IV SA/Wr 600/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spraw.) Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 listopada 2006r. przy udziale sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez A. Z. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] r.. Nr [...] , działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do zaliczki alimentacyjnej. W sprawie ustalono, iż w dniu [...]r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wpłynął wniosek A. Z. o ustalenie jej prawa do zaliczki alimentacyjnej. Do wniosku dołączone zostały dokumenty w postaci zaświadczenia z Urzędu Stanu Cywilnego w L., kopii odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka, kopii wyroku Sądu Rejonowego w L. [...] Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia [...]r. o podwyższeniu zasądzonych alimentów na A. Z..- sygn. akt: [...], zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L [...] o wysokości dochodu M. Z. ( matki) uzyskanego w roku kalendarzowym [...]r. z dnia [...]r., zaświadczenia ze szkoły, zaświadczenia z ZUS w L. oraz zaświadczeń wydanych przez Prezesa Sądu Okręgowego w L. dotyczących dłużnika- ojca K. Ł. przebywającego na terytorium Stanów Zjednoczonych oraz dotyczących separacji rodziców wnioskodawczyni. W konsekwencji działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. , Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia [...]r. Nr [...], odmówił A. Z. przyznania uprawnień do zaliczki alimentacyjnej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, na treść art. 10 pkt.1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. ( Dz.U. Nr 86 poz. 732 ze zm.) zgodnie z którym w przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacja sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentację. Tym samym wobec braku w przedłożonych dokumentach informacji o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech miesięcy organ I instancji odmówił przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu stwierdzając, iż z przedłożonych przez nią dokumentów wynika, iż nie otrzymuje żadnych alimentów z zagranicznej instytucji ani z Sądu Okręgowego w L.. Ponadto jak wynika z dostarczonego do MOPS z Sądu Okręgowego w L. zaświadczenia z dnia [...]r, został złożony wniosek z prośbą o udzielenie pomocy w dochodzeniu alimentów od dłużnika gdyż nie znane jest jego miejsce pobytu. Jak podaje dalej powołując się na Konwencję Nowojorską, warunkiem otrzymania alimentów od dłużnika zamieszkującego na terenie USA jest ustalenie miejsca jego pobytu., co do którego nie posiada takich wiadomości ani skarżąca ani jej matka. Nadto jak wynika z dokumentów pismo nr [...] w [...] r. sąd wystąpił już o ustalenie adresu zobowiązanego do świadczenia alimentacyjnego -ojca, co jednak nie przyniosło efektów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji podkreślił, iż warunkiem uzyskania prawa do zaliczki alimentacyjnej jest kumulatywne spełnienie określonych w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej przeslanek tj osoba musi być uprawniona do świadczenia alimentacyjnego ( art7 ust 1, w związku z art. 2 pkt 5 lit. a ) na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna i osoba ta wychowywana jest przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto rodzina musi spełniać kryterium dochodowe określone w art. 7 ust. 2 powoływanej już ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych... Nadto podstawą przyznania zaliczki alimentacyjnej w przypadku, gdy roszczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest informacja sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenie zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych. W zaświadczeniach wydanych przez Sąd Okręgowy w L. z dnia [...]r i [...] r. znajdujących się w aktach sprawy brak jest informacji o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Nadto jak zauważa Kolegium również zaświadczenia dołączane do odwołania z dnia [...]r oraz [...]r wydane przez Sąd Okręgowy stwierdzają, iż mimo podjętych działań, właściwy organ amerykański (US C. A. for I. C. S. w USA) nie ustalił miejsca pobytu K. Ł.. Wskazują one jednocześnie, że warunkiem wystąpienia z wnioskiem o uznanie i wykonanie orzeczenia zasądzającego alimenty na obszarze USA jest ustalenie miejsca pobytu dłużnika. Tym samym wobec faktu, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej, bowiem skarżąca nie wykazała by w kraju lub poza jego granicami prowadzone było wobec ojca A. Z. postępowanie związane z egzekucja świadczeń, należało zdaniem organu odwoławczego i utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję A. Z. wniosła o ponowne i wnikliwe przeanalizowanie sprawy. Skarżąca podniosła, iż obie wydane w sprawie decyzje są dla niej wysoce krzywdzące. Z uwagi na fakt, iż zarówno ona jak i jej brat pozostają na wyłącznym utrzymaniu matki, plany dotyczące jej dalszej edukacji na studiach pozostają pod znakiem zapytania. Uzyskanie prawa do zaliczki alimentacyjnej niewątpliwie wpłynęłoby na częściową poprawę sytuacji materialnej rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację wywiedzioną w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, iż podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr.86, póz.732 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą. W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego trudnej sytuacji materialnej skarżącej Kolegium podkreśliło, iż organ orzekający zobowiązany jest do ścisłego przestrzegania prawa, które precyzyjnie określa przesłanki stanowiące podstawę do przyznania zaliczki alimentacyjnej. Brak spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek jest okolicznością, która przesadziła o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne ( art. 3 §1 w związku z art. 3 §2 pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), Kryterium legalności przewidziane w art. 1 §2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art145§ 1 pkt 1 lit.a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit.b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy(lit.c). Skarga zasługuje na oddalenie. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału, nie można bowiem zaskarżonej decyzji zarzucić istotnego naruszenia prawa. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, póz. 732 / późn. zm.). Stosownie do treści z art. 7 który określa przesłanki przyznania tego świadczenia (ust. 1) zaliczka alimentacyjna, zwana dalej "zaliczką", przysługuje osobie uprawnionej, do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zgodnie zaś z treścią ust. 2 tego artykułu zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. Muszą więc łącznie wystąpić wspomniane przesłanki aby osobie uprawnionej w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 5) powołanej na wstępie ustawy przysługiwała zaliczka alimentacyjna. Nadto zgodnie z treścią art. 10 ust 1a w przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż osobą zobowiązaną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...]r. sygn. akt [...] jest K. Ł., zamieszkujący według relacji skarżącej na terenie USA od [...]r. Jak wynika zaś z zaświadczenia wydanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w L. nr [...] z dnia [...]r złożonego na etapie postępowania odwoławczego, nie został ustalony adres K. Ł. przebywającego prawdopodobnie w USA, nadto czynione przez sąd próby ustalenia adresu nie przyniosły pozytywnego rezultatu. W dniu [...]r. wierzycielka wystąpiła ponownie z prośbą o udzielenie pomocy w przedmiotowej sprawie. Właściwy organ amerykański ( US C. A. for I. C. S. w USA) na wystąpienie Sądu z wnioskiem w dniu [...] r.. o ustalenie adresu dłużnika K. Ł. na obszarze USA w dniu [...]r. udzielił odpowiedzi z informacją, że nie udało się ustalić jego miejsca pobytu. Jak bowiem określił Sąd niezbędnym warunkiem do wystąpienia z wnioskiem o uznanie i wykonanie orzeczenia zasądzającego alimenty na obszarze USA jest ustalenie miejsca pobytu dłużnika. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zatem kwestia zastosowania przywołanego wyżej art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Ustawa ta zgodnie z regulacją zawartą w art. 1 określa zasady postępowania wobec osób zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja prowadzona przez komornika sądowego jest bezskuteczna, jak również przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Należy stwierdzić, iż organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy z pełnym poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa ustaliły stan faktyczny sprawy , z którego wynika, iż dłużnikiem alimentacyjnym jest ojciec skarżącej K. Ł., który według informacji skarżącej przebywa na terenie USA oraz zbadały czy w sprawie występują wyraźnie określone ustawą o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych... przesłanki warunkujące przyznanie prawa do zaliczki. W konsekwencji wobec zaistnienia okoliczności wskazanej w przepisie art. 10 ust. 1a. tj dochodzenia świadczeń od osoby zobowiązanej do świadczenia alimentacyjnego zamieszkałej za granicą organy orzekające w sprawie, dokonały subsumcji wskazanych faktów pod stosowną normę, która w sposób wyraźny określa rodzaj dokumentów niezbędnych świadczących o bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec zobowiązanego do świadczenia. Skoro bowiem przepis wskazanej ustawy precyzuje określone wymagania stawiane wobec osób mających prawo do świadczenia alimentacyjnego i występujących z wnioskiem o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej, organ ma obowiązek zastosowania tej regulacji. Organy administracji publicznej, którymi są niewątpliwie orzekający w niniejszej sprawie w I instancji działając z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. oraz w II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zgodnie z jedną z fundamentalnych zasad wrażonych w Kodeksie Postępowania Administracyjnego w art.6 – zasadą praworządności- zobowiązane były do działania na podstawie przepisów prawa. Należy zatem stwierdzić, iż w istocie żadne ze znajdujących się w aktach administracyjnych zaświadczeń sądu okręgowego w Legnicy nie jest "informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji". Brak również alternatywnego zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. W tym przypadku fakt, iż w okresie poprzedzającym wydanie decyzji odmawiającej przyznania A. Z. prawa do zaliczki alimentacyjnej, jak i w trakcie postępowania toczącego się w II instancji, niemożliwe było ustalenie miejsca pobytu zobowiązanego, jako nieodzownego warunku do wystąpienia z wnioskiem o uznanie i wykonanie orzeczenia zasądzającego alimenty na obszarze USA przez właściwy organ amerykański (US C. A. for I. C. S. w USA) nie może przemawiać za automatycznym uznaniem, iż skarżąca spełniła wszystkie określone w ustawie przesłanki. A co za tym idzie również przesłanki określonej w art. 10 ust 1a, dotyczącej przedłożenia stosownych zaświadczeń o stanie egzekucji, które w istocie mają potwierdzić bezskuteczność egzekucji świadczenia alimentacyjnego. Jak wynika już z samej definicji ustawowej zaliczki alimentacyjnej, jest to kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej, na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego , ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna. Reasumując, należy zatem stwierdzić, że organy administracji w tym zakresie prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, właściwie zinterpretowały obowiązujące przepisy dotyczące przyznania zaliczki alimentacyjnej oraz niezbędnych dokumentów na podstawie, których właściwy organ wydaje decyzję administracyjną o jej przyznaniu. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona, zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.