IV SA/Wr 602/13

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, M. F. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umieszczenia na stałe w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić adwokat, ustanowionej z urzędu, przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2013 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat M. F. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r. oddalił skargę na wskazaną w sentencji decyzję. W wyroku tym zasądzono na rzecz adwokat z urzędu wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 295,20 zł (wynagrodzenie 240 zł powiększone o podatek VAT 55,20 zł). Wyrok ten został doręczony pełnomocnikowi z urzędu w dniu 18 marca 2014 r. Pismem z dnia 15 kwietnia 2014 r. adwokat z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu. Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1297/14 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA wskazał dodatkowo, że w postępowaniu kasacyjnym brak jest podstaw do orzekania przez NSA w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.sa. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sadem Administracyjnym wynika, że żadna ze stron nie stawiła się. Pismem referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r. wezwano pełnomocnik z urzędu do złożenia oświadczenia, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości ani w części – w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma pod rygorem odmowy przyznania wynagrodzenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty zawierającej powyższe pismo referendarza sądowego wynika, że przesyłka ta była dwukrotnie awizowana w dniach 15 i 24 marca 2016 r., a zwrot przesyłki niepodjętej w terminie nastąpił w dniu 1 kwietnia 2016 r. Koperta wraz z niepodjętą przesyłką i zwrotnym potwierdzeniem odbioru wpłynęła do Sądu w dniu 5 kwietnia 2016 r. Pełnomocnik z urzędu nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wskazane wyżej pismo referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " tego rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Przepis § 20 wspomnianego rozporządzenia stanowi ponadto, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W rozpoznawanej sprawie, zawarty w skardze kasacyjnej, wniosek pełnomocnik z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zawierał oświadczenia wymaganego w przepisie § 20 rozporządzenia. Brak ten nie został również uzupełniony w terminie określonym w powyższym piśmie referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r. wzywającym do nadesłania wymaganego oświadczenia. Stosowanie zaś do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 tego przepisu). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 tego przepisu). W myśl § 4 tego przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z adnotacji znajdującej się na kopercie zawierającej przesyłkę z pismem referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r. wzywającym pełnomocnik z urzędu do złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 73 § 1-3 p.p.s.a., gdyż w dniu 15 marca 2016 r. przesyłkę awizowano po raz pierwszy, a zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki we wskazanej placówce pocztowej, pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Zaś dnia 24 marca 2016 r. przesyłkę awizowano powtórnie. Skoro strona skarżąca, pomimo dwukrotnego awiza, nie podjęła przesyłki w terminie wskazanym w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyjąć trzeba, iż w niniejszej sprawie zachodzi fikcja doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., co oznacza, iż skutek doręczenia nastąpił, we wtorek 29 marca 2016 r.. Siedmiodniowy termin do złożenia przez pełnomocnik z urzędu wymaganego w przepisie § 20 rozporządzenia, oświadczenia, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości lub w części upłynął zatem bezskutecznie we wtorek 5 kwietnia 2016 r. Brak oświadczenia o którym mowa w przepisie § 20 rozporządzenia, skutkuje odmową przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 20 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.