IV SA/Wr 592/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi L. A. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 października 2024 r. nr 010070/680/9480879/2022 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. M.. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 października 2022 r. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Decyzją z 30 października 2024 r., po rozpatrzeniu odwołania L. A. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z 4 grudnia 2023 r., mocą której uchylono przyznane stronie prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko (A. M.), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) uchylił decyzję organu pierwszej instancji oraz: - przyznał prawo do świadczenia wychowawczego na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 maja 2023 r. w kwocie 500 zł miesięcznie; - odmówił przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 października 2022 r. Prezes ZUS wskazał, że świadczenie wychowawcze przysługuje obywatelowi Ukrainy, jeżeli jego pobyt w Polsce został uznany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 103 ze zm. - dalej: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy). Za legalny uznaje się pobyt obywatela Ukrainy, jeśli został mu nadany numer PESEL z oznaczeniem statusu cudzoziemca "UKR" i został on umieszczony w rejestrze pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 23 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i po dokonaniu odczytu z rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej Prezes ZUS ustalił, że Straż Graniczna dokonała aktualizacji zapisów w rejestrze odnośnie daty legalnego pobytu w Polsce strony i jej dziecka. Stwierdził, że strona i jej dziecko posiadają prawo do legalnego pobytu w Polsce - uprawniające do świadczenia wychowawczego - w okresie od 4 listopada 2022 r. do 30 września 2025 r. Uznał, że w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 października 2022 r. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 4 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - dalej: k.p.a.). W skardze na decyzję Prezesa ZUS - skarżąc tę decyzję w części - skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 4 ust. 1 i ust. 1a w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy poprzez ich niezastosowanie i bezzasadne uznanie, że strona przebywa legalnie w Polsce jedynie w okresie od 4 listopada 2022 r. do 30 września 2025 r., podczas gdy w rzeczywistości przebywa ona legalnie w Polsce od 14 sierpnia 2022 r., o czym świadczą dokumenty; b) art. 26 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy poprzez niezasadne uznanie, że w okresie od 1 sierpnia 2022 r. do 31 października 2022 r. stronie nie należy się świadczenie wychowawcze na dziecko; c) art. 1 ust. 4 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez ich niezastosowanie i nie zweryfikowanie przez ZUS danych z rejestru PESEL o dacie rejestracji strony; 2) przepisów prawa procesowego, tj.: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wskazanie tego przepisu jako podstawy prawnej decyzji, podczas gdy w rzeczywistości organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł w sprawie, a więc podstawną decyzji winien być art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez wybiórczą ocenę dowodów prowadzącą do błędnych wniosków, a będącą konsekwencją błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 ustawy pomocowej odnośnie prawa do świadczenia wychowawczego i procesu weryfikacji uprawnienia do tego świadczenia. Tak stawiając zarzuty, skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 października 2022 r. Skarżąca uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. Dostrzegła, że w sprawie dotyczącej okresów jej legalnego pobytu z dziećmi w Polsce orzekał już WSA we Wrocławiu w sprawach: IV SA/Wr 11/24, IV SA/Wr 10/24, IV SA/Wr 9/24 oraz IV SA/Wr 8/24, w których stwierdził bezskuteczność zaskarżonych czynności w postaci wstrzymania wypłaty świadczenia wychowawczego na dzieci. Wskazała, że w każdej z ww. spraw Sąd przesądził, że jakkolwiek dane w rejestrach Komendanta Straży Granicznej nie zostały zweryfikowane ale istotne jest to, że na dzień składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego strona i jej dzieci były już w Polsce, co potwierdzały zapisy z rejestru PESEL i wydane zaświadczenia. Zauważyła, że zdaniem Sądu, w przedłożonych przez nią zaświadczeniach znajdują się zapisy o statusie "UKR", a zmiana datowana jest na dzień 25 sierpnia 2022 r. Dodała, że Sąd uznał też, iż brak jest informacji potwierdzających, że w spornym okresie, tj. po dniu 25 sierpnia 2022 r., opuszczała ona wraz z dziećmi Polskę. Dalej skarżąca dowodziła, że wjechała do Polski wraz z dziećmi 19 marca 2022 r. w związku z wojną na Ukrainie, po czym 24 marca 2022 r. wyjechała z Polski a następnie wróciła 14 sierpnia 2022 r., przekraczając granicę lądową (jechała z Włoch), co prawdopodobnie nie zostało odnotowane. Argumentowała, że o tym, iż 14 sierpnia 2022 r. przyjechała do Polski świadczą następujące fakty: 1) 14 sierpnia 2022 r. od razu udała się do Centrum Zarządzania Kryzysowego w J., gdzie skierowano ją do D., w którym mieszkała od 14 sierpnia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r., co potwierdza zaświadczenie z dnia 17 października 2024 r., które przedłożyła ZUS w toku postępowania; 2) 25 sierpnia 2022 r. został nadany jej i dzieciom numer PESEL, o czym świadczą powiadomienia o nadaniu numeru, okazane ZUS w postępowaniu (wówczas też dostała status "UKR"); 3) od 1 lipca 2023 r. do chwili obecnej mieszka w D1. przy "ul. [...]" (pokój [...]), co potwierdza zaświadczenie z 17 października 2024 r. wydane przez Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Jeleniej Górze, przedkładane ZUS w toku postępowania. Skarżąca oznajmiła, że od 14 sierpnia 2022 r., z krótką 10-cio dniową przerwą (w lipcu 2023 r.), przebywa z dziećmi cały czas w Polsce, gdzie mieszka i pracuje. W opinii strony skarżącej, weryfikując zasadność jej wniosku o przyznanie świadczenia organ błędnie poprzestał na danych z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej zaś zainteresowana może za pomocą innych dowodów potwierdzić, że jej pobyt na terytorium Polski - mimo iż nie odnotowany w rejestrze - jest nielegalny. Końcowo skarżąca podała, że nigdy nie wnosiła o przyznanie jej świadczenia wychowawczego od 1 czerwca 2022 r. (taką datę początkową odmowy przyznania świadczenia wskazał ZUS) lecz od 14 sierpnia 2022 r. kiedy to przyjechała do Polski. Odpowiadając na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie i o rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że narusza ona przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 października 2022 r. Dokonując analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarżąca wraz z dziećmi - po przybyciu do Polski 19 marca 2022 r. - opuściła terytorium Polski 24 marca 2022 r., co odnotował Komendant Straży Granicznej we właściwych rejestrach. Do Polski wróciła 14 sierpnia 2022 r. Z zaświadczenia Urzędu Gminy Jelenia Góra z 25 sierpnia 2022 r. wynika, że skarżąca ponownie uzyskała status "UKR" potwierdzający jej legalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 1a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, na podstawie wniosku złożonego w dowolnym organie wykonawczym gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się numer PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191) (ust. 1). Obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, któremu numer PESEL nadano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nadaje się w rejestrze PESEL, na jego wniosek, o którym mowa w ust. 1, status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, i wprowadza się jego dane do rejestru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (ust. 1a). Przepis art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 - dalej: ustawa o ewidencji ludności) stanowi zaś, że w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzone są następujące dane m.in.: status cudzoziemca oznaczony jako UKR - w przypadku osoby, której nadano numer PESEL na podstawie art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140), jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w tych przepisach, z wyłączeniem warunku posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Przepis art. 2 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 4 marca 2024 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki. W myśl art. 3 analizowanej ustawy, Komendant Główny Straży Granicznej prowadzi w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1. Stosownie do art. 26 ust. 3 ustawy, obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - również dziecko zostało wpisane do tego rejestru. Wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w ust. 1, zawiera numer PESEL wnioskodawcy oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - numer PESEL dziecka oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy. Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, oraz dofinansowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, oraz, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, organowi właściwemu w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1, informację o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2 (art. 26 ust. 3a). Informację, o której mowa w ust. 3a, udostępnia się w drodze teletransmisji danych, przepis określa także dane podlegające przekazaniu, w tym informacje o nr PESEL - jeśli został nadany (ust. 3b). Przepisy art. 26 ust. 3c, ust. 3e i 3f ustawy stanowią: Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz organ właściwy w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych mogą wzywać obywatela Ukrainy przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, ubiegającego się lub otrzymującego świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, do osobistego stawiennictwa we wskazanej w wezwaniu jednostce organizacyjnej w terminie 3 dni roboczych, w celu złożenia wyjaśnień niezbędnych do prawidłowego ustalenia i realizacji świadczeń lub tego dofinansowania (ust. 3c). Wypłata świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz dofinansowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, podlega wstrzymaniu, jeżeli otrzymujący te świadczenia lub to dofinansowanie obywatel Ukrainy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, który został wezwany do osobistego stawiennictwa, nie stawił się we wskazanej jednostce organizacyjnej w wyznaczonym terminie (ust. 3e). W przypadku gdy obywatel Ukrainy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, który został wezwany do osobistego stawiennictwa, stawił się we wskazanej jednostce organizacyjnej po upływie wyznaczonego terminu, świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, wypłaca się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym obywatel ten stawił się we wskazanej jednostce organizacyjnej, o ile spełnia warunki uprawniające do świadczeń lub dofinansowania (ust. 3f). Z kolei na podstawie przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (art. 14 ust. 4 pkt 1) ZUS, jako organ uprawniony do ustalania prawa do świadczeń wychowawczych, posiada prawo uzyskiwania informacji z centralnego rejestru, o którym mowa w ww. przepisie. Informacje te obejmują dane m.in. o nr PESEL. Istotne znacznie w sprawie ma także zmiana ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dokonana na mocy nowelizacji z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185 - dalej: ustawa zmieniająca), która weszła w życie z dniem 28 stycznia 2023 r. (a zatem ma znaczenie przy ocenie wydanej deczyji). Na mocy tego aktu wprowadzono zmiany w art. 3 ust. 3 i art. 4 ust. 17a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Dotyczyły zakresu informacji objętych rejestrem prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej poprzez dodanie w art. 3 ust. 3 pkt 2 informacji o dacie przekroczenia granicy RP w kierunku wjazdowym (lit. a) i wyjazdowym (lit. b). Ponadto w art. 4 ust. 17a pkt 1 ustawodawca ustanowił, że status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy o ewidencji ludności, zwany dalej "statusem UKR", jest automatycznie zmieniany na status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. c tej ustawy, po przekazaniu przez Komendanta Głównego Straży Granicznej z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, informacji o wyjeździe z terytorium o którym mowa w art. 11 ust. 2. Dalsze przepisy art. 4 wskazują, że status UKR może być w pewnych warunkach zmieniany, utracony i przywracany. Ponadto art. 11 ust. 2 otrzymał brzmienie: "Wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni pozbawia go uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1". Z art. 26 ust. 3a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wynika obowiązek udostępnienia przez Komendanta Głównego Straży Granicznej Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych ustalającemu prawo do świadczenia wychowawczego informacji o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2. Informację, o której mowa w ust. 3a, udostępnia się w drodze teletransmisji danych i obejmuje m.in. informację o datach wjazdów i wyjazdów z terytorium RP (ust. 3b pkt 6 w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 stycznia 2023 r.). Ustawa zmieniająca dodała też przepisy art. 26 ust. 3g, 3h i 3i. Wynika z nich, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest obowiązany do weryfikacji dalszego prawa do świadczenia wychowawczego, w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, i z rejestru PESEL (ust. 3i). Wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu, jeżeli otrzymujący te świadczenia obywatel Ukrainy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, lub dziecko, na które przysługuje świadczenie, wyjedzie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 3g). W przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 3g, wjedzie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, świadczenie wychowawcze wypłaca się od miesiąca, w którym wstrzymano ich wypłatę, o ile są spełnione warunki uprawniające do tego świadczenia(ust. 3h). Z powołanych regulacji wynika, że ZUS ma obowiązek weryfikacji zasadności wnioskowania o przyznanie świadczenia przez obywatela Ukrainy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz kontroli dalszego pobierania świadczenia i że uprawnienia te zostały wzmocnione po dniu 28 stycznia 2023 r. W obu przypadkach organ jest uprawniony do korzystania z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej (zawierającego m.in. informacje o dacie wjazdu i wyjazdów na/z terytorium RP) oraz rejestru PESEL (zawierającego informację o statusie cudzoziemca - UKR). Do dnia 28 stycznia 2023 r. wypłata świadczenia podlegała wstrzymaniu w przypadku, gdy uprawniony do świadczeń został wezwany do osobistego stawiennictwa i nie stawił się we wskazanej jednostce w wyznaczonym terminie. Zaś od 28 stycznia 2023 r. także wówczas, gdy osoba uprawniona wyjedzie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym z wcześniejszych regulacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wynika, że jeżeli organ poweźmie wątpliwości w tym zakresie może wezwać obywatela Ukrainy do osobistego stawiennictwa w celu złożenia wyjaśnień niezbędnych do prawidłowego ustalenia i realizacji świadczenia wychowawczego. W postępowaniu w ww. zakresie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, ze zm., dalej: k.p.a), gdyż ustawodawca wyraźnie wskazał przypadki wyłączenia jego stosowania, które nie obejmują ani przyznawania oraz uchylenia i zmiany świadczenia wychowawczego, ani wstrzymania wypłaty tego świadczenia, ani prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 12 marca 2024 r., IV SA/Wr 316/23: dostępne: CBOSA). Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać trzeba, że Prezes ZUS w sposób nieuprawniony odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko na okres od 1 sierpnia 2022 r. do 31 października 2022 r. W tym miejscu Sąd dostrzega, że rozstrzygnięcie organu obejmuje okres od 1 czerwca 2022 r. Okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 lipca 2022 r. nie stanowił kwestii spornej jednak organ rozstrzygał za ten okres mając na uwadze żądanie skarżącej, która 30 sierpnia 2022 r. wnioskowała o przyznanie jej świadczenia od 1 czerwca 2022 r. Sąd zauważa, że jakkolwiek istotnie dane w rejestrach Komendanta Straży Granicznej nie zostały zweryfikowane ale istotne jest to, że na dzień składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, tj. 30 sierpnia 2022 r., skarżąca jak i jej dzieci były już w kraju, co potwierdzają zapisy z rejestru PESEL i wydane w tym zakresie zaświadczenia. W przedłożonych przez skarżącą zaświadczeniach znajdują się zapisy o statusie UKR, a zmiana datowana jest na dzień 25 sierpnia 2022 r. Do tych danych, zarówno w dacie składania wniosku, jak i wydania decyzji, organ miał dostęp. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek informacji o tym, aby w spornym okresie (po dniu 25 sierpnia 2022 r.) skarżąca wraz z dziećmi opuszczała Polskę. Brak jest zatem podstaw do pozbawienia jej na ten okres prawa do spornego świadczenia. Błąd organu wynikał z braku sprawdzenia dostępnych rejestrów oraz zastosowania trybu opisanego w art. 26 ust. 3c i ust. 3e ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Co istotne, skarżąca w toku prowadzonego postępowania informowała organ o posiadanym statusie. Organ działania skarżącej i informacje od niej pochodzące zignorował, wskazując na konieczność zgłoszenia ww. informacji właściwemu organowi Straży Granicznej zamiast wdrożyć procedurę wyjaśnienia wątpliwości - o ile takie by powstały pomimo weryfikacji danych z ww. rejestrów - uregulowanej w art. 26 ust. 3c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Działanie Prezesa ZUS narusza zatem wskazane przepisy art. 26 ust. 3g i 3c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ miał zapewniony i niekwestionowany kontakt ze skarżącą w trybie i na zasadach przewidzianej ustawowo komunikacji elektronicznej z ZUS, co pozwalało na realizację zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej również w ww. art. 26 ust. 3c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Zaniedbał też rzetelnego wykonania obowiązku weryfikacji realizacji świadczenia wychowawczego w oparciu o dostępne rejestry. Akta administracyjne sprawy nie potwierdzają, że organ nie miał dostępu do danych pochodzących z rejestru PESEL o statusie UKR jej i dzieci. To zaś wskazuje na brak podstaw do odmowy przyznania skarżącej prawa do spornego świadczenia za okres od sierpnia do października 2022 r. Końcowo wskazać trzeba, że stosownie do art. 3 ust. 5 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy Komendant Główny Straży Granicznej umieszcza dane w rejestrze, o którym mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia przekazania przez organy gminy informacji o złożeniu wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1. Zatem obowiązkiem organu wskazanego w art. 4 ust. 1 ww. ustawy jest przekazanie Komendantowi Głównemu Straży Granicznej informacji o wniosku złożonym przez uprawnionych i nadania im statusu UKR. Zaniechania, czy błędy po stronie właściwych organów nie mogą obciążać wnioskodawców, stąd - zdaniem Sądu -uprawnienie organu przyznającego świadczenia do wglądu i pozyskiwania danych z obu rejestrów. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że - wbrew stanowisku skargi - skarżąca we wniosku z 30 sierpnia 2022 r. zawnioskowała o przyznanie jej świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Stąd też organ zasadnie odniósł się do tego okresu w zaskarżonej decyzji. Przy czym oczywistym jest, że skoro strona przebywała legalnie na terytorium Polski od sierpnia 2022 r. i złożyła stosowny wniosek 20 sierpnia, to sporne świadczenie nie mogło być jej przyznane od czerwca. Końcowo Sąd stwierdza, że rację ma skarżąca, że uchylając decyzję organu pierwszej instancji Prezes ZUS błędnie w podstawie prawnej swojej decyzji podał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zamiast art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze powyższe wskazania i dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ww. decyzji.