpisano dane z wniosku, powierzchnię lokalu 37,20 m², powierzchnię pokoi i kuchni 29,40 i tytuł prawny wnioskodawczyni do lokalu- mieszkanie spółdzielcze własnościowe, dochód wnioskodawczyni za ostatnie 3 miesiące 2780, 10 zł, dochód na jedną osobę. Wpisano również parametry do obliczeń w tym limit dochodowy na jedną osobę- 1,113, 51, limit powierzchni normatywnej użytkowej wg ilości osób- 35 m² procent wydatku mieszkaniowego w dochodzie rodziny 15%. Przedstawiono również algorytm wyliczenia dodatku. Wskazano, że powierzchnia lokalu nie jest większa od normatywnej powierzchni użytkowej, dla wnioskodawczyni powiększonej o 30%, a dla zainteresowanej, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo powierzchnia normatywna objęta dodatkiem to 35m². Wydatki mieszkaniowe przeliczone na powierzchnię normatywną wynoszą 288,62 zł. Są równe wydatkom mieszkaniowym podzielonym przez rzeczywistą powierzchnię lokalu i pomnożoną przez normatywną powierzchnię użytkową przysługującą wnioskodawczyni i powiększoną o ryczałt CW. Ryczałt CW 8,05- równa się 1 os. 8.0480 zł/ os 288,62=298,21 (37,20m² *35,00m² + 8,05). Dodatek jest równy wydatkom na powierzchnię normatywną 288,62 pomniejszony o 15% miesięcznego dochodu wnioskodawczyni, który wynosi 926,70 zł, tzn. 149,62 zł=288,62-0,15*926,70. Kwora wypłacona bezpośrednio wnioskodawczyni 4,17 jest wyliczona jako procent , w ogólnej kwocie dodatku w takiej proporcji, jaki procent stanowią zryczałtowane koszty opału w sumarycznych wydatkach mieszkaniowych przeliczonych na powierzchnię normatywną tzw. 4,17= 149,62*0,027891. 0.027891=1os. *8,0480 zł/os 288,62 zł. Kwota wypłacona zarządcy jest różnicą kwoty dodatku i kwoty wypłaconej bezpośrednio wnioskodawcy. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskodawczyni. Podniosła w nim, że są duże rozbieżności między rozliczeniem poprzednimi (?) a obecnym. Z rozliczenia z 19 lutego 2008r. wynika różnica 3,82 zł (309,43-305,61), z rozliczenia z 8 sierpnia 2008r. 29,97 (328-298,21). Podniosła też, że poprosiła wyjaśnienie skąd taka duża różnica, wytłumaczenia były absurdalne, poprosiła o podanie konkretnych danych, co składa się na tą kwotę: podkreślono kwotę 1.88 2.23 2.98 0.19 7,28 zł 328,18-7,28= 320,90, ale tę kwotę zawyżono o 22,69 zł, Ponadto z rozliczenia dochodu na 19 lutego 2008r. wynika kwota 716,95 za 1 miesiąc - na 8 sierpnia 2008r. 926,70 zł- różnica 209, 75. Z przekazu wynosi 763 zł. Podała też, że zapoznała się z rozliczeniem znajomej, również po 75 roku życia i to rozliczenie wygląda inaczej, wzięto dochód wskazany z odcinkiem emerytury- pomniejszony o konserwację domofonu. Zwróciła się zatem z prośbą o wyjaśnienie różnicy. W dalszej części odwołanie zawiera stwierdzenie, że dodatek pielęgnacyjny, który otrzymała w związku z I grupą inwalidzką jest przeznaczony na opiekę. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje każdej osobie po 75 roku życia. Po ukończeniu 75 lat zwróciła się do ZUS o wypłatę tego zasiłku - odpowiedziano jej, że przysługuje jej jeden dodatek i tak jest w decyzji ZUS. Ponadto zainteresowana wskazała, że w związku z I grupą inwalidztwa przysługuje jej dodatkowa powierzchnia bo jest osobą leżącą, mieszka na III piętrze i ma 96 lat. Decyzją z dnia [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 1 i 3, art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), § 2 - § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 200lr. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania M. N. od decyzji znak [...] nr [...] z dnia [...], wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta L., Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w kwocie 149,62zł miesięcznie na okres od września 2008 r. do lutego 2009 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ I instancji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia swojej decyzji w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego i przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do organu II instancji. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że problematyka dodatków mieszkaniowych uregulowana została przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zmiany). Ustawa ta nie definiuje instytucji dodatku mieszkaniowego, ale w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i orzecznictwo sądowe przyjąć można, że dodatek mieszkaniowy jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (uchwała składu 5 sędziów NSA z 20 maja 2002r. sygn. akt OPK21/02, ONSA 2003/1/12). Dokonując analizy zacytowanych art. 2 i 6 ust. 1, art. 6 ust. 3, art. 4 powyższej ustawy organ odwoławczy stwierdził, iż aby otrzymać dodatek mieszkaniowy należy spełnić jednocześnie trzy warunki związane z lokalem: • po pierwsze posiadać tytuł prawny do zajmowanego lokalu bądź oczekiwać na lokal zamienny lub socjalny; • po drugie ponosić wydatki za zajmowany lokal; • po trzecie zajmować (zamieszkiwać) w lokalu, do którego posiada się tytuł prawny i ponosi na niego wydatki. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ustalił, iż M. N. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ulicy [...]. W świetle powyższego stwierdził, iż strona posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, jak wynika z akt sprawy zamieszkuje w tym lokalu i ponosi wydatki związane z jego zajmowaniem. Zatem skarżąca spełniła podstawowe warunki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Szczegółowe zasady ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych zawierają przepisy art. 6 ust. 1-11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi zatem, zgodnie z art. 6 ust. 1, różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek, z tym że kwota podlegająca odjęciu od wydatków stanowiących podstawę ustalenia wysokości dodatku ogranicza się do odpowiedniej części dochodów gospodarstwa domowego, ustalonej w ustawie procentowo w zależności od liczby osób należących do gospodarstwa domowego i wysokości ich dochodów. Art. 6 ust. 3 definiuje pojęcie wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy jako świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Art. 6 ust. 4-6 określają rodzajowo świadczenia kwalifikowane jako wydatki poniesione przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy. Normatywną powierzchnię użytkową w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego określa art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z przepisu tego wynika, że normatywna powierzchnia nie może przekraczać 35 m dla jednoosobowej rodziny. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że M. N. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 37,20m2. Łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 29,40m2. Jak stanowi przepis art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tą osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Suma miesięcznych wydatków na lokal poniesionych przez stronę w miesiącu lipcu 2008r., tj. w miesiącu, w którym składany jest wniosek, wyniosła 322,97zł i została potwierdzona przez zarządcę budynku. Lokal jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania oraz gazu przewodowego, brak jest natomiast instalacji centralnie ciepłej wody. Łączny dochód gospodarstwa domowego za ostatnie trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku wyniósł 2.780,10 zł. Zatem średni miesięczny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego wyniósł 926,70zł. Jak stanowi przepis art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r. Określenie "wszelkie przychody" obejmuje to, co zostało uzyskane faktycznie. Inne znaczenie tego określenia wymagałoby specjalnej wskazówki interpretacyjnej w samej ustawie. Nie można określenia "przychody", które stanowią podstawę do obliczenia dochodu na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego, wiązać z przychodem i dochodem w rozumieniu przepisów o podatkach lub o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego, ponieważ ustawa o dodatkach mieszkaniowych w tym zakresie nie odsyła do innych ustaw, lecz sama definiuje pojęcie dochodu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie mieści się w systemie nawet szeroko rozumianego prawa podatkowego. Uwzględnić przy tym należy, że chodzi o takie przychody (dochody), które mogą być przeznaczone na pokrycie bieżących należności za lokal mieszkalny. Dlatego też pobierana przez stronę skarżącą renta z tytułu niezdolności do pracy na stałe powiększona o kwotę 163,15zł z tytułu dodatku pielęgnacyjnego stanowi dochód w rozumieniu przepisów o dodatkach mieszkaniowych, który może być wydatkowany m.in. na pokrycie bieżących należności za zajmowany lokal mieszkalny. Podobne stanowisko prezentuje orzecznictwo sądowe - patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2004r. sygn. Akt I SA 2668/03 (LEX nr 148925). Wobec powyższego nie można uznać zarzutów strony podniesionych w odwołaniu za uzasadnione. Jak wynika z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w L. wydanego w dniu 13 sierpnia 2008r. M. N. otrzymuje do świadczenia rentowego dodatek pielęgnacyjny. Świadczenie to uregulowane zostało prawnie w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2004 Nr 39, poz. 353 ze zm.). Przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia. Od 1 marca 2008r. dodatek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 163,15zł, wypłaca je Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych w cytowanym wyżej przepisie art. 3 ust. 3 nie wymienia tego wsparcia finansowego w katalogu świadczeń, których nie wlicza się do dochodu ustalanego na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego. W przepisie tym wymienia się natomiast instytucję zasiłku pielęgnacyjnego, który unormowany jest w ustawie z dnia 23 listopada 20O3r. o świadczeniach-rodzinnych (Dz.U. z 2006 Nr 139, poz. 992 ze zm.). Jest to odrębne świadczenie, które przysługuje: niepełnosprawnemu dziecku; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia; osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego od 1 września 2006r. wynosi 153 zł. Zatem w przypadku pobierana przez osobę uprawnioną zasiłku pielęgnacyjnego, kwota którą z tego tytułu otrzymuje ta osoba, nie jest wliczana do dochodu ustalanego na potrzeby przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w gospodarstwie jednoosobowym wynosi 35 m2 - art. 5 ust. 1 punkt 1 ustawy. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% (art. 5 ust. 5 ustawy). W niniejszej sprawie powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 29,40m2, co stanowi 79,03% powierzchni użytkowej lokalu (37,20m2). Porównując zatem normatywną powierzchnię użytkową lokalu (35 m2) z powierzchnią użytkową zajmowanego lokalu (37,20 m2), skład orzekający Kolegium stwierdził, że nastąpiło przekroczenie 60% udziału powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej najmowanego przez stronę lokalu (art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy), ale równocześnie nie została przekroczona ustawowa wielkość normatywu, który wynosi 30% (art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy). Stosownie do treści przepisu art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Przepis ten z kolei stanowi, iż jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Kwota najniższej emerytury obowiązująca w dniu złożenia wniosku stosownie do komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2008r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M.P. Nr 21, poz. 211) wynosi 636,29zł. Zatem 175% kwoty najniższej emerytury daje kwotę 1.113,51zł. Natomiast średni miesięczny dochód w gospodarstwie domowym M. N. wynosi 926,70zł. Tym samym miesięczny dochód strony nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury. W związku z tym zastosowanie ma przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, w myśl którego wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (art. 6 ust. 3 ustawy). Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym nie wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Dlatego też w niniejszej sprawie są to wydatki w wysokości 298,21 zł, na kwotę którą składa się czynsz w zasobach gminy 98,21 zł i kwota 200zł tytułem pozostałych opłat (tj. opłaty stałej - zaliczka na co., opłata za pobór wody -ryczałt, zaliczka na co. - opłata zmienna, wywóz nieczystości). Jak stanowi przepis art. 4a ust. 1 ustawy nie stanowią wydatków te, które zostały poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów. Wobec tego zarzuty strony odnośnie kwoty ustalonych przez organ I instancji wydatków na lokal mieszkalny nie zasługuj ą na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 5 ust. 4 ustawy, wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnie użytkową i mnożąc w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1. Z uwagi na fakt, że lokal mieszkalny zajmowany przez stronę nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, wnioskodawczyni przysługuje prawo do ryczałtu na zakup opału, stanowiącego część dodatku mieszkaniowego (art. 6 ust. 7). Zgodnie z przepisem § 3 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 200lr. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U.Nr 156, poz. 1817 ze zm.) za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. Wysokość 1 kWh ustalono z uwzględnieniem ww. przepisu rozporządzenia na podstawie danych wskazanych przez stronę wysokości 0,4024zł: 20 kWh x 0,4024zł/kWh x 1 osoba = 8,0480zł Wobec powyższego wydatki gospodarstwa domowego strony wynoszą łącznie: 298,21zł: 37,20m2 x 35,00m2 + 8,05zł (1os. x 8,0480zł/os/) = 288,62zł Wydatki stanowiące 15% dochodów miesięcznych gospodarstwa domowego strony zatem wynoszą 926,70złxl5%=139zł. Wobec powyższego wysokość dodatku mieszkaniowego wynosi 288,62zł-139zł = 149,62zł Ustawodawca w przepisie art. 7 ust. 6 ustawy, stwierdza, że dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. Kwota 2% najniższej emerytury wynosi w przedmiotowej sprawie 636,29zł x 2% = 12, 73zł Stosownie do powyższych wyliczeń kwota dodatku mieszkaniowego (149,62zł) jest wyższa od kwoty 12,73zł stanowiącej 2% dodatku. Ponadto przepisy cytowanego powyżej rozporządzenia wykonawczego w sprawie dodatków mieszkaniowych określają także zasady obliczania ryczałtu na zakup opału, w przypadku gdy lokal nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą ciepłą wodę. Przepis § 4 ust. 1 stanowi, w celu ustalenia wysokości ryczałtu na zakup opału, wydatki wnioskodawcy, o których mowa w § 2 ust. 1, sumuje się z wydatkami, o których mowa w § 3, a następnie oblicza się wskaźnik procentowy odpowiadający udziałowi wydatków, o których mowa w § 3, w łącznej kwocie wydatków. W myśl ust. 2 tego paragrafu kwota ryczałtu na zakup opału będąca częścią dodatku mieszkaniowego, która jest wypłacana do rąk wnioskodawcy, stanowi iloczyn obliczonego dodatku mieszkaniowego i wskaźnika, o którym mowa w ust. 1. W związku z tym obliczenie ryczałtu na zakup opału przedstawia się następująco: 8,0480zł: 288,62zł = 0, 027891 (wskaźnik procentowy) 149,62 x 0,027891 = 4,17zł (ryczałt na zakup opału). Zatem ryczałt w takiej wysokości winien być wypłacony stronie. Pozostałą kwotę 145,45zł (149,62zł - 4,17zł) wypłaca się zarządcy domu. Ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że po rozpoznaniu odwołania nie stwierdziło uchybień skutkujących koniecznością zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodało również, że z akt sprawy jak i odwołania skarżącej nie wynika by dysponowała stosowanym orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności uprawniającym do powiększenia powierzchni normatywnej lokalu. Odnośnie podniesionych przez stronę zarzutów co do wydanych przez organ I instancji decyzji w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego za okresy wcześniejsze niż obecnie rozpoznawany, Kolegium podniosło, iż decyzje te są ostateczne na drodze administracyjnej i nie podlegają wzruszeniu w zwykłym trybie postępowania administracyjnego, a tym bardziej nie mogą być przez stronę kwestionowane w postępowaniu odwoławczym dotyczącym innego orzeczenia administracyjnego. O ile strona jest niezadowolona z tych decyzji, to obecnie winna zwrócić się do organu I instancji z pismem o wyjaśnienie budzących jej wątpliwość kwestii. W skardze na powyższa decyzję, wnioskodawczyni podniosła, że zwróciła się w odwołaniu o wyjaśnienie "zawyżonej różnicy naliczonej o 22,69 zł" gdyż nie otrzymała odpowiedzi od pracownika Urzędu Miasta L. Wniosła również o wskazanie konkretnych pozycji, które miały się składać na kwotę 29,97zł oraz cenę obowiązującą w gminie za 1m ² gdyż pracownik, który dokonał wyliczeń twierdził, że tych ostatnich cen nie umie podać. Podała ponadto że: Spółdzielnia Mieszkaniowa wystawiła 14 marca 2008r. fakturę na kwotę 328,18 zł. W uzasadnieniu kolegium powołało zaś kwotę 322,97 zł. Skąd wnika różnica skoro z podkreślenia faktury omawianej przez pracownika wynika kwota odliczona od czynszu w wysokości 7,28 zł. Wskazała, że kwota odliczona zawyżona o 22,69 zł jest dla niej niezrozumiała, ponadto iż innym osobom, które posiadają w tej samej spółdzielni mieszkanie i o większym metrażu, nie zmieniono naliczeń. Dodała, że "sprawdziła w Zgorzelcu rozliczenia" i stwierdziła, że biorą pod uwagę całość faktury za czynsz, dodatek pielęgnacyjny czy zasiłek pielęgnacyjny nie dodają do przychodów. ZUS również używa wyrazu dodatek pielęgnacyjny w obu przypadkach. W konkluzji stwierdziła, że uzasadnienie kolegium jest "Wielkim Absurdem", a jeżeli tak uchwalili posłowie to jest to "Wielki Bubel Prawny", który należy zmienić. W końcowej części zwróciła się do Rzecznika Praw Obywatelskich o wykładnię prawa, czy jest to zgodne z poczuciem sprawiedliwości społecznej i przeprowadziła też interpretację dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. W dalszej części podniosła sprawę dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego i zwróciła się z pytaniem z którego ma korzystać. W ocenie skarżącej powinna korzystać z obu dodatków, bo dodatek pielęgnacyjny przysługuje jej z tytułu opieki, której wymaga, a zasiłek pielęgnacyjny gdyż ukończyła 75 lat i ten dodatek nie jest wliczany do dochodu. Dlatego wnosi o rozstrzygnięcie tej sprawy czy jest to zgodne z konstytucją " o równouprawnieniu wszystkich obywateli". Podniosła, że organ nieprawidłowo wskazał, że jej mieszkanie ma 50, 31m² i zamieszkuje je 5 osób. W podsumowaniu stwierdziła, że odwołanie do Sądu wniosła w celu wyjaśnienia co do kwoty zawyżonej o 22,69 zł i rozstrzygnięcie, z którego uprawnienia powinna korzystać. W końcowym zdaniu skargi stwierdziła, że ma 96 lat i z tego tytułu, że jest inwalidką I grupy nie może korzystać z uprawnień po 75 roku życia. Dodała, że uważa, że jest to dyskryminacja. Poinformowała, że pismo to przedstawia do wiadomości Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009r. pełnomocnik organu wyjaśnił, iż w odpowiedzi na pozew nastąpiła pomyłka odnośnie powierzchni lokalu - 50,31m² i osób w nim zamieszkujących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając swój wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 11 stycznia 2009r. stanowiącym odpowiedź na odpowiedź na skargę, wnioskodawczyni podtrzymała swoje zarzuty odnośnie wadliwego rozliczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga ostatecznie zasługuje na uwzględnienie, choć zarzuty i twierdzenia w niej podniesione w większości są nieuzasadnione. Przedmiotem skargi (a wcześniej również odwołania) są zarzuty i twierdzenia lub co najmniej wątpliwości w zakresie dwóch kwestii. Pierwsza dotyczy zaliczenia dodatku pielęgnacyjnego do dochodu wnioskodawczyni, a także dalsze twierdzenia, że wnioskodawczyni jest wypłacany dodatek pielęgnacyjny, a nie wypłacono jej zasiłku pielęgnacyjnego, a są to instytucje, które przysługują z różnych, niezależnych tytułów. Druga kwestia to rozliczenia dodatku mieszkaniowego – głównie co do przyjętej kwoty 322,18 zł choć z zaświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej w Z. wynika kwota 328,18 zł. W piśmie z dnia 11 stycznia 2009r. wnioskodawczyni sprecyzowała swoje oczekiwania i stwierdziła, że odwołanie do Sądu złożyła w sprawie wyjaśnienia "1) co do kwoty zawyżonej o 22,69 zł 2) o rozstrzygnięcie, z którego uprawnienia powinna korzystać". Przechodząc do rozpatrzenia skargi Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. przyznająca wnioskodawczyni dodatek mieszkaniowy, o który zwróciła się wnioskiem z dnia 7 lipca 2008r. Tym samym po myśli art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 151, poz. 1269 ze zm.) zadaniem Sądu jest zbadanie, czy decyzja ta odpowiada prawu. To znaczy czy nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z powyższym przepisem a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) . Sąd w zakresie swojego działania nie posiada uprawnień do udzielenia porad prawnych. Te zadania spełniają korporacje adwokackie i radców prawnych. Nie posiada również uprawnienia do stwierdzenia, czy ustawa jest zgodna z konstytucją. Sąd w tym miejscu podkreśla, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. na stronie 6 swojego uzasadnienia dokładne wyjaśniło i wskazało akty prawne, które regulują instytucję zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku pielęgnacyjnego, zasad ich przyznawania, wysokość, a także czy jest wliczone do dochodu obliczonego do przyznania dodatku mieszkaniowego. Ostatecznie każda osoba zainteresowana i uprawniona do dodatku musi osobiście podjąć decyzję w przedmiocie wyboru świadczenia ustawa nie daje równocześnie uprawnień do każdego z nich. Ponieważ Sąd nie ma uprawnień do rozważań w zakresie wyboru przez wnioskodawczynię dodatku, do renty pozostaje na dokonanych powyżej wywodach. Wracając natomiast do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, że przepisami prawa materialnego jakimi kierowały się organy i obecnie Sąd jest ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) – zwana dalej ustawą o dodatkach mieszkaniowych. Art. 3 ust. tej ustawy stanowi co uważa się za dochód. Zdanie drugie zaś tego przepisu taksatywnie wymienia jakie świadczenia nie wlicza się do dochodu. Jest to dodatek dla sierot zupełnych, zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek okresowy z pomocy społecznej, jednorazowe świadczenia pieniężne i świadczenia w naturze z pomocy społecznej oraz dodatek mieszkaniowy. Skoro zatem ustawodawca nie przekładowo ale wyczerpująco wyliczył świadczenia nie podlegające doliczeniu do dochodu, pozostałe świadczenia są wliczone. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że zainteresowana otrzymuje dodatek pielęgnacyjny w kwocie 163,15 zł, który wypłaca ZUS. Dodatek ten w odróżnieniu od zasiłku pielęgnacyjnego, o którym stanowi art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (test jednolity Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 992 ze zm.) jest wliczony do dochodu obliczonego na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego. Nie został bowiem wyłączony z dochodu przez art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W tym miejscu należy powiedzieć również, że Sąd przy rozpoznaniu skargi, nie może w merytoryczny sposób odnieść się do twierdzeń skargi zawierającej twierdzenia, że przy wydawaniu decyzji dotyczących innych osób nie był wliczony do dochodu dodatek pielęgnacyjny, bądź też w rozliczeniu wydatków, nie odjęto takich pozycji, które zostały wyłączone, z rozliczenia wnioskodawczyni. Nie są to argumenty, które dawałyby podstawę do zmiany zaskarżonej decyzji, a ewentualnie do zmiany decyzji, którą zresztą "anonimowo" opisuje skarżąca w skardze. Oczywiście gdyby ta decyzja istotnie była wadliwa (była sprzeczna z prawem). Istotne jest bowiem czy dane rozstrzygnięcie odpowiada prawu – w tym przypadku ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Wadliwa decyzja nie może stanowić podstawy do dalszego wadliwego rozstrzygnięcia w innej sprawie. Zasady obliczania dodatku mieszkaniowego określa art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stanowi on w ust. 1, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w art. 3-6 przypadającymi na normatywną powierzchnie użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą z zastrzeżeniem ust. 2 dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym. Dochód wnioskodawczyni wynosi 926, 70 zł - 175 % najniżej emerytury. Najniższa emerytura wynosi na dzień złożenia wniosku 636,29 zł – komunikat Prezesa ZUS z 20 lutego 2008r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty (...) ( MP Nr 21, poz. 211). Powyższe zatem uzasadnia przyjęcie do rozliczenia 15% dochodów gospodarstwa domowego. Wnioskodawczyni prowadzi bowiem gospodarstwo jednoosobowe. Jakie składniki stanowią wydatki wskazuje między innymi ust. 3, 4, 4a art. 6 omawianej ustawy. W ust. 3 mówi, że wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Mimo tak brzmiącego art. 6 ust. 3 omawianej ustawy wnioskodawca formując art. 4 i 4a w sposób pozytywny i negatywny określa, które zobowiązania wchodzą w skład wydatków (pozytywne określenie) i które nie stanowią wydatków (negatywne). Po myśli ust. 4a art. 6 - nie stanowią wydatków wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów - opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną dostarczone do lokalu mieszkalnego na cele bytowe. Zatem z przedstawionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową w Z. rozliczenia z dnia 18 marca 2008r. należy wyłączyć ubezpieczenie budynku na kwotę 2,23 zł, podatek od nieruchomości i wieczyste użytkowanie gruntu w kwocie 2,98 zł. Pozostałe składniki – opłaty za wodę opłata za co wywóz nieczystości – zgodnie z ust. 4 art. 6 są wydatkiem. Jest to kwota 200,19 zł. Taka też pozycja w części dotyczącej opłat, ale innych podmiotów została przyjęta w rozliczeniu organu (poza opłatą abonamentową - woda w kwocie 9,19 zł). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji str. 8 organ wskazuje na wydatki wyliczone przez organ na kwotę 298, 21 zł na którą składa się wyliczona kwota z tytułu mediów i jest bo 200 zł (wg wyliczenia Sądu jak wskazano wyżej 200, 19 zł) oraz kwota 98, 21 zł na którą jak twierdzi organ składa się czynsz w zasobach mieszkaniowych gminy. Istotnie ust. 6 art. 6 , na który powołuje się organ stanowi, że jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy, zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy do wydatków przyjmowanych do celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) Wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy. 2) Opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Opłaty mając na uwadze art. 6 ust. 4 i 4a zostały jak wskazano wyżej obliczone i rozliczenie zasadniczo (poza kwotę 0,19 zł) nie budzi wątpliwości. W świetle w/w przepisów (ust. 4 i 4a) do rozważenia pozostaje opłata związana z konserwacją domofonu. Drugi zarzut skargi dotyczy niewyjaśnienia różnicy między obciążeniem mieszkania potwierdzonym przez Spółdzielnię Mieszkaniową - wydatkami na kwotę 328, 18 zł, a kwotą 298, 21 zł - wydatkami wyliczonymi przez organ - w kwocie 29, 97 zł. Istotnie zarzut ten jest trafny. Niesporną okolicznością jest, bo wynika to z zaświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej w Z. z 18 marca 2008r., że lokal, w którym mieszka wnioskodawczyni jest mieszkaniem spółdzielczym własnościowym. Tym samym po myśli powołanego art. 6 ust. 6 czynsz winien być obliczony w takiej wysokości jakby mieszkanie pozostawało w mieszkaniowym zasobie gminy. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia brak jest jakichkolwiek wyliczeń czy też wskazania wg jakich zasad dokonano wyliczenia na wskazaną kwotę 98,21 zł. Wobec powyższego rozliczenie w tym zakresie "wymyka się" spod kontroli Sądu. Zgodnie z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu, których innym dowodem odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając na uwadze treść powołanego przepisu wskazać należy, że organ nie przedstawiając sposobu wyliczenia składnika wydatków na lokal – czynszu- naruszył w/w przepis (art.107 Kpa). Nie dokonał ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę do naliczenia kwoty 98,21 zł. Wskazane jest również wyjaśnienie wpisanych na stronie 4 uzasadnienia wydatków na kwotę 322,97 zł. Brak jest w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń tak dotyczących stanu faktycznego jak i prawnego. Tak więc nie wiadomo z jakich obliczeń ta kwota wynika. Z przedstawionego przez organ rozliczenia nie wynika aby stanowiła ona podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego. Organ powinien wskazać precyzyjnie jakie pozycje wydatków wyłącza z opłat świadczonych na rzecz innych podmiotów i na jaką kwotę. W takim więc zakresie powinno być uzupełnione postępowanie, a następnie obliczony dodatek w oparciu o pozostałe zapisy art. 6 ustawy (ustęp 7-11). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło