IV SA/Wr 593/17

Wrocław 29 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nie uwzględnienia zażalenia i odmowy wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy postanawia: odrzucić skargę. A. P. ( zwany dalej : skarżącym ) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nie uwzględnienia zażalenia i odmowy wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna A. P. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. wniosło o jej odrzucenie z tym uzasadnieniem ,że wobec braku wymaganych dokumentów i nie uzupełnienia ich w wyznaczonym terminie, uzasadnione jest , zgodnie z art. 24a ust.1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( DZ.U. 2016, poz.1518 z póżn.zm.),pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku strony z dnia 30 maja 2017r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna A. P. oraz wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 § 1 pkt 1 - 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a. Natomiast skarga jest niedopuszczalna, jeżeli nie spełnia ustawowo określonych warunków odnośnie przedmiotu skargi, jej formy i treści. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 , poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych. Natomiast granice kognicji rzeczowej sądu administracyjnego doprecyzowane zostały w art. 3 § 2 p.p.s.a. , zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto jak wynika dalej z przepisów § 2a i § 3 art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w : 1/ sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, 2/ w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wyszczególnienie w cytowanym wyżej przepisie art.3 § 2 , § 2a i § 3 p.p.s.a. wymienionych wyżej aktów i czynności oraz spraw ma charakter wyczerpujący i stanowi ono katalog zamknięty ( enumeracja pozytywna) , co oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż w nim wskazanych , nie podlega właściwości sądów administracyjnych . Jednocześnie w przepisie art. 5 p.p.s.a. ustawodawca w sposób enumeratywny określił kategorie spraw nieobjętych zakresem kognicji sądów administracyjnych ( enumeracja negatywna) , stanowiąc ,że sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach, między innymi: 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa (...) . Określając zatem - z punktu widzenia wskazanej wyżej kognicji sądu administracyjnego - przedmiot skargi w analizowanej sprawie stwierdzić należy ,że jest nim postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nie uwzględnienia zażalenia i odmowy wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy. Przytoczone wyżej przepisy ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wymieniają tego rodzaju przedmiotu zaskarżania . Podstawą prawną zakwestionowanego przez skarżącego aktu stanowi przepis art. 37 k.p.a., regulujący uprawnienie strony w postaci prawa ponaglenia , które jest środkiem obrony strony przed bezczynnością i przewlekłością organu . Natomiast postepowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia ( zażalenia) na podstawie art. 37 §1 k.p.a. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego i postanowienie wydane po jego rozpatrzeniu ma charakter incydentalny . Omawiane postanowienie nie rozstrzyga merytorycznie żadnej sprawy. Wyklucza to możliwość zaskarżenia go .W takim zakresie uzyskanie ochrony prawnej następuje przez zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości organu I instancji w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego Stwierdzenie powyższego oznacza , że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej odrzucenia jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.