IV SA/Wr 605/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA - Marcin Miemiec (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji. Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...], Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. stwierdziła u M. P. schorzenie w postaci przebytej w dzieciństwie operacji sprowadzenia obu jąder, bez paragrafu. Stanowiło to podstawę do ustalenia, że poborowy M. P., zaliczony do grupy I - jest zdolny do służby wojskowej, kategoria A. W odwołaniu M. P. wniósł o zmianę tego orzeczenia. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji pominął istotne okoliczności faktyczne dotyczące jego stanu zdrowia. W wieku [...] lat stwierdzono u niego bowiem wrodzone wnętrostwo obustronne jąder, które zostało zoperowane. Z powodu dolegliwości bólowych w okolicy krocza i podbrzusza odwołujący się był w wieku szkolnym zwolniony z zajęć i ćwiczeń gimnastycznych. Dolegliwości te występują jednak także obecnie, po prawej stronie, szczególnie w czasie dłuższego chodzenia i dźwigania ciężarów. W trakcie leczenia stwierdzono u odwołującego się torbiel najądrza prawego. Na dowód tego przedstawił wynik badania USG z [...] r. Podczas specjalistycznych badań lekarskich stwierdzono u odwołującego się także stwardnienie prawego jądra. Orzeczeniem z dnia [...] r., Nr [...], Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję I instancji. W uzasadnieniu powołano się na wyniki badań przeprowadzonych w postępowaniu I instancji oraz na wyniki dodatkowych badań przeprowadzonych w postępowaniu II instancji, a mianowicie lekarskich specjalistycznych urologicznych, USG nerek, a także badań ogólnych oraz biochemicznych moczu. Organ II instancji nie stwierdził na podstawie wyników tych badań nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Stwierdził zatem, że z przeprowadzonych lekarskich badań specjalistycznych nie wynika, by aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony układu moczowo-płciowego upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie odwołującego się zaliczonego do grupy I za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Organ II instancji uznał więc, że przebyta przez odwołującego się w dzieciństwie operacja obu jąder do moszny, obecnie bez zmian chorobowych w badaniu urologicznym, mieszcząca się w zakresie pojęciowym § 52 pkt 3 z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), nie powoduje niezdolności do czynnej służby wojskowej i kwalifikuje odwołującego się do przyznanej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Zdaniem organu II instancji, dokumentacja medyczna przedstawiona przez odwołującego się, nie zawierała danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny aktualnego stanu i funkcji układu moczowo-płciowego dokonanej przez lekarzy specjalistów urologów badających dla potrzeb orzeczniczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, M. P. wyraził niezadowolenie z orzeczenia, gdyż jest ono niesłuszne. Nie uwzględnia bowiem faktycznego stanu jego zdrowia potwierdzonego zaświadczeniami lekarzy specjalistów. Zarzucił orzeczeniu II instancji, że zostało wydane z naruszeniem § 23 ust. 2 oraz § 52 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004 r. Organ II instancji błędnie zakwalifikował bowiem wnętrostwo obustronne. Powinno być zaliczone do § 52 pkt 5. W związku z tym skarżący powinien otrzymać kategorię D zdolności do czynnej służby wojskowej, a nie kategorię A, jak to uczynił organ. Wskazał także na wyniki specjalistycznych badań lekarskich, stwierdzające torbiel i stwardnienie najądrza, wymagające dalszych badań, w tym onkologicznego. Podkreślił, że z powodu utrzymujących się bólów w okolicy podbrzusza, zwłaszcza w czasie dłuższego chodzenia i dźwigania ciężarów, jest pod stałą opieką specjalisty urologa. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Stwierdził, że z badania przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych przez lekarza specjalistę urologa nie wynika, by aktualny stan układu moczowo-płciowego u skarżącego, który przebył w dzieciństwie zabieg operacyjny sprowadzenia obu jąder, powodował upośledzenie sprawności ustroju, uzasadniające uznanie go za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy organ II instancji przyjął, że aktualny stan zdrowia skarżącego po przebytym zabiegu operacyjnym mieści się w zakresie pojęciowym § 52 pkt 3 z załącznika nr 2 do powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. Kwalifikuje go to w grupie I (poborowi) do kategorii A zdolności do czynnej służby wojskowej. Według organu II instancji, nie naruszono § 23 ust. 2 powołanego rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie zawiera bowiem danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny aktualnego stanu urologicznego, dokonanej przez lekarza specjalistę urologa badającego dla potrzeb orzeczniczych. Ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, aby stwierdzona badaniem USG torbiel najądrza prawego upośledzała czynność narządu moczowo-płciowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - wraz z załącznikiem nr 2 - wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa (Dz.U. Nr 151, poz. 1595). Zgodnie z § 14 tego rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych. Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji (§ 16 ust. 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 23 ust. 2 rozporządzenia). Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności rozpoznanie; ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej; w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową (§ 17 ust. 1 rozporządzenia). Orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia (§ 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie z pkt 12 tego wzoru, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać uzasadnienie. Sąd stwierdza, że wymogu tego nie spełnia jednozdaniowa wzmianka zawarta w decyzji I instancji. Sąd podkreśla, że warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa.). Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obydwu instancji przeprowadziły bądź zleciły przeprowadzenie specjalistycznych badań lekarskich oraz oceniły dokumentację lekarską przedłożoną przez skarżącego. Sąd nie podziela zarzutów skargi, związanych z podnoszonym przez skarżącego wnętrostwem obustronnym. Jak wynika z materiału sprawy, skarżący przeszedł bowiem operację, na skutek której schorzenie to zostało wyeliminowane. Skarżący podkreślał jednak także w odwołaniu i w skardze swój zły stan zdrowia oraz dołączył na tę okoliczność stosowną dokumentację medyczną jego schorzeń układu płciowo-moczowego. W szczególności należy zwrócić uwagę na stwierdzoną u skarżącego torbiel najądrza prawego oraz stwardnienie prawego jądra. Organy obydwu instancji nie oceniły tych schorzeń z punktu widzenia § 82 oraz § 83 pkt 1 załącznika nr 2 do powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. Sąd nie podziela zatem ogólnikowego stanowiska organu II instancji, nie udokumentowanego stosownymi onkologicznymi specjalistycznymi badaniami lekarskimi, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny aktualnego stanu urologicznego, dokonanej przez lekarza specjalistę urologa badającego dla potrzeb orzeczniczych i że ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, aby stwierdzona badaniem USG torbiel najądrza prawego upośledzała czynność narządu moczowo-płciowego. Sąd stwierdza, że przed rozstrzygnięciem tej kwestii należało przeprowadzić dodatkowe badania specjalistyczne bądź skierować skarżącego żołnierza na obserwację szpitalną. Nie podejmując takich działań organ II instancji naruszył § 23 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Takie postępowanie organu II instancji narusza także powołane wyżej przepisy art. 7, 77 oraz 80 kpa. Należy ponadto podkreślić, że nieprawidłowe wyjaśnienie przesłanek podjęcia zaskarżonych decyzji poprzez zamieszczenie właściwego uzasadnienia zgodnie z wymogami pkt 12 wzoru orzeczenia, zawartego w załączniku nr 2 powołanego rozporządzenia MON, w związku z art. 107 § 3 kpa, uniemożliwiło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu pełne odtworzenie procesu myślowego, który doprowadził organy orzekające do uznania, że skarżący jest zdolny do służby wojskowej z kategorią A. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy zatem przeprowadzić postępowanie zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a w szczególności spełnić w wydanym orzeczeniu dyspozycję pkt 12 powołanego wzoru z załącznika nr 5 rozporządzenia, w związku z art. 107 § 3 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.