IV SA/Wr 600/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-03-03

Skład orzekający: NSA Henryk Ożóg, NSA Tadeusz Kuczyński, WSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy akty dotyczące powołania lub odwołania kuratora społecznego przez Prezesa Sądu Rejonowego podlegają przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i czy żądane dokumenty związane z tymi aktami stanowią informację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że procedura powołania i odwołania kuratora społecznego, regulowana ustawą o kuratorach sądowych, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a akt odwołania nie jest decyzją administracyjną. W związku z tym, przepisy k.p.a. dotyczące formy, środków odwoławczych, doręczeń oraz udostępniania akt sprawy nie mają zastosowania. Ponadto, żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący K. Ł. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o wydanie szeregu dokumentów związanych z jego odwołaniem z funkcji kuratora społecznego. Prezes Sądu odmówił wydania dokumentów, argumentując, że procedura odwołania nie jest postępowaniem administracyjnym i nie podlega przepisom k.p.a. Skarżący zarzucił organowi brak wskazania podstawy prawnej i błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że jest stroną postępowania i ma prawo do dostępu do dokumentów na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na powyższą odmowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Protokolant Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi K. Ł. na pismo Prezesa Sądu Rejonowego w K. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania żądanych dokumentów oddala skargę. Przedmiotem skargi K. Ł. jest pismo Prezesa Sądu Rejonowego w K. G. z dnia [...] r., w którym odmówiono skarżącemu wydania żądanych dokumentów. Pismem z dnia17 listopada 2009 r., złożonym za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego w J. G., K. Ł. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w K. G. o wydanie następujących dokumentów: 1. Decyzji o odwołaniu skarżącego z pełnienia funkcji kuratora społecznego przy Sądzie Rejonowym w K. G. z dnia 21 marca 2004 r. 2. Oświadczenia Kuratorów zawodowych tego Sądu o utracie zaufania do strony z dnia 8 marca 2004 r. 3. Wniosku o odwołanie strony z pełnienia funkcji kuratora społecznego przez Kierownik Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej w K. G. z dnia 08 marca 2009 r. 4. Pisma skierowanego na adres strony z dnia 12 marca 2004 r. z informacją, że od 15 marca 2004., został zmniejszony mu stan w ilości siedmiu dozorowanych w raz potwierdzeniem odbioru; 5. Pisma z dnia 9 marca 2004 r., w którym zarządzono zwiększenie obciążenia kuratorów zawodowych względem kuratorów społecznych, które to polecenie miało być wykonane do dnia 15 marca 2004. Dowód ten rzekomo pozbawił skarżącego zmniejszenie 7 dozorowanych. W odpowiedzi na pismo skarżącego Prezes Sądu Rejonowego w K.G., pismem z dnia [...] r. znak [...], odmówił wydania żądanych dokumentów. W ocenie organu procedura powołania i odwołania sądowego kuratora społecznego normowana jest przepisami ustawy z 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (D. U. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), nie zaś przepisami k.p.a. Decyzja o powołaniu czy odwołaniu kuratora społecznego z funkcji nie jest decyzją administracyjną, w rozumieniu przepisów k.p.a., nie musi, więc mieć ani formy przewidzianej w k.p.a, ani też nie przysługuje od niej żaden środek odwoławczy, nie odnoszą się do niej również przepisy dotyczące doręczeń decyzji w trybie przewidzianym w k.p.a. Ponadto wskazał, że treść decyzji o odwołaniu skarżącego z funkcji kuratora społecznego jest mu znana od dnia 21 kwietnia 2004 r., ponieważ decyzję tę zakomunikował skarżącemu osobiście w dniu 21 kwietnia 2004 r. Należy zatem uznać, że od tego dnia skarżący skutecznie się z nią zapoznał. W związku z faktem, że skarżący omówił odebrania pisma w tej sprawie, Prezes Sądu zarządził, aby zostało ono doręczone przez Pocztę. Przesyłkę w tej sprawie skarżący odebrał osobiście w dniu 28 kwietnia 2004 r. Zdaniem K. Ł. rozpatrując żądanie skarżącego organ nie wskazał żadnej obowiązującej podstawy prawnej, z której wynika podana specyfika pozycji prawnej kuratora społecznego. Skoro ustawa o kuratorach sądowych nie określa formy pisemnej przy powołaniu i odwołaniu, mimo, że taka została sporządzona przy powołaniu, to taki sam sposób powinien obowiązywać przy odwołaniu w myśl art. 1 § 1 k.p.a. Skarżący podnosi, że jest stroną postępowania w myśl art. 28 k.p.a. i skutecznie wykazał swój interes prawny. O wydaniu skarżącemu, jako stronie postępowania, w/w dokumentów stanowi wyraźnie przepis art. 73 § 2 k.p.a. Skarżący podnosi, że ustawodawca określa definicje wydania decyzji wówczas, kiedy występuje tryb czasownikowy, jak powołanie i odwołanie kierowane do indywidualnej osoby. Organ w piśmie zajął stanowisko bezpodstawne twierdząc, że decyzje o odwołaniu i pismo z dnia 12 marca 2004 r. o zmniejszeniu ilości dozorów, zostały doręczone skarżącemu w 2004 r., jednak nie wskazał terminu doręczenia tak jak przewiduje to przepis art. 39 k.p.a.. Odpowiadając na skargę Prezes Sądu Rejonowego w K. G. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Orzekając w granicach kognicji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. Skarżący domaga się, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej zwanej k.p.a., wydania dokumentów mających związek z odwołaniem go z funkcji społecznego kuratora sądowego. Status prawny kuratorów sądowych – zarówno zawodowych, jak i społecznych – regulują przepisy ustawy z 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (D. U. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Ustawa w rozdziale 7 określa tryb powoływania i odwoływania kuratorów społecznych (art. 84-88). Sąd zwraca uwagę, że akt ten w sposób normatywnie kompleksowy reguluje procedurę i formę powoływania oraz odwoływania społecznych kuratorów sądowych. W tym zakresie, w przeciwieństwie do zawodowych kuratorów sądowych, nie zawiera przepisów odsyłających systemowo do innych regulacji prawnych. Zgodnie z postanowieniami art. 88 ust. 1 pkt 1-2, Prezes sądu rejonowego obligatoryjnie odwołuje kuratora społecznego, jeżeli: 1) przestał odpowiadać warunkom określonym w art. 84 ust. 1, 2) złożył prośbę o zwolnienie go z powierzonej mu funkcji. Fakultatywnie Prezes sądu rejonowego odwołuje kuratora społecznego, jeżeli: 1) kurator nienależycie wypełnia powierzoną mu funkcję, 2) wymagają tego względy organizacyjne (art. 88 ust. 3 pkt 1-2). Niewątpliwie ocena przesłanek zwolnienia należy wyłącznie do Prezesa sądu rejonowego, który na podstawie ustawy, dysponuje w tym zakresie swobodnym uznaniem. Odwołanie kuratora społecznego powoduje jego skreślenie z listy kuratorów społecznych (art. 88 ust. 4). Skarżący żąda udostępnienia mu dokumentacji dotyczącej "wydania decyzji administracyjnej" o odwołaniu go z funkcji społecznego kuratora sądowego. Celem tzw. ogólnego postępowania administracyjnego jest wiążące ustalenie konsekwencji norm prawa materialnego, w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w konkretnej sprawie administracyjnej. Natomiast organami, przed którymi toczy się to postępowanie lub, które prowadzą to postępowanie, są organy administracji publicznej (w znaczeniu ustrojowym) oraz inne organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2 k.p.a., gdy są z mocy prawa upoważnione do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej. Załatwienie indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa przed powołanym do tego organem może nastąpić jedynie w formie władczej ingerencji administracji publicznej w sferę praw i obowiązków jednostki. W przedmiotowej sprawie analiza postanowień prawa materialnego (ustawy o kuratorach sądowych) wskazuje, że nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną, co oznacza, że procedura odwołania społecznego kuratora sądowego nie odbywa się w drodze decyzji administracyjnej konkretyzującej ustawowe przesłanki odwołania. W świetle powyższego należy stwierdzić, że procedura odwoływania społecznego kuratora sądowego nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów k.p.a., zaś akt odwołania społecznego kuratora przez Prezesa Sądu Rejonowego, nie jest decyzją administracyjną, ani innym aktem o charakterze administracyjnoprawnym. Nie musi więc mieć ani formy przewidzianej w k.p.a, ani też nie przysługuje od niego żaden środek odwoławczy, nie odnoszą się do niego przepisy dotyczące doręczeń decyzji w trybie przewidzianym w k.p.a. oraz przepisy dotyczące udostępniania akt sprawy. Sąd zwraca również uwagę, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 16 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), natomiast stanowią dokumenty prywatne, o których mowa w art. 245 Kodeksu postępowania cywilnego. Informacją publiczną może być dopiero rozstrzygnięcie wniosku przez uprawniony organ władzy publicznej - dokument urzędowy, o którym mowa w art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, co prowadzi do konstatacji, że dokumenty prywatne, jako takie, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło