IV SA/Wr 59/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-04-13

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy słuchacz studiów podyplomowych może ubiegać się o specjalne stypendium dla osób niepełnosprawnych na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym?
Ratio decidendi
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym przyznaje prawo do specjalnego stypendium dla osób niepełnosprawnych wyłącznie studentom, definiując studenta jako osobę kształcącą się na studiach pierwszego lub drugiego stopnia albo jednolitych studiach magisterskich. Studia podyplomowe są odrębną formą kształcenia, a ich słuchacze nie spełniają ustawowej definicji studenta, co wyklucza ich uprawnienie do tego świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący, K. W., będący słuchaczem studiów podyplomowych i posiadający orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, złożył skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu W., która utrzymała w mocy decyzję Dziekana odmawiającą przyznania mu specjalnego stypendium dla osób niepełnosprawnych. Skarżący kwestionował argumentację organów, że nie jest studentem w rozumieniu ustawy, podnosząc, że słuchacze studiów podyplomowych powinni być objęci pomocą materialną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nie przyznania specjalnego stypendium dla osób niepełnosprawnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 175 w związku z art. 173 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 40 ust.1 regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Wrocławskiego, stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr [...]Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 18 września 2009 r. w związku z art. 186 ust. 1 tej ustawy, Rektor Uniwersytetu W. - po rozpatrzeniu odwołania K. W. od decyzji Dziekana Wydziału Filologicznego z dnia [...] r. w sprawie nieprzyznania stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wymienioną wyżej decyzją z dnia 30 listopada 2009 r. Dziekan Wydziału Filologicznego nie przyznał odwołującemu się stypendium dla osób niepełnosprawnych. K. W. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym nie zgodził się z decyzją tego organu, powołując się na swoją trudną sytuację materialną. Rozpatrując odwołanie organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Wskazał, że zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa, w tym stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych, może ubiegać się wyłącznie student. Skarżący nie posiada statusu studenta, lecz słuchacza studiów podyplomowych. W tej sytuacji organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym daje wyłącznie studentom uprawnienie do ubiegania się o stypendium. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył K. W., kwestionując zawarte w niej rozstrzygnięcie. Podał, że "nie trafia" do niego argumentacja, że nie jest studentem, lecz tylko słuchaczem. Zdaniem skarżącego, również studenci studiów podyplomowych powinni być objęci pomocą stypendialną, bowiem tak samo jak studenci studiów stacjonarnych, wieczorowych i zaocznych mają wykłady, ćwiczenia i egzaminy. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd administracyjny nie może oprzeć tej kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., określającym zakres kognicji sądu administracyjnego, przedmiotem zaskarżenia do sądu mogą być m. in. decyzje administracyjne. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.). Takie wady i uchybienia, zdaniem Sądu, nie wystąpiły w niniejszej sprawie w związku z czym skarga nie mogła być uwzględniona. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] r. Nr [...]utrzymująca w mocy wydaną przez Dziekana Wydziału Filologicznego tegoż Uniwersytetu decyzję z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy materialnej w formie stypendium dla osób niepełnosprawnych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 173 i art. 175 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz § 3 ust. 1 regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W., stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia 18 września 2009 r. Przepis art. 173 ustawy, zawierający katalog form pomocy materialnej ze środków budżetowych państwa, w ust. 1 jednoznacznie stanowi, że o pomoc materialną w formie m.in. stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych (pkt 2) może ubiegać się student. Także art. 180 ustawy, określający materialno-prawne przesłanki prawa do stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, których spełnienie daje podstawę do otrzymania tego świadczenia mającego charakter pomocy materialnej stanowi, że powyższe świadczenie z tytułu niepełnosprawności potwierdzonej orzeczeniem właściwego organu może otrzymać student. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 ustawy zawierającym definicje legalne użytych w niej pojęć: studentem w znaczeniu użytym w tej ustawie jest osoba kształcąca się na studiach pierwszego lub drugiego stopnia albo jednolitych studiach magisterskich (pkt 20). Studia pierwszego stopnia to, według definicji ustawowej zawartej w pkt 7) art. 2 ust. 1 ustawy: studia licencjackie lub inżynierskie, umożliwiające uzyskanie wiedzy i umiejętności w określonym zakresie kształcenia, przygotowujące do pracy w określonym zawodzie, kończące się uzyskaniem tytułu licencjata albo inżyniera. Studia drugiego stopnia to, według definicji ustawowej zawartej w pkt 8) art. 2 ust. 1 ustawy: studia magisterskie, umożliwiające uzyskanie specjalistycznej wiedzy w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy w określonym zawodzie, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego. Zaś jednolite studia magisterskie, to według definicji zawartej w pkt 9) art. 2 ust. 1 ustawy: studia magisterskie, na które przyjmowani są kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, umożliwiające uzyskanie specjalistycznej wiedzy w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy zawodowej, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego; ich ukończenie umożliwia ubieganie się o przyjęcie na studia trzeciego stopnia. Omawiana ustawa określa zatem, co należy rozumieć pod pojęciem studiów pierwszego (art. 2 ust. 1 pkt 7) i drugiego stopnia (art. 2 ust. 1 pkt 8) oraz jednolitych studiów magisterskich (art. 2 ust. 1 pkt 9). Ponadto wyodrębnia osobną kategorię form kształcenia w postaci studiów podyplomowych określoną w art. 2 ust. 1 pkt 11, jako inną niż studia wyższe i studia doktoranckie formę kształcenia przeznaczoną dla osób legitymujących się dyplomem ukończenia studiów wyższych. Przyznanie prawa do pomocy materialnej w formie stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych wymaga zatem spełnienia, obok innych przesłanek wymienionych w art. 180 ustawy, podstawowego kryterium, tj. bycia studentem zgodnie z legalną definicją studenta zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 20) ustawy. Z prawidłowych i niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy decyzyjne wynika, że skarżący, legitymujący się orzeczeniem z dnia 13 lutego 2009r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności posiada już tytuł magistra, a obecnie jest słuchaczem podyplomowych Studiów Kwalifikacyjnych Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Nie jest zatem studentem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 20) ustawy. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, w znaczeniu ustawowym jest on słuchaczem studiów podyplomowych. W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści w niczym nie naruszają prawa. Poczynione zaś w sprawie przez organy decyzyjne ustalenia faktyczne w pełni znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie w sposób wyczerpujący materiale dowodowym. Wobec jednoznacznie brzmiących cytowanych wyżej norm prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, trafnie organy decyzyjne uznały, że skarżący nie należy do kręgu osób, którym przysługuje pomoc materialna w formie stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, bowiem nie jest on studentem w rozumieniu omawianej ustawy. W tej sytuacji nie mogły także odnieść zamierzonego skutku podniesione przez skarżącego, zarówno na etapie postępowania odwoławczego jak i w skardze, postulaty de lege ferenda odnoszące się do objęcia pomocą materialną także słuchaczy studiów podyplomowych, a sprowadzające się do krytycznej oceny, mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym. Skoro zatem decyzje zaskarżonej treści są prawidłowe, a skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło