IV SA/Wr 609/11

WyrokWSA we Wrocławiu2012-01-25

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Henryk Ożóg, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu pierwszej instancji i jednocześnie odmówić przyznania świadczeń, a także czy ustalenie wsteczne o braku prawa do świadczeń jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić decyzji organu pierwszej instancji i jednocześnie odmówić przyznania świadczeń, ponieważ art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga, aby po uchyleniu decyzji organ odwoławczy orzekł co do istoty sprawy. Ponadto, ustalenie wsteczne o braku prawa do świadczeń jest niedopuszczalne, gdyż powinno ono następować w formie zmiany lub uchylenia decyzji zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego lub celowego na pokrycie części kosztów czynszu i mediów. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego ze względu na otrzymywane świadczenie pielęgnacyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, ale jednocześnie odmówiło przyznania świadczeń, uznając ustalenie wsteczne za niedopuszczalne. Skarżący w skardze zarzucił błędną interpretację przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. III. przyznaje radcy prawnemu E.M. kwotę 295,20 ( słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23% VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. W dniu 1 czerwca 2011 r. R. B. (dalej skarżący) złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. wniosek o 1) "przyznanie gorącego posiłku", 2) przyznanie zasiłku okresowego bądź celowego na pokrycie 1/3 kosztów za czynsz i media. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 2; art. 3; art. 4; art. 6; art. 7; art. 38; art. 39; art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa), Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. postanowił: 1) odmówić przyznania stronie w czerwcu br. świadczenia z pomocy społecznej w formie finansowego zasiłku okresowego, 2) odmówić przyznania stronie w czerwcu br. świadczenia z pomocy społecznej w formie finansowego zasiłku okresowego, 3) ustalić, iż od grudnia 2010 r. pomoc w formie zasiłku okresowego czy celowego stronie nie przysługuje. Zainteresowany wystąpił w czerwcu br. z wnioskiem do tut. Ośrodka o udzielenie mu pomocy finansowej z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego bądź celowego na pokrycie 1/3 kosztów za czynsz i media, które musi ponosić w związku z użytkowaniem i stałym miejscem zamieszkania u swojej matki. Zainteresowany we wniosku podał, iż jest to kwota 224,30 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 2 czerwca 2011 r. stwierdzono, iż strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mimo iż mieszka w mieszkaniu swojej matki, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Jak wynika z akt sprawy w mieszkaniu tym zamieszkują trzy osoby, prowadzące odrębne gospodarstwa domowe. Wnioskodawca jest osobą nieaktywną zawodowo ze względu na opiekę nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu bratem B. B. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. przyznało stronie od dnia 1 grudnia 2010 r. do dnia 30 września 2013 r. świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 520 zł miesięcznie, z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem. Art. 8 ust. 3 cyt. wyżej ustawy o pomocy społecznej stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Biorąc pod uwagę poczynione w sprawie strony ustalenia oraz analizując zebrany materiał dowodowy, należy stwierdzić, iż dochód strony określony zgodnie z art. 8 ust. 3 cyt. wyżej ustawy o pomocy społecznej wynosi od grudnia 2010 r. - 520 zł m-nie (świadczenie pielęgnacyjne). Art. 8 ust. 1 wyżej powołanej ustawy o pomocy społecznej stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, stanowi tzw. "kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej". Jest to zasada ustanowienia prawa do świadczeń uwarunkowana przyjętym i równym dla wszystkich progiem ubóstwa, zwanym kryterium. Ustalenie kryterium dochodowego gwarantować ma sprawiedliwy podział świadczeń z pomocy społecznej. Wysokość osiąganego przez stronę dochodu w kwocie 520 zł wskazuje, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do świadczeń pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, okresowego czy celowego. Art. 38 ust. 1 pkt 1 tej samej ustawy o pomocy społecznej stanowi, iż zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i poczynione ustalenia brak jest podstaw, które uzasadniałyby przyznanie stronie wnioskowanych świadczeń w postaci finansowego zasiłku okresowego bądź celowego, ze względu na przekroczone kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, uprawniające do świadczeń pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, okresowego czy celowego. Jednocześnie wskazano, iż nie pozostawiono strony bez żadnej pomocy, bowiem zainteresowany korzysta obecnie pomocy w formie gorącego posiłku wydawanego w Barze "[...]" w J. G. od dnia 5 maja 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. Pomoc tą przyznano stronie w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2259 z późn. zm.) - decyzja z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...]. Dodatkowo przyznano stronie tą formę pomocy na okres od lipca do sierpnia 2011 r. (Decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...]). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że świadczenie pielęgnacyjne zostało wliczone do jego dochodu, naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący podniósł, iż uiszcza 1/3 opłat (czynsz, media). Stąd też jego sytuacja materialna jest trudna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji z dnia 20 czerwca 2011 r. decyzją z dnia 1 sierpnia 2011 r. SKO/41/PS-127/2011 podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 2, art. 3, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i ust. 4, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 106 ust. 5, art. 109 ustawy o pomocy społecznej (dalej ustawa) 1. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, 2. odmówiło przyznania skarżącemu świadczeń w formie zasiłku okresowego w czerwcu 2011 r., 3. odmówiło przyznania skarżącemu świadczeń w formie zasiłku celowego na pokrycie części opłat za czynsz i media w czerwcu 2011 r. Na wstępie uzasadnienia decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w niniejszej sprawie. Wywodząc następnie, iż kwestie związane z przyznawaniem świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), dalej "ustawa". Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W art. 3 jako cel pomocy społecznej wskazuje wspieranie osób i rodzin w zaspokojeniu ich niezbędnych potrzeb życiowych i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Art. 3 ust. 4 stanowi, iż potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wśród powodów uzasadniających przyznanie świadczeń z pomocy społecznej znajdują się bezrobocie (art. 7 pkt 4 ustawy). Na mocy art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477,00 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Dochód osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej ustala się zgodnie z art. 8 ust. 3. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia5 oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie z art. 8 ust. 4 do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Zasady i tryb przyznania zasiłku okresowego uregulowane są w art. 38 ustawy, zgodnie z którym zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1. osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, 2.rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek celowy przyznawany jest na podstawie art. 39 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (art. 39 ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2). Orzekając o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji Kolegium uznało, że co do zasady MOPS w J. G. zasadnie odmówił przyznania świadczeń ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego przez stronę, jednakże zawarte w decyzji rozstrzygnięcie organu w przedmiocie ustalania, że od grudnia 2010 r. pomoc w formie zasiłku okresowego nie przysługuje, Kolegium uznało za niedopuszczalne w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej. Kolegium wskazuje, że w przypadku zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony przepis art. 106 ust. 5 ustawy przewiduje zmianę lub uchylenie decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody. Przepisy nie przewidują natomiast takiej formy rozstrzygnięcia, jak "ustalenie, że stronie nie przysługuje świadczenie". Ponadto za niedopuszczalne uznać należy ustalenie wstecz, że stronie nie przysługiwały świadczenia za dany okres. Rozstrzygniecie takie powinno za każdym razem zapadać w formie przewidzianej w art. 106 ust. 5 ustawy. Dlatego też Kolegium uznało za konieczne uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Bezspornym faktem jest uzyskiwanie przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 520,00 zł miesięcznie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawnym B. B. Świadczenie to zostało przyznane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w J. G. z dnia [...] kwietnia 2011 r., oznaczoną nr [...]. W ocenie Kolegium do dochodu strony należy uwzględnić kwotę 520,00 z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazany wyżej przepis art. 8 ust. 3 określa zasady ustalania dochodu osoby ubiegającej się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. Dochód należy zatem pomniejszyć wyłącznie o składniki wymienione w art. 8 ust. 3. Natomiast art. 8 ust. 4 zawiera enumeratywnie określone świadczenia, których nie wlicza się do dochodu osoby. Przepis ten nie wymienia świadczenia pielęgnacyjnego. Tak więc uznać należy, że miesięczny dochód skarżącego z tytułu uzyskiwanego świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 520,00 zł i przysługuje od grudnia 2010 r. Dochód w tej wysokości należy wziąć pod uwagę ustalając prawo do świadczenia okresowego i celowego, gdyż przyznany był już za miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku o pomoc (art. 8 ust. 3 ustawy). Dlatego też Kolegium orzekło o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku okresowego i celowego w czerwcu 2011 r. z uwagi na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego. W zakresie podniesionych przez skarżącego zarzutów odnośnie sposobu wykonywania zadań przez pracowników MOPS w J. G., Kolegium wskazuje, że nie jest organem sprawującym nadzór służbowy nad pracownikami Ośrodka, dlatego też kwestia ta pozostaje poza zakresem orzekania w niniejszej decyzji. W zakresie podniesionego przez skarżącego zarzutu nieuwzględnienia przez MOPS art. 41 ustawy (przyznanie specjalnego zasiłku celowego) Kolegium wskazuje, że kwestia przyznania specjalnego zasiłku celowego nie była w ogóle przedmiotem rozpoznania przez organ pierwszej organ pierwszej instancji, dlatego też Kolegium w niniejszym rozstrzygnięciu nie odnosi się do tej kwestii. Wskazać należy, że w tym zakresie stronie służy prawo wystąpienia do organu pomocy społecznej z odrębnym wnioskiem. Tak więc na podstawie powyższych przepisów ustawy o pomocy społecznej, w istniejących okolicznościach sprawy, Kolegium uznało, że zachodzą podstawy do odmowy przyznania R. B. wnioskowanych świadczeń z pomocy społecznej. W tych warunkach Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa orzekło jak na wstępie. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił błędną interpretację znowelizowanej "w dniu 1 stycznia 2010 r. ustawy o pomocy społecznej". W świetle tych zmian w ustawie wszelkie zasiłku pielęgnacyjne nie powinny być wliczane do dochodu przy ustalaniu wielkości zasiłku celowego bądź okresowego. Podniósł ponadto, że przy rozpoznaniu sprawy nie wyjaśniono wszystkich jej okoliczności, co stanowi naruszenie art. 7 oraz 77 kpa. Zdaniem skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2012 r. pełnomocnik z urzędu sprecyzował zarzuty skargi, zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie; - naruszenie art. 107 § 3 kpa, w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez nie wyjaśnienie powodów odmowy przyznania zasiłku okresowego na podstawie art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Postępowanie wyjaśniające w tej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Na samym wstępie tych rozważań należy też zauważyć, iż skarżący domagając się pomocy nie sprecyzował dokładnie w jakiej postaci jej oczekuje. Wniósł "o przyznanie zasiłku okresowego bądź celowego" z czego należało wnosić, że oczekiwał pomocy w jednej z tych form. Kwestii tej nie wyjaśniono także, w trakcie toczącego się postępowania, a zwłaszcza w chwili aktualizowania rodzinnego wywiadu środowiskowego powielając jego prośbę o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku "okresowego bądź celowego". W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący zdaje się natomiast sprowadzać przedmiot tego postępowania jedynie do kwestii zasiłku celowego. Decyzja organu I instancji, przy tym, rozstrzygając w pkt 1 i 2 w przedmiocie zasiłku okresowego i celowego zawiera dodatkowe rozstrzygnięcie w postaci ustalenia, iż od grudnia 2010 r. pomoc w formie zasiłku okresowego bądź celowego nie przysługuje. Jednakże ani uzasadnienie decyzji I instancji ani też akta sprawy nie usprawiedliwiają tego rodzaju rozstrzygnięcia. Decyzja ostateczna odnosi się wprawdzie do tego zagadnienia – rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 decyzji z dnia 24 czerwca 2011 r. zostaje bowiem skasowane, ale o tej kwestii będzie jeszcze mowa poniżej. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że powodem odmowy przyznania wspomnianych zasiłków było przekroczenie kryterium dochodowego jednakże MOPS w J. G. odstąpił od rozważenia przyznania skarżącemu zasiłku specjalnego, niezależnego już od kryterium dochodowego, tak jak uczynił to w podobnej sprawie, załatwianej także przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., a także Sąd (sygn. akt IV SA/Wr 543/11). W postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono szeregu okoliczności a zwłaszcza zasadniczej kwestii jaką jest zajmowanie przez skarżącego i pozostałych członków jego rodziny mieszkania spółdzielczego, a także ponoszenia kosztów jego utrzymania. Skarżący nie kwestionuje wprawdzie, że w 1/3 koszty te ponosi osobiście, ale jeżeli uwzględni się jego wywody z pism znajdujących się w aktach sprawy to powstaje wątpliwość, czy w mieszkaniu tym prowadzone są istotnie odrębne gospodarstwa domowe i czy w rzeczywistości, w lokalu tym nie jest prowadzone tylko jedno gospodarstwo domowe, a wówczas inaczej kształtować by się mogła kwestia dochodu skarżącego, jako istotnego składnika tworzącego prawa do tego świadczenia. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że organ I instancji nie określił w sposób należyty przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie, w zależności od tego przedmiotu nie przeprowadził należycie postępowania, mającego na celu dokładne ustalenie sytuacji dochodowej skarżącego i jego wydatków, a także w sposób pozbawiony jakiegokolwiek uzasadnienia odstąpił od rozważenia przyznania zasiłku specjalnego. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej poświęcono temu wprawdzie uwagę, ale nie ma ona większego znaczenia jeżeli się uwzględni, że organ I instancji w ogóle nie rozstrzyga w tym zakresie. Decyzja ostateczna nie mogła się ostać i z tego powodu, że zawiera niepełne rozstrzygnięcie w pkt 1 uchylające w całości zaskarżoną decyzję, pozostawiając bez jakiegokolwiek odniesienia się w sentencji do postępowania w części ujętej w pkt 3 decyzji I instancji. Przepisowi art. 138 § 1 pkt 2 kpa nie jest bowiem znana taka prawna możliwość, dla której organ odwoławczy jedynie uchyla zaskarżoną decyzję. Stanowi on bowiem, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Niezależnie od tego cała konstrukcja rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej budzi zastrzeżenie skoro, mimo że uchyla decyzję organu I instancji w części odmawiającej skarżącemu przyznania zasiłku okresowego i celowego, to w dalszym ciągu orzeka identycznie. Przy czym czyni to podobnie jak organ I instancji w oparciu o niedokładne ustalenie sytuacji faktycznej skarżącego i jego rodziny. W końcu podnieść należy, iż zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca narusza art. 66 § 1 kpa, przez to, że jednym postępowaniem obejmuje dwie sprawy. Te natomiast wymagały przeprowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych i zakończenia ich odrębnymi decyzjami administracyjnymi. W piśmiennictwie przyjmuje się, że "przez sprawę administracyjną w postępowaniu administracyjnym rozumiemy pewną konkretną sytuację życiową, w której interes indywidualny i interes społeczny mają znaleźć wyraz na podstawie prawa administracyjnego w formie władczego rozstrzygnięcia po przeprowadzeniu określonego postępowania". Zgodnie natomiast z postanowieniem art. 104 § 1 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepis kodeksu stanowi inaczej. Regułą jest więc wydanie w jednej sprawie jednej decyzji. Za taką interpretacją pojęcia sprawy administracyjnej przemawia również gramatyczna wykładnia art. 66 § 1 kpa, w którym wyraźnie mówi się o jednym podaniu wniesionym w kilku sprawach. W związku z powyższym w stosunku do kilku spraw (zwłaszcza przed różnymi organami) powinno toczyć się kilka postępowań administracyjnych. Wobec naruszenia przepisów postępowania wykazanych wyżej należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji wyroku. W dalszym postępowaniu posądowym organ I instancji powinien w szczególności określić przedmiot postępowania w sprawie i stosownie do niego przeprowadzić postępowanie wyjaśniające podstawę faktyczną żądania skarżącego stosownie do uwag uzasadnienia wyroku. Jeśli przedmiotem orzekania organ administracyjny nadto uczyni zasiłek celowy (okresowy) specjalny starannego ustalenia wymagać będą okoliczności przemawiające za istnieniem (bądź przeciw istnieniu) okoliczności uzasadniających szczególnie uzasadniony przypadek z art. 41 ustawy. Dopiero tak wyjaśnione okoliczności sprawy powinny znaleźć się u podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania skarżącego przyznania mu pomocy społecznej w określonej przezeń formie. Orzeczenie w pkt II znajduje oparcie w art. 152 powołanej ustawy. O kosztach rozstrzygnięcia zgodnie z art. 250 ustawy w związku z § 2 ust. 3 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło