IV SA/Wr 59/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego I. uchyla decyzję I i II instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewoda D., po rozpatrzeniu odwołania T. P. od decyzji Starosty J. z dnia [...] Nr [...] orzekającej o utracie z dniem 16.05.2002r. prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego, decyzją z dnia [...] Nr [...], podjętej na podstawie art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./, art. 37 n ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. Nr 2001, Nr 6, poz. 1793/ art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U. z 2004, Nr 120, poz. 1252/, art. 141 i 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. z 2004, Nr 99, poz. 1001/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że powodem podjęcia pierwszoinstancyjnej decyzji o utracie przez T. P. zasiłku przedemerytalnego z dniem 16.05.2002r. był fakt, iż obowiązujące przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w okresie figurowania w ewidencji PUP, osoba która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nie mogła jednocześnie pobierać zasiłku przedemerytalnego. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia T. P. zarzucił, iż decyzja jest bezpodstawna, ponieważ prawo nie działa wstecz. Gdyby w tamtym okresie wiedział o utracie zasiłku przedemerytalnego wówczas zrezygnowałby z renty na rzecz zasiłku przedemerytalnego. W obecnej chwili pozostaje bez środków do życia ma na utrzymaniu niepracującą żonę i 16 letniego syna. W konkluzji wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego sprawy. W piśmie z dnia 6.12.2007r. T. P. podniósł z kolei, że organ I instancji nie uwzględnił w prowadzonym postępowaniu administracyjnym wskazówek organu II instancji zawartych w decyzji z dnia [...] Nr [...], nadto jego zdaniem nieprawidłowym było aby ZUS powiadamiał Urząd o przyznaniu mu prawa do renty, poza tym całe postępowanie w jego sprawie oparte było na błędnych decyzjach. W postępowaniu odwoławczym organu II instancji zważył co następuje. T. P. dokonał rejestracji w PUP w J. G. w dniu 6.12.2001r. nabywając decyzją z dnia [...] Nr [...] status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Prawo to uzyskał od dnia 21.12.2001r. w wysokości 120% podstawowej kwoty zasiłku, na okres nieprzekraczający 12 miesięcy - wobec właściwego udokumentowania okresu uprawniającego do zasiłku. W toku dalszego postępowania administracyjnego, toczącego się wskutek złożenia przez stronę wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, Starosta J. decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał T. P. zasiłek przedemerytalny od dnia 21.12.2001r. w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego i jednocześnie pozbawił stronę, z tą samą datą, statusu osoby bezrobotnej. W dniu 25.04.2002r. PUP w J. G. powziął wiadomość, że T. P. jest uprawniony od dnia 1.12.2001r. do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] pozbawił T. P. pobierającego zasiłek przedemerytalny statusu osoby bezrobotnej z dniem rejestracji, tj. od 6.12.2001r. Orzekając o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia 6.12.2001r. organ I instancji zastosował się do obowiązujących wówczas przepisów prawa, których literalne brzmienie stanowiło, iż nie może posiadać statusu bezrobotnego ta osoba, która nabyła prawo do renty. Status, dana osoba traciła z tym samym dniem, z jakim nabyła prawo do renty. Wyłączając z ewidencji osób bezrobotnych z dniem 6.12.2001r. T. P. utracił zatem jednocześnie uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie z art. 37 n ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przedemerytalnego ustawało z dniem niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 /status bezrobotnego/. Jeżeli zatem T. P. na dzień 6.12.2001r. nie spełniał definicji osoby bezrobotnej, albowiem od 1.12.2001r. posiadał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, tym samym nie mógł uzyskać uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. W tym zatem względzie organ I instancji ograniczył się jedynie do orzeczenia o statusie osoby bezrobotnej. Decyzja ta została wyłączona z obrotu prawnego na mocy orzeczenia organu II instancji z dnia [...] nr [...], albowiem na podstawie szerokiego orzecznictwa sądowo-administracyjnego /vide: wyrok z dnia 18.03.2003r., sygn. akt II SA/Wr 1541/2000/ przyjęto do stosowania wykładnię, iż w sytuacji przyznania osobie bezrobotnej wstecznie renty, należy wydać decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem prawomocnego wyroku sądowego, bądź z dniem wydania przez organ rentowy decyzji przyznającej uprawnienia. Tak zatem w dniu [...] pod nr [...] Starosta J. wydał decyzję pozbawiającą T. P. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 16.05.2002r. a zatem od dnia wydania przez ZUS w Kamiennej Górze decyzji nr [...]. Zdaniem organu II instancji było to działanie stosowne do istniejącej sytuacji prawnej. Nie ulega bowiem wątpliwości fakt, że przyznanie stronie renty decyzją ZUS z dnia 16.05.2002r. w związku z prowadzonym przez ZUS postępowaniem ustalającym uprawnienia do świadczenia rentowego, musiało stanowić podstawę do pozbawienia T. P. statusu osoby bezrobotnej od dnia 16.05.2002r. W odniesieniu do powyższego, organ II instancji uważa, iż argumenty strony zawarte w odwołaniu oraz piśmie z dnia 6.12.2007r. nie mogą stanowić podstawy do zajęcia w sprawie odmiennego stanowiska. Dodatkowo - z uwagi na faktu, że w dniu 20.06.2007r. T. P. złożył w siedzibie PUP w J. G. wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, oraz z uwagi na dwuinstancyjność postępowania administracyjnego, organ II instancji nie podejmował się rozstrzygania tej kwestii. Będzie ona przedmiotem postępowania w sytuacji, gdy w sprawie zapadnie właściwa decyzja i zostanie zaskarżona. Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa materialnego, orzeczono jak na wstępie. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący podniósł, że wydanie przez Starostę J. w dniu [...] decyzji o pozbawieniu go prawa do zasiłku przedemerytalnego pozwoliłoby mu odwołać się od niekorzystnego rozstrzygnięcia. Otrzymanie takiego orzeczenia po pięciu latach pozbawia skarżącego szans na obronę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U. z 2004r., Nr 120, poz. 1252/, art. 141 i 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm./. Podstawa prawna stanowi jedną z zasadniczych części decyzji. W podstawie prawnej chodzi o wskazanie przepisu prawa, na mocy którego wydano decyzję, a więc przepisu upoważniającego organ do działania w tym zakresie. Według art. 107 § 3 kpa w uzasadnieniu prawnym decyzji organ administracyjny powinien wyjaśnić podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie prawne powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazanie właściwości organu administracyjnego do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie organ orzekający nie sprostał obowiązkowi prawidłowej konstrukcji uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji. Zważyć bowiem należy, że organ nie wykazał kompetencji do władczego rozstrzygnięcia tej sprawy administracyjnej. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] natomiast decyzja ją poprzedzająca Starosty J. - w dniu [...]. W chwili orzekania obu organów organem właściwym w sprawach zasiłków przedemerytalnych był i jest ZUS /art. 29 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U. Nr 120, poz. 1252/. Jeśli natomiast organy orzekające w sprawie powołują się na przepis art. 30 ust. 1 tej ustawy, to istotnym z punktu widzenia tego unormowania jest czas wszczęcia tego postępowania a tej ważkiej dla rozstrzygnięcia chwili nie ustalono. Sąd administracyjny zaś wielokrotnie podkreślał w swoim orzecznictwie, iż kontrola sądowa decyzji administracyjnych jaką sprawuje nie obejmuje odtwarzania procesu orzekania organu administracyjnego. W istotny sposób naruszono tym samym jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartą w art. 7 kpa i rozwiniętą w art. 77 § 1 kpa i art. 107 kpa. Stąd też wydane w sprawie decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Orzeczenie w pkt 2 znajduje podstawę w przepisie art. 152 cyt. ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracyjny powinien wziąć pod uwagę wyżej powiedziane przez Sąd, dokonać ewentualnych ustaleń jakich potrzeba wyłoni się w trakcie postępowania i swoje ustalenia ocenić zgodnie z zasadami kpa.