IV SA/Wr 6/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wznowionego w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej Kierownik Urzędu) decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z dnia [...], nr w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że K. N. wystąpiła do Kierownika Urzędu z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich, który decyzją z dnia [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania uprawnień kombatanckich. Z kolei decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], Kierownik Urzędu na podstawie art. 154 § 1 kpa odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich. Skarga na tę decyzje została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 735/04. K. N. złożyła ponowny wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu, wobec braku podstaw do wznowienia postępowania, wniesione podanie zakwalifikował jako żądanie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej podlegającej rozpoznaniu w trybie art. 154 § 1 kpa. Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie. K. N. nie zgodziła się z tą decyzją i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kierownik Urzędu stwierdził, iż wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wydanie kolejnej decyzji na podstawie art. 154 § 1 kpa jest niemożliwe, gdyż decyzja ta byłaby obarczona wadą nieważności, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa polegającą na powtórnym rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Z akt sprawy wynika, iż organ wydając kolejną decyzję na wniosek strony w trybie art. 154 kpa orzekłby po raz drugi w tej samej sprawie administracyjnej, zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją Kierownika Urzędu. W przypadku wniesienia kolejnego podania o podjęcie decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa organ powinien podjąć rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania w sprawie (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1286/06). Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przedmiotem postępowania jest sprawa uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Jest to nowa sprawa administracyjna. Nie jest możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji z uzasadnieniem, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania. Byłoby to w istocie wydanie drugiej decyzji w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 278/04, LEX nr 189150). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. N. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że urodziła się w [...] r. w województwie l. W czasie wojny miała 9 lat i została wraz z rodzicami wywieziona do Niemiec. Nie pamięta dokładnie gdzie, ale jej zdaniem było to w okolicach Katowic. Została odebrana rodzicom i umieszczona w osobnym łagrze, skąd próbowała uciec do rodziców, ale została zatrzymana i ukarana. W łagrze pobierano jej krew dla celów wojennych. Przebywała tam do wyzwolenia. Wraz z nadejściem Armii Rosyjskiej z generałem Żukowem więźniowie zostali skierowani do wojskowego łagru we Frankfurcie nad Odrą, gdzie cały rok pracowała przy koniach sprzątając w ich stajniach. Następnie została wywieziona do innego obozu, gdzie pracowała do momentu wyjazdu do Polski. W 1959 r. odnalazła swoich rodziców w Polsce i przyjechała do nich. Obecnie rodzice nie żyją, a skarżąca jest na emeryturze. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśnił, że rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania administracyjnego jest prawidłowe, gdyż w sprawie uprawnień kombatanckich skarżącej zapadła już wspomniana wyżej ostateczna decyzja z dnia [...] skarżącej przyznania uprawnień kombatanckich. Na wniosek skarżącej Kierownik Urzędu przeprowadził również postępowanie w trybie nadzwyczajnym, w wyniku którego, na podstawie art. 154 kpa, decyzją z dnia [...]., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Z kolei w dniu 7 lipca 2008 r. do urzędu wpłynęło kolejne pismo skarżącej w przedmiocie uprawnień kombatanckich, które zostało zakwalifikowane przez Kierownika Urzędu jako wniosek o wzruszenie decyzji ostatecznej w oparciu o przepisy art. 154 kpa. Mając na uwadze stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt SA/Wr 1286/06 Kierownik Urzędu podjął rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 105 § 1 w związku z art. 154 § 1 kpa. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Natomiast w myśl art. 154 § 1 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z akt sprawy wynika, że Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił skarżącej przyznania uprawnień kombatanckich. Skarga na tę decyzję, prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Wr 289/2000, została odrzucona jako niedopuszczalna z powodu niewyczerpania administracyjnego toku instancji poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], nr [...] odmawiającą na podstawie art. 154 § 1 kpa uchylenia decyzji własnej z dnia [...] z uwagi na brak przesłanek wymienionych w tym przepisie tj. interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Wr 735/04 oddalił skargę na powyższą decyzję z dnia [...]. Natomiast postanowieniem Sądu z dnia 1 marca 2006 r. odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, zaś postanowieniem z dnia 4 października 2006 r. odrzucono zażalenie na to postanowienie. Wnioskiem z dnia 19 czerwca 2008 r. (data stempla pocztowego 30 czerwca 2008 r.) skarżąca ponownie zwróciła się do Kierownika Urzędu o przyznanie uprawnień kombatanckich, mimo iż ostateczną decyzją z dnia[...], nr [...] odmówiono przyznania jej tych uprawnień. Skoro decyzja z dnia [...] w sprawie uprawnień kombatanckich jest ostateczna, to w myśl art. 16 § 1 kpa, uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania, może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Kierownik Urzędu prawidłowo zakwalifikował zatem wniosek skarżącej z dnia 19 czerwca 2008 r. jako kolejny wniosek o uchylenie lub zmianę, w trybie określonym w art. 154 § 1 kpa, ostatecznej decyzji własnej z dnia [...], gdyż skarżąca w piśmie z dnia 11 sierpnia 2008 r. nie udzieliła jednoznacznej odpowiedzi - na pismo tego organu z dnia z 1 sierpnia 2008 r. wzywające ją, na podstawie art. 234 kpa, do sprecyzowania w jakim nadzwyczajnym trybie wniosła o wzruszenie wspomnianej decyzji ostatecznej, poprzez wskazanie czy jest to wniosek o wznowienie postępowania, wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. W świetle powyższego, skoro Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] odmawiającej przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich zasadne było na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego wszczętego kolejnym wnioskiem o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji w trybie uregulowanym w art. 154 § 1 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa oznacza bowiem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (J. Borkowski w B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydanie 3, Warszawa 2000, s. 428). Wniosek skarżącej z dnia 19 czerwca 2008 r. i ostateczna decyzja z dnia [...] dotyczą w istocie tej samej sprawy administracyjnej, czyli odmowy przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich. Zachodzi więc tożsamość sprawy wynikającej z wniosku z dnia 19 czerwca 2008 r. i sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...]. Bezprzedmiotowe jest zatem prowadzenie postępowania w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją administracyjną w sytuacji, gdy w ponownym postępowaniu mogłaby zapaść identyczna decyzja. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w powołanym wyżej wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 278/04, z którego wynika, że procedura rozpoznawania wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa nie przewiduje rozstrzygnięcia w postaci odmowy wydania decyzji z tego powodu, iż sprawa została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. W wyroku tym stwierdzono również, że nie jest możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji wydanej w trybie art. 154 kpa z uzasadnieniem, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania i w związku z tym za słuszne należy uznać rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania. W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.