IV SA/Wr 61/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-04-10

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, rozpatrując wniosek o przyznanie doraźnej pomocy pieniężnej na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy o kombatantach, działa w ramach uznania administracyjnego, a jego decyzja nie narusza prawa, jeśli została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem i wyczerpująco uzasadniona?
Ratio decidendi
Rozstrzygnięcia w sprawach pomocy socjalnej dla kombatantów, w tym te wydawane na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy o kombatantach, opierają się na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że organ ma możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia, ale musi działać w granicach prawa, przeprowadzić dokładne postępowanie dowodowe i wyczerpująco uzasadnić swoją decyzję, aby nie nosiła ona cech dowolności. Sąd administracyjny bada legalność takiej decyzji, a nie jej słuszność.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy pieniężnej na zakup żywności, opału i utrzymanie mieszkania. Organ I instancji przyznał 400 zł, a po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., uchylił poprzednią decyzję i przyznał 800 zł doraźnej pomocy pieniężnej. Skarżący złożył skargę, podnosząc, że nie uzyskał odpowiedzi na pytania dotyczące pomocy społecznej i praw kombatantów. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za legalną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania doraźnej pomocy pieniężnej I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat I. D. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych w tym 23 % VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 400) dalej: ustawa, po rozpatrzeniu wniosku J.J. (dalej: skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją własną z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznającą pomoc pieniężną w wysokości 400 zł - uchylił w/w decyzję wydaną w pierwszej instancji z dnia [...] 2012 r. i przyznał skarżącemu doraźną pomoc pieniężną w wysokości 800 zł, zaliczając na poczet przyznanej pomocy kwotę 400 zł wypłaconą na podstawie uchylonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji podał, że pismem z dnia 4 października 2012 r., skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy pieniężnej ze środków budżetowych będących w dyspozycji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na zakup żywności, opału i utrzymanie mieszkania. Organ podał, że dysponuje ograniczonym budżetem w związku z czym nie przekazuje - w myśl art. 19 ust. 3-4 ustawy - gminom środków na pomoc pieniężną przeznaczoną dla kombatantów i innych osób uprawnionych, skutkiem czego osoby ubiegające się taką pomoc są faktycznie pozbawione możliwości ubiegania się o pomoc pieniężną na podstawie art. 19 ust. 1 i 4 ustawy. W tej sytuacji wpływające do Urzędu wnioski o przyznanie doraźnej pomocy pieniężnej traktuje jako szczególnie uzasadnione i rozpatruje je w trybie art. 19 ust. 6 ustawy. Organ ustalił na podstawie oświadczenia skarżącego, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i 28-letnią bezrobotną córką. Dochód rodziny w październiku 2012 roku stanowił zasiłek okresowy z OPS w wysokości 684 zł. Skarżący i jego żona są zarejestrowani jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku organ wydał w dniu [...] 2012 r. decyzję nr [...] o przyznaniu skarżącemu pomocy pieniężnej w kwocie 400 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów zakupu żywności, opału i utrzymania mieszkania. Wysokość przyznanej kwoty została określona po dokonaniu przez organ oceny sytuacji życiowej, potrzeb strony, dotychczas otrzymanej pomocy oraz przy uwzględnieniu wielkości puli środków jaka znajduje się w dyspozycji Kierownika Urzędu oraz konieczności zapewnienia sprawiedliwego traktowania osób uprawnionych do pomocy. Pismem z dnia 5 listopada 2012 r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Domagał się przyznania okresowej pomocy pieniężnej, powołując się na trudną sytuację materialną rodziny. Dołączył zaświadczenia z Urzędu Pracy z dnia 30 października 2012 r. o pozostawaniu członków rodziny osobami bezrobotnymi. Pismem z dnia 26 listopada 2012 r. organ zwrócił się do skarżącego o nadesłanie zaświadczenia z właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej o formach pomocy udzielonych skarżącemu w listopadzie 2012 r. Skarżący przedstawił wymagane dokumenty. Jednocześnie wyraził niezadowolenie z toczącego się w jego sprawie postępowania w Ośrodku Pomocy Społecznej. Rozpatrując ponownie sprawę organ ustalił, że skarżący mieszka żoną i córką, które są osobami bezrobotnymi. Na podstawie przedstawionej przez skarżącego decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. S. z dnia [...] 2012 r. nr [...] ustalono, że dochód rodziny w listopadzie 2012 r. stanowił zasiłek okresowy w kwocie 684 zł przyznany z powodu bezrobocia. Organ ustalił, że ze względu na stan zdrowia skarżący wymaga leczenia farmakologicznego oraz systematycznych wizyt kontrolnych w placówkach służby zdrowia. W związku z istniejącymi schorzeniami ponosi koszty leczenia. Dodatkowym obciążeniem budżetu rodziny są miesięczne opłaty eksploatacyjne oraz sezonowy zakup opału. Organ wskazał, że stosownie do art. 47c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), inwalidzi wojenni i wojskowi oraz kombatanci mają prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej (diagnostyka, leczenie, rehabilitacja, zabiegi operacyjne) oraz z usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach. Ponadto zgodnie z ustawą o kombatantach, kombatantom przysługuje również pierwszeństwo do środowiskowej opieki socjalnej w miejscu zamieszkania oraz uzyskania miejsc w domach pomocy społecznej, w szczególności w domach przeznaczonych dla kombatantów (art. 18). Organ podkreślił, że kombatantom oraz ofiarom represji należny jest głęboki szacunek wszystkich rodaków oraz szczególna troska i opieka ze strony instytucji państwowych, samorządów terytorialnych i organizacji społecznych. Kierownik Urzędu stara się wywiązywać z tych obowiązków w stosunku do wszystkich kombatantów i innych osób uprawnionych z zachowaniem należytej staranności, przestrzegając i działając w granicach i na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Organ podał, że dysponuje ograniczonym budżetem przeznaczonym na pomoc socjalną. Średnia kwota przyznawanej w pierwszej połowie 2012 roku pomocy pieniężnej kombatantom prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wyniosła ok. 750 zł. Nie jest zatem możliwe pozytywne rozpatrzenie wszystkich wniosków i udzielenie każdemu wnioskodawcy pomocy zgodnie z oczekiwaniami, zwłaszcza że skarżący w roku 2012 otrzymał już pomoc w łącznej ponadstandardowej kwocie 1600 zł na podstawie decyzji z dnia [...] 2012 r. nr [...] oraz z dnia [...] 2012 r. nr [...]. Organ wskazał, że pomoc przyznawana przez Kierownika Urzędu jest pomocą dodatkową w stosunku do otrzymywanych przez kombatantów i wdowy po nich świadczeń i stanowi formę doraźnego lub okresowego wsparcia finansowego dla kombatantów i innych osób uprawnionych znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej. Natomiast kombatantom i innym osobom uprawnionym, nie posiadającym prawa do żadnych świadczeń rentowych lub emerytalnych, ani prawa do uposażenia w stanie spoczynku albo uposażenia rodzinnego, nie osiągającym dochodów z tytułu pracy, pozarolniczej działalności gospodarczej podlegającej ubezpieczeniu społecznemu lub z tytułu rolniczej działalności gospodarczej podlegającej obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników oraz po osiągnięciu 60 lat, zgodnie z art. 20 ustawy, przysługuje świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego, jak również dodatek kompensacyjny i ryczałt energetyczny w łącznej wysokości 382,69 zł miesięcznie (od 1 marca 2012 r.) wypłacane kwartalnie. Powyższe świadczenie przyznaje organ rentowy na wniosek osoby uprawnionej. Zgodnie zaś z art 16 ustawy, kombatantom i innym osobom uprawnionym, które nie mają prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin lub na podstawie innych przepisów, jeżeli nie mają niezbędnych środków utrzymania, może być przyznana w drodze wyjątku emerytura po osiągnięciu przez mężczyznę 60 lat, a przez kobietę 55 lat lub renta inwalidzka, jeżeli zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów. Pomoc Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest świadczeniem fakultatywnym, a nie obowiązkowym, co oznacza, że Kierownik Urzędu może udzielić wnioskodawcy wsparcia finansowego, ale nie jest do tego zobowiązany. Zatem biorąc pod uwagę zarówno fakultatywny charakter pomocy, jak i fakt, że organ działa w granicach uznania administracyjnego oraz uwzględniając własne możliwości finansowe, Kierownik Urzędu nie jest w stanie przyznać okresowej pomocy pieniężnej. Jednakże mając na uwadze bardzo trudną sytuację materialną skarżącego oraz konieczność dokonania opłat za mieszkanie, organ postanowił uchylić decyzję własną i przyznać wyższą doraźną pomoc pieniężną z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów bieżących potrzeb. Mając powyższe na uwadze organ orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję skarżący wyraził swoje niezadowolenie z zawartego w niej rozstrzygnięcia. Podniósł, że nie uzyskał od organu odpowiedzi na pytania i wnioski dotyczące pomocy społecznej, kryteriów i zasad jej przyznawania oraz zatrudnienia i ochrony prawnej kombatantów pozostających bez pracy, zawarte w jego pismach z dnia 22 i 30 października oraz z dnia 3 grudnia 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ podał, że odniósł się do treści kierowanych do niego pism, udzielając odpowiedzi i stosownych wyjaśnień w licznej korespondencji. Wyjaśnił, że w pismach z dnia 19 listopada 2012 r. oraz z dnia 18 grudnia 2012 r. przekazał skarżącemu informacje na temat procedury przyznawania emerytury lub renty w drodze wyjątku na podstawie art. 16 ustawy o kombatantach oraz niektórych będących ofiarami represji wojennych i okresu wojennego, które to świadczenie przyznaje Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oprócz tego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ponownie wskazał jakie uprawnienia, wynikające z ustawy o kombatantach oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych z środków publicznych, przysługują skarżącemu jako kombatantowi, a także po raz kolejny wyjaśnił procedury związane z przyznaniem renty i emerytury na podstawie art. 16 ustawy o kombatantach. Organ wskazał, że również pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. wyjaśnił skarżącemu procedury przyznawania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pomocy pieniężnej kombatantom oraz innych osobom uprawnionym i znajdującym się w trudnych warunkach materialnych. Organ ponadto dodał, że decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] skarżący został objęty wsparciem finansowym w formie pomocy okresowej w wysokości 400 zł na trzy miesiące (łączna kwota 1200 zł) oraz kolejną decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] w kwocie 600 zł na trzy miesiące (łączna kwota 1800 zł). Organ podkreślił, że dysponuje ograniczonym budżetem przeznaczonym na pomoc socjalną. Podał, że średnia kwota pomocy pieniężnej przyznawanej w 2012 roku kombatantom prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wyniosła ok. 680 zł. Nie jest zatem możliwe pozytywne rozpatrzenie wszystkich wniosków i udzielenie każdemu wnioskodawcy pomocy zgodnie z oczekiwaniami, zwłaszcza że skarżący w 2012 roku otrzymał pomoc w łącznej ponadstandardowej kwocie 2000 zł decyzjami: z dnia [...] 2012 r. nr [...], z dnia [...] 2012 r. nr [...] oraz z dnia [...] 2012 r. nr [...]. Ponadto w dniu 5 grudnia 2012 r. (data wpływu do Urzędu) skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o udzielenie pomocy pieniężnej, wszczynając nowe postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] przyznającą pomoc okresową w kwocie 600 zł na trzy miesiące. Organ podał, że wziął także pod uwagę fakt, że skarżący znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej w związku z czym objął go pomocą pieniężną w ponadstandardowej kwocie, tj. w kwocie 2000 zł. Jednakże z uwagi na ograniczone środki będące w dyspozycji organu przewidziane na 2012 rok, nie był w stanie rozpoznać wniosku zgodnie z oczekiwaniami skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że kognicja Sądu administracyjnego ogranicza się do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przeprowadzona zatem kontrola zaskarżonych do Sądu administracyjnego aktów administracyjnych nie może opierać się na kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają prawa. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy powołanej na wstępie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, której art. 19 ust. 1 przewiduje, że kombatantom i innym osobom uprawnionym znajdującym się w trudnych warunkach materialnych oraz w związku z zaistnieniem zdarzeń losowych - może być przyznana doraźna lub okresowa pomoc pieniężna. Pomoc taka może być również przyznana na częściowe pokrycie kosztów zakupu wózka inwalidzkiego, sprzętu rehabilitacyjnego, dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych do rodzaju inwalidztwa, opłacanie pomocy pielęgnacyjnej, a w stosunku do niewidomych oraz ciężko poszkodowanych inwalidów - kosztów zakupu innego, ułatwiającego pracę i życie, sprzętu pomocniczego. Dla pokrycia kosztów pomocy pielęgnacyjnej, o której mowa w ust. 1, pomoc finansową w pierwszej kolejności przyznaje się kombatantom lub innym osobom uprawnionym, wymagającym takiej pomocy, którzy przekroczyli 70 lat życia. (ust. 2). W myśl ust. 2a uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują również wdowom lub wdowcom - emerytom, rencistom lub inwalidom pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych. Podziału środków na pomoc pieniężną, o której mowa w ust. 1, 2 i 2a dokonuje Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, co wynika z ust. 3 art. 19 ustawy. Zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest zadaniem zleconym gminie. Pomoc tę przyznaje i udziela jej kierownik ośrodka pomocy społecznej działający z upoważnienia rady gminy. W przypadkach osób pobierających rentę inwalidy wojennego pomoc tę przyznają i udzielają jej - Związek Inwalidów Wojennych RP i Związek Ociemniałych Żołnierzy RP. Kryteria, formy i tryb przyznawania i udzielania pomocy określają przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 kwietnia 1998 r. w sprawie kryteriów, form i trybu przyznawania i udzielania pomocy pieniężnej z Państwowego Funduszu Kombatantów (Dz. U. z 1998 nr 53, poz. 334), wydanego na podstawie delegacji wynikającej z art. 19 ust. 5 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 6 ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na wniosek kombatanta, innej osoby uprawnionej lub osoby, o której mowa w ust. 2a, może przyznać pomoc pieniężną na innych warunkach niż określone w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 5. Analiza powołanych uregulowań pozwala na stwierdzenie, że decyzje, o których mowa w rozdziale 4 ustawy o kombatantach zatytułowanym "Ochrona zdrowia, pomoc socjalna i inne uprawnienia" wydawane w sprawach pomocy socjalnej przewidzianej dla kombatantów i innych osób poddanych represjom oparte są na uznaniu administracyjnym. Uznaniowy charakter ma również decyzja wydawana przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy o kombatantach, o czym świadczy zawarty w tym przepisie zwrot "może przyznać pomoc pieniężną", jak i użyte w nim nieostre pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek". Stwierdzenie powyższego wpływa na kształt i zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w odniesieniu do decyzji uznaniowej, która sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności (por. wyrok NSA sygn. akt SA/Kr 1543/95, Biul. Skarb. 1997/29). Oparcie decyzji na konstrukcji uznania administracyjnego nie obliguje bowiem organu administracji do wydania aktu administracyjnego o określonej ustawą treści, lecz daje organowi rozstrzygającemu możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji w celu wydania prawidłowego orzeczenia w ramach uznania administracyjnego organ obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny sprawy i utrwalić w aktach wyniki badania. Z treści art. 19 ust. 6 ustawy stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy wynika, że pomoc pieniężna może być przyznana na innych warunkach niż wskazane w wymienionym powyżej rozporządzeniu. A zatem w decyzjach wydanych na podstawie w/w przepisu prawa istnieje szczególna potrzeba wnikliwego przedstawienia motywów rozstrzygnięcia, tak aby decyzji podjętej w tym trybie nie można było zarzucić, że dotknięta jest wadą dowolności. W związku z tym można stwierdzić, że obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji organ powinien najwszechstronniej zbadać stan faktyczny sprawy, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywatela (art. 7 k.p.a.). Analizując pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd uznał, że organ decyzyjny w niczym nie naruszył przepisów postępowania i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Organ wskazał, z jakich względów rozpoznał sprawę w oparciu o przepis art. 19 ust. 6 ustawy o kombatantach oraz jakimi okolicznościami faktycznymi i prawnymi kierował się rozstrzygając sprawę. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 4 października 2012 r., w którym skarżący zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pomoc pieniężną na zakup żywności, opału i utrzymanie mieszkania. Rozpatrując ów wniosek organ dokonał prawidłowych ustaleń dotyczących sytuacji materialnej, rodzinnej i wysokości dochodów skarżącego i jego rodziny, bowiem w dacie rozstrzygania sprawy skarżący prowadził wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dorosłą córką, które w tym czasie były osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, podobnie jak skarżący. Z prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń poczynionych w sprawie przez organ wynika, że dochód rodziny skarżącego zarówno w październiku, jak i w listopadzie 2012 roku stanowił zasiłek okresowy w kwocie 684 zł przyznany z powodu bezrobocia. Z ustaleń tych wynika również, że ze względu na stan zdrowia skarżący wymaga leczenia farmakologicznego, co wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztu zakupu leków. Dodatkowym obciążeniem budżetu rodziny są miesięczne opłaty eksploatacyjne oraz sezonowy zakup opału. Prawidłowo w tych okolicznościach sprawy organ uznał, że w sprawie została spełniona przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art 19 ust. 6 ustawy, dająca podstawę do przyznania skarżącemu pomocy pieniężnej na innych warunkach niż określone w w/w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 kwietnia 1998 r. w sprawie kryteriów, form i trybu przyznawania i udzielania pomocy pieniężnej z Państwowego Funduszu Kombatantów. Trafnie zauważa organ w zaskarżonej decyzji, że pomoc przyznawana na podstawie przepisu art. 19 ust. 6 ustawy o kombatantach nie jest obligatoryjna. Organ zatem rozstrzygając sprawę miał możliwość wyboru, przyznać pomoc, bądź jej odmówić. Winien jednak w każdej sytuacji prawidłowo i w sposób wyczerpujący uzasadnić dokonany wybór. Rozpoznając niniejszą sprawę organ uczynił zadość powyższemu obowiązkowi. Przyznając skarżącemu doraźną pomoc pieniężną w kwocie określonej w zaskarżonej decyzji organ wskazał z jakich przyczyn przyznał ową pomoc w kwocie 800 zł, a nie w kwocie wyższej oraz wyjaśnił, jakimi środkami pieniężnymi przeznaczonymi na pomoc socjalną dla osób uprawnionych do jej otrzymania dysponował w roku 2012, to jest w roku, w którym wydano zaskarżone decyzje, oraz w jakiej wysokości przyznawał na podstawie w/w przepisu prawa pomoc osobom będącym w podobnej jak skarżący sytuacji życiowej. Dysponowanie przez organ ograniczonymi środkami pieniężnymi przeznaczonymi na pomoc socjalną dla kombatantów i innych osób uprawnionych, o jakich mowa w art. 19 ust. 2 ustawy sprawia, że nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie wszystkich wniosków i udzielenie każdemu wnioskodawcy pomocy zgodnie z oczekiwaniami, co organ trafnie zauważył i wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podał, że dysponuje odgraniczonym budżetem przeznaczonym na pomoc socjalną. Średnia kwota pomocy pieniężnej przyznawana w pierwszej połowie 2012 roku kombatantom prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wyniosła ok. 750 zł. Przyznając w ramach uznania administracyjnego pomoc pieniężną w określonej kwocie organ winien mieć także na względzie wielkość pomocy udzielonej wnioskodawcy w danym okresie. Temu obowiązkowi organ także uczynił zadość. Nie tylko bowiem miał na względzie zakres potrzeb skarżącego ale także ustalił wielkość już udzielonej skarżącemu pomocy w roku kalendarzowym 2012 podając, że w tym roku kalendarzowym skarżący otrzymał już pomoc w łącznej ponadstandardowej kwocie 1200 zł na podstawie decyzji z dnia [...] 2012 r. nr [...] w postaci pomocy okresowej przyznanej na 3 miesiące w kwocie po 400 zł miesięcznie, podczas gdy średnia kwota pomocy pieniężnej przyznawana w pierwszej połowie 2012 roku kombatantom prowadzącym, podobnie jak skarżący, wspólne gospodarstwo domowe wyniosła ok. 750 zł. Zważyć należy, mając na względzie także wielkość pomocy pieniężnej udzielonej skarżącemu na podstawie zaskarżonej decyzji, że w roku 2012 udzielono skarżącemu pomocy pieniężnej w łącznie kwocie 2000 zł, podczas gdy – jak podano w odpowiedzi na skargę z dnia 22 stycznia 2013 r. - średnia kwota pomocy pieniężnej przyznawanej w 2012 roku kombatantom prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wyniosła ok. 680 zł. Nie można w tych okolicznościach sprawy zarzucić organowi, że rozpoznając wniosek przekroczył ramy uznania administracyjnego, bądź, że nie uzasadnił w sposób właściwy i wyczerpujący dokonanego wyboru załatwienia sprawy, w tym także co do wysokości przyznanej pomocy. Organ w sposób przekonujący wykazał też, że dysponując ograniczonymi środkami pieniężnymi przy dużej ilości osób potrzebujących, nie jest w stanie przyznać skarżącemu w roku 2012 następnej okresowej pomocy pieniężnej. Organ zwrócił uwagę, że rozpatrując sprawę wziął także pod uwagę fakt, że skarżący znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej w związku z czym objął go pomocą pieniężną w ponadstandardowej kwocie, tj. w kwocie 2000 zł, jednakże z uwagi na ograniczone środki będące w dyspozycji organu przewidziane na 2012 rok, nie był w stanie rozpoznać wniosku zgodnie z oczekiwaniami skarżącego. Do powyższej argumentacji dodać można, w związku z zarzutami i twierdzeniami skargi, że pomoc pieniężna przyznawana przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie może stanowić jedynego i głównego źródła dochodów służących zaspokajaniu potrzeb osób uprawnionych, o jakich mowa w art. 19 ust 1 i 2a tejże ustawy. Wbrew odmiennym w tym względzie twierdzeniom zawartym w skardze, organ w obszernej korespondencji prowadzonej ze skarżącym w toku niniejszego postępowania wyjaśnił rodzaj i formy oraz tryb udzielania pomocy kombatantom i osobom uprawnionym z ustawy o kombatantach, a także przesłanki, jakie należy spełnić, by móc skutecznie ubiegać się o udzielenie pomocy przewidzianej przepisami ustawy, jak również wskazał organy właściwe do przyznania określonej formy pomocy osobom uprawnionym. Reasumując stwierdzić należy, że organ administracji wydając decyzje zaskarżonej treści w niczym nie naruszył prawa, w związku z czym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło