IV SA/Wr 596/07

Ewa Orłowska -referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata ustanowionego z urzędu E. Ś. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. adwokatowi ustanowionemu z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmujących wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 39,60 zł, czyli ogółem 219,60 zł; II. odmówić przyznania odrębnego wynagrodzenia z tytułu sporządzenia i wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r. oddalił skargę skarżącego na powyższą decyzję. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 30 lipca 2008 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (pkt II sentencji). Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat E. Ś. Pismami z dni [...] pełnomocnik z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu oddalającego skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W skardze tej zawarto również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wraz z oświadczeniem, iż nie zostały one opłacone przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 26 września 2008 r. przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1352/08 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów administracji I i II instancji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu zostało przekazane sądowi I instancji. Z protokołu rozprawy przed NSA wynika, że pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy nikt się na niej nie stawił. Następnie adwokat z urzędu pismem z dnia [...] ponowiła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wraz z oświadczeniem, iż nie zostały one opłacone przez skarżącego wskazując, że wnosi o przyznanie kosztów za udział w postępowaniu przed sądem I instancji z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz za udział w postępowaniu przed NSA z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 157, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163 , poz. 1348 ze zm.). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1 wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ). Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, który nie prowadził sprawy w I instancji wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 219,60 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 39,60 zł =219,60 zł). Natomiast wniosek o zasądzenie dodatkowych kosztów za udział w postępowaniu przed sądem I instancji z tytułu sporządzenia i wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ czynność polegająca na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej należy do zakresu postępowania sądowego w drugiej instancji (§ 18 ust.1 pkt 2 rozporządzenia), przy czym wspomniane rozporządzenie nie przewiduje odrębnej stawki wynagrodzenia za sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wynagrodzenie za wykonanie tej czynności pokrywa zatem wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, zważywszy że w myśl art. 87 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zatem skarga kasacyjna powinna zostać złożona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zasada wyrażona w przytoczonym art. 87 § 4 ma zastosowanie w postępowaniu przed sądem I jak i II instancji. Powyższe oznacza, iż wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu przed sądem I instancji pokrywa wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przed sądem I instancji uregulowane w § 18 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Natomiast wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pokrywa, jak już wyżej wskazano, wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za udział w postępowaniu przed sądem II instancji z tytułu sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej, uregulowane w § 18 ust. 1 pkt 2 lit "a" i "b" rozporządzenia. Wskazane rozporządzenie nie daje podstaw prawnych do zasądzenia odrębnych opłat, które dotyczą incydentalnych czynności procesowych - np. wniosku o przywrócenie terminu - podjętych przez pełnomocnika z urzędu zarówno w postępowaniu przed sądem I jak i II instancji. Z tych względów, na podstawie art. 250 i 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.