IV SA/Wr 592/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 marca 1018 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zmianami), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego J. O., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] odmawiającej rozłożenia na raty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 listopada 2007 r. do 30 września 2012 r. Na powyższą decyzję pismem z dnia 18 sierpnia 2017 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi. W dniu 15 marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że skarżący zmarł 17 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej przywoływana w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony, przy czym, stosownie do § 3 powołanego przepisu, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Z kolei według art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W zakresie tego pojęcia znajdą się więc takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, a zatem te, które nie przechodzą na następców prawnych, gdyż są związane z określoną osobą. W kontekście podstawy materialnoprawnej zaskarżona decyzja ostateczna - odmawiająca rozłożenia na raty nienależnie pobranego przez skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego - została wydana na podstawie unormowań ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zmianami). Wymieniony akt prawny reguluje zasady przyznawania świadczeń rodzinnych, w tym także zasiłku pielęgnacyjnego, a także wprowadza przesłanki uznania danego świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane stanowiąc w art. 30 ust. 1, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy (art. 30 ust. 2 pkt 8 zdanie pierwsze). Z kolei przepis art. 30 ust. 4 pkt 9 stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. W świetle zaś uregulowania zawartego w pkt 11 ustępu 2 art. 30 komentowanej ustawy - w przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, należności, o których mowa ust. 2 i 8, wygasają. Tym samym należy przyjąć, że wymienione należności nie obciążają następców prawych. Powołane przepisy (w szczególności art. 30 ust. 2 pkt 11 w związku z pkt 8) nie pozostawiają zatem wątpliwości, że prawo (jak i obowiązki stąd wynikające) do świadczeń rodzinnych, uprawnienie związane z tego rodzaju należnościami w postaci także możliwości żądania rozłożenia na raty nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego oraz - w konsekwencji – prawo wniesienia i popierania skargi na decyzję ostateczną, zapadłą w toku postępowania administracyjnego - jest prawem ściśle związanym z osobą, której przyznano dane świadczenie rodzinne lub której dotyczy obowiązek zwrotu świadczenia i która wystąpiła ze stosownym wnioskiem do organu administracji publicznej, a następnie ze skargą do sądu administracyjnego. Oznacza to, że i przedmiot niniejszego postępowania sądowego odnosi się wyłącznie do sfery praw i obowiązków zmarłej strony skarżącej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie.