IV SA/Wr 588/13

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu A. M. – S. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Ł. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł; II. odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; III. odmówić zwrotu wydatku z tytułu kosztów przejazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r. oddalił skargę. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2014 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat A. M. - S. Pismem z dnia 13 marca 2014 r. adwokat z urzędu sporządziła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismo to zawiera wniosek o zasądzenie nieopłaconej w całości kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej według norm przepisanych (k-55). Odrębnym pismem z dnia 13 marca 2014 r. adwokat z urzędu sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu. Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie nieopłaconej w całości kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w II instancji według norm przepisanych, w tym także wniosek o zwrot kosztów przejazdu na rozprawę (k-60). Postanowieniem Sądu z dnia 25 marca 2014 r. przywrócono termin do wniesienia skargi kasacyjnej, a postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. uchylono postanowienie z dnia 13 marca 2104 r. o stwierdzeniu prawomocności orzeczenia Sądu z dnia 30 grudnia 2013 r. o oddaleniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1272/14 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że orzekanie w przedmiocie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy pozostaje w kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, do którego należy złożyć stosowny wniosek. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że nikt się nie stawił. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej i wniosek o zwrot wydatków z tytułu przejazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " a " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w II instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat – 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Natomiast w myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit " a " i "b" rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 13 marca 2014 r. sporządziła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a odrębnym pismem, opatrzonym tą sama datą, sporządziła i wniosła skargę kasacyjną. Natomiast pełnomocnik z urzędu nie brała udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co wynika z protokołu rozprawy przed tym Sądem z dnia 5 listopada 2015 r. stwierdzającego, że żadna ze stron nie stawiła się na tej rozprawie. W tej sytuacji należało, na podstawie powołanego wyżej § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia, przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który nie prowadził sprawy w I instancji wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 180 zł stanowiącej 75 % stawki minimalnej, wynoszącej 240 zł, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" tego rozporządzenia. Kwota ta obejmuje także wynagrodzenie za czynności polegające na sporządzeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 (za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Pojęcie opłaty określa § 1 pkt 1 rozporządzenia, z którego wynika, iż obejmuje ono opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). W świetle powyższego należało przyznane wynagrodzenie w kwocie 180 zł za udzieloną pomoc prawną, obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, – powiększyć o stawkę podatku od towarów i usług obejmującą kwotę 41,40 zł (23% x 180) - i przyznać wynagrodzenie w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł), co orzeczono w pkt I sentencji . Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie wniosek o przyznanie odrębnego wynagrodzenia za sporządzenie wniosku o przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej, gdyż § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia przewiduje jedynie wynagrodzenie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i w związku z tym wynagrodzenie to obejmuje także czynności mające na celu skuteczne wniesienie tej skargi, a więc i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto z treści art. 87 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z tych względów w pkt II sentencji odmówiono przyznania wynagrodzenia z tytułu sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Nie zasługiwał również na uwzględnienie, zgłoszony w skardze kasacyjnej, wniosek o zwrot kosztów przejazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skoro pełnomocnik z urzędu nie brała w niej udziału, zaś z treści § 19 pkt 2 rozporządzenia wynika, że zwrotowi podlegają niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Z tych względów w pkt III sentencji odmówiono zwrotu wydatków z tytułu kosztów przejazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Z przepisu tego wynika bowiem, że mimo, iż nowe rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 i § 19 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.