IV SA/Wr 602/05

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Kierowania Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia ... w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w III Rzeszy zarządza: pozostawić bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 31 marca 2011 r. skarżący wystąpił o "ustanowienie mu obrońcy z urzędu". W dniu 8 kwietnia 2011r. doręczono skarżącemu wezwanie do wypełnienia i przesłania do tutejszego Sądu w terminie 7 dni formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej "PPF" pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Wyznaczony termin upływał w dniu 15 kwietnia 2011 r. Skarżący w obszernym piśmie z dnia 11 kwietnia 2011 r. oświadczył m.in., że "odnośnie przydzielenia mu z urzędu obrońcy, należy to zaniechać". Skarżący dotychczas nie przesłał do Sądu na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) warunkiem skuteczności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu, według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w formie innej niż przewidziana przepisami nie wywołuje skutków prawnych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2004 r., sygn. akt FSK 139/04, Prz.Podat. 2004/7/53) i stosownie do treści art. 257 u.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 u.p.s.a. należy pozostawić taki wniosek bez rozpoznania, o czym orzeczono jak w sentencji. Na marginesie należy wskazać, iż z przytoczonego wyżej fragmentu pisma skarżącego z dnia 11 kwietnia 2011 r. wynika, że cofa on swój wniosek o przyznanie prawa, a zatem prowadzenie postępowania w zakresie tego wniosku i tak byłoby bezprzedmiotowe. Dodać przy tym należy, że ww. pismo skarżącego nie zawiera również okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przeszkód uniemożliwiających wnioskodawcy niezwłoczne wypełnienie i przesłanie do Sądu doręczonego mu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, iż jest to wzór urzędowy i Sąd nie jest uprawniony do zwalniania kogokolwiek z obowiązku składania tego formularza. Każda osoba występująca o przyznanie prawa pomocy (tj. żądająca zwolnienia z kosztów sądowych, ustanowienia pełnomocnika, itd.) obowiązana jest złożyć wniosek na stosownym formularzu. Powyższe uregulowania wynikają z faktu, iż przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 214 u.p.s.a. i stanowi "kredytowanie" kosztów sądowych z budżetu Państwa, a zatem obowiązkiem Sądu jest szczególnie wnikliwa ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy, którą z kolei poznać może jedynie na podstawie rzetelnych i wyczerpujących informacji złożonych przez taką osobę na formularzu wniosku pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy. Postępowanie w przedmiocie przyznanie prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie takiej osoby jest wykazanie (tj. przekonanie Sądu) za pomocą wszelkich dostępnych środków, iż spełnia przesłanki do przyznania takiej pomocy. Żądanie złożenia wymienionych w wezwaniu dokumentów miało na celu ułatwienie wnioskodawcy wykazanie zasadności wniosku, a ich brak skutkować mógł rozpoznanie wniosku (o ile byłby złożony na formularzu) jedynie na podstawie złożonych do akt dokumentów. Zauważyć przy tym należy, iż większość z żądanych w wezwaniu zaświadczeń i wyjaśnień nie jest czasochłonne i nie wymaga wizyt w urzędach, gdyż powinny one być w posiadaniu wnioskodawcy. Podkreślić należy, iż uprawnienie Sądu do żądania od składającego wniosek złożenia stosownych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową i majątkową przewidują przepisy ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.