IV SA/Wr 587/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz ustalenia związku poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową I. Uchyla decyzję I i II instancji w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej, II. odrzuca dalej idącą skargę. Decyzją Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia [...], nr [...], na podstawie ogólnie powołanych: ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm); ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. Z 2004r, Nr 214, poz. 2416 z późn. zm); ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. Z 2004r., Nr 8, poz. 66 z późn. zm); rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594 z późn. zm); rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.); rozpoznano u P. K.: 1) § 34 p. 2. - Dyskopatia C-5-C-6 ze spłyceniem lordozy 2) § 13 p. 2.-Wada wzroku 3) § 24 p. 1. - 29% utraty zdolności żucia. Na tej podstawie orzeczono, że jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej - kategorii "N". Ponadto orzeczono, że schorzenia wymienione w pkt 1, 2, 3 nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W motywach uzasadnienia decyzji podano, że rozpoznania ustalono w oparciu o badania specjalistyczne i dokumentację medyczną badanego. Stopień nasilenia schorzenia wymienionego w pkt. 1,2,3 czyni badanego niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. W odwołaniu od powyższej decyzji P. K. podniósł, że w okresie od 18.04.2005r. do 29.02.2008r. był zatrudniony jako żołnierz zawodowy w JW [...] Ś. na stanowisku kierowcy Leoparda 2A 4. W orzeczeniu Nr [...] z dnia [...]r. nie stwierdzono przeciwwskazań do pracy na wyżej wymienionym stanowisku. W okresie służby przechodził badania, które nie wykazywały żadnych dolegliwości, a egzaminy sprawnościowe zawsze zaliczał na oceny bardzo dobre. Jednak z powodu bardzo ważnych spraw rodzinnych musiał zrezygnować z pracy w wojsku. Ponieważ jego sytuacja ustabilizowała się postanowił ponownie ubiegać się o pracę na tym stanowisku. Przez okres kontraktu zdobył wszelkie kwalifikacje do pełnienia służby, miał nawet możliwość powrotu na dotychczas zajmowane stanowisko, jednakże wydane orzeczenie dyskwalifikuje go do podjęcia pracy w wojsku. Przerwa którą miał w żaden sposób nie mogła wpłynąć na stan jego zdrowia, dlatego też wniósł o ponowne skierowanie na komisję lekarską w celu ustalenia stanu zdrowia. W końcowej części odwołania zawarł stwierdzenie, że jeżeli ponowne badania potwierdzą jego niezdolność, to schorzenie wymienione w rozpoznaniu w pkt. 1 orzeczenia, które wyklucza go ze służby musiał nabyć w związku ze służbą wojskową. Decyzją Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 4 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.05.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach uzasadnienia podano, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy. W świetle wykonanych dla potrzeb orzeczniczych TWKL w Ż. badań lekarskich specjalistycznych wynika, że u skarżącego rozpoznaje się: dyskopatię C5/C6 ze spłyceniem lordozy oraz podwyższenie parametrów biochemicznych niektórych wskaźników wydolności wątroby, co mieści się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 2 i § 44 pkt 6 z zał. Nr 2 do rozp. MON z dn. 10.05.2004r. (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 z póź. zm.) i co kwalifikuje w Gr I osób badanych (kandydaci do zawodowej służby wojskowej) do kategorii "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Pozostałe schorzenia zakwalifikowane wg § 13 pkt 2 i § 24 pkt 1 z zał. Nr 2 do rozp. MON z dn. 10.05.2004r. (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.) kwalifikują do kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego P. K. stwierdził, że nie zgadza się z jej treścią ponieważ w dniu 3 listopada 2008r. ponownie wykonał badanie radiologiczne z którego wynika, że schorzenie jakie skarżący posiada to spłycenie lordozy lędźwiowej. Jako dowód przedstawił kopię wyniku badania radiologicznego z dnia 03.11.2008r. Podniósł, że zdaniem lekarza - specjalisty ortopedy - jest to łagodne prawoboczne skrzywienie odcinka kręgosłupa. Jako dowód przedstawił kopię zaświadczenia z dnia 05.11.2008r. W świetle powyższego, zdaniem skarżącego, schorzenie to może być zakwalifikowane jako skrzywianie i wady wrodzone lub nabyte nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju, co może mieścić się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2004r Nr 133, poz. 1422 z póź. zm.), co może stanowić przesłankę do uznania za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Nadto skarżący podnosi, że w zaskarżanej decyzji rozpoznano u niego również podwyższenie parametrów biochemicznych niektórych wskaźników wydolności wątroby, natomiast organ I instancji w orzeczeniu Nr [...] z dnia [...]r. takiego schorzenia nie rozpoznał. Podkreślił również, że w trakcie pełnienia zawodowej służby wojskowej w okresie od 18.04.2005r. do 29.02.2008r. zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa corocznie przechodził okresowe badania , które nie wykazywały żadnych wyżej opisanych dolegliwości. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie, stwierdzając, że w jej ocenie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojskowe Komisje Lekarskie wykonały badania z należytą starannością mając na uwadze wyniki badań własnych, jakie przedstawił skarżący. Jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta i sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa i procesowego. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie przedmiotem zarówno postępowania odwoławczego, jak i przedmiotem skargi była decyzja w części stwierdzającej niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej (kategoria "N"), jak i w części orzekającej o braku związku schorzeń wykrytych u skarżącego ze służbą wojskową. Świadczy o tym zarówno końcowa część odwołania, w której wskazuje się na potencjalny związek stwierdzonych u skarżącego schorzeń ze służbą wojskową, jak i to, że zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym skarżący konsekwentnie kwestionuje całą decyzję, a nie którąś z jej części. Należy zauważyć, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Takie stanowisko koresponduje z ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00, ONSA 2001/2/47, w którym stwierdzono między innymi, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie główne, odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej - czynnej lub zawodowej w ramach dwóch ustaw: z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP i aktualnie z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby, albo zwolnienia ze służby wojskowej. Te orzeczenia wojskowych komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny i ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej, albo do zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do Sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych Komisji lekarskich, to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych, właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Rozważania poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r. zachowują aktualność na tle stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Rozpatrując skargę w części dotyczącej orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej, Sąd znalazł podstawy do uznania, iż narusza ono przepisy prawa. W przedmiotowej sprawie decyzją ostateczną Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z [...]r. utrzymano orzeczenie pierwszoinstancyjne orzekającej wobec skarżącego kategorię N -niezdolność jako kandydata do zawodowej służby wojskowej ze względu na dyskopatię C-5 C-6 ze spłyceniem lordozy. Do skargi na to orzeczenie P. K. dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 5 listopada 2008r. wystawione przez lek. med. A. P. - specjalistę ortopedę stwierdzające u skarżącego łagodne, prawoboczne skrzywienie odcinka kręgosłupa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 5 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Należy podkreślić, że użyty w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. łącznik "lub" ("nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody") wskazuje jednoznacznie na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy ("nowych okoliczności faktycznych" bądź "nowych dowodów" - tzw. alternatywa zwykła) stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania, o ile równocześnie są spełnione pozostałe przesłanki prawne wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, a mianowicie: po pierwsze - są one "istotne dla sprawy", po drugie - istniały w dniu wydania decyzji (nie ma przy tym znaczenia czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności lub dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania i wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę); oraz po trzecie - nie były znane organowi, który wydał decyzję. I właśnie taka sytuacja faktyczna i prawna miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Już po zakończeniu postępowania w sprawie decyzją ostateczną skarżący przedstawił nowy dowód w postaci opinii lekarza specjalisty zawierający odmienną ocenę jego stanu zdrowia aniżeli zawarta w orzeczeniach, na których opierała się wojskowa komisja lekarska, zaś ocenę tę należy uznać za istotną dla sprawy. Wprawdzie sam dowód nie może być podstawą wznowienia postępowania, gdyż lnie istniał w dniu wydania decyzji, jednak za podstawę taką można uznać nowe okoliczności (faktyczne (fakty) z opinii tej wynikające (por. np. wyrok NSA z 27.X.1998r., III SA 1165/97, Lex nr 36900). Należy zauważyć, że P. K. w treści skargi powoływał się na to orzeczenie wywodząc, że zdiagnozowane przez lek. med. A. Przybycienia schorzenie kręgosłupa - powinno stanowić podstawę innej - niż uczyniły to komisje wojskowe - kwalifikacji zdrowotnej skarżącego, a w konsekwencji - stanowić przesłankę uznania go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Podnosił ponadto, że orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia [...]r. (nr [...]) stwierdzono jego zdolność do zawodowej służby wojskowej, a w trakcie jej pełnienia w okresie od kwietnia 2005r. do lutego 2008r. był poddawany corocznym badaniom okresowym, które nie wykazały żadnych z opisanych dolegliwości. Mimo powyższego, organ II instancji nie podjął najmniejszej próby ustosunkowania się zarówno do diagnozy zawartej w zaświadczeniu lekarskim z dnia 5 listopada 2008r., jaki i do powyższych twierdzeń, co oznacza, że kwestia ta nie może być przedmiotem kontroli i oceny Sądu. Dotyczy to zarówno niemożności stwierdzenia przez Sąd czy badanie stanu zdrowia skarżącego było wszechstronne oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była prawidłowa (w konfrontacji z orzeczeniem lekarskim z dnia 5 listopada 2008r. i innymi zarzutami skarżącego). Nie jest także pewne - co zresztą podnosi skarżący - na jakiej zasadzie znalazło się w zaskarżonej decyzji rozpoznanie dotyczące podwyższonych parametrów biochemicznych niektórych wskaźników wydolności wątroby, o czym nie było mowy w rozpoznaniu I instancji i do czego organ nie ustosunkował się w odpowiedzi na skargę. Wymienione okoliczności wskazują, że organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia, czym naruszono m.in. art. 7 i 77 § 2 k.p.a. Z drugiej strony z treści przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 listopada 2008r. zwłaszcza z płynących z niego nowych okoliczności faktycznych wynika, że mogły mieć one wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej zaskarżoną do Sądu decyzją ostateczną. Mogą one mianowicie wskazywać, że wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie. Powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi upoważniło do uchylenia decyzji w części dotyczącej orzeczenia o zdolności do służby wojskowej. Natomiast skarga z zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową podlegała odrzuceniu, gdyż jak to wyżej podkreślono, od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Wobec powyższego w tej części skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Sąd nie orzekał o kosztach, gdyż skarżący nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a poniesienia innych kosztów nie wykazał. Ze względu na charakter decyzji nie orzekano także w przedmiocie jej wykonalności.