IV SA/Wr 612/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-11-25
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz za udział w postępowaniu zażaleniowym, a także czy wynagrodzenie to powinno być powiększone o podatek VAT?Ratio decidendi
Radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz za udział w postępowaniu zażaleniowym, obliczony zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Wynagrodzenie to powinno być powiększone o stawkę podatku od towarów i usług.Stan faktyczny
Radca prawny ustanowiony z urzędu złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę, a następnie odrzucił skargę kasacyjną. Pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wniosek dotyczył wynagrodzenia za te czynności oraz za udział w postępowaniu zażaleniowym, wraz z podatkiem VAT.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obejmujących wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł (łącznie 221,40 zł) oraz wynagrodzenie za udział w postępowaniu zażaleniowym 120 zł wraz ze stawką podatku VAT 27,60 zł (łącznie 147,60 zł).Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego ustanowionego z urzędu E. M. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmujących: I. wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł; II. wynagrodzenie za udział w postępowaniu zażaleniowym 120 zł wraz ze stawką podatku VAT 27,60 zł, czyli łącznie 147,60 zł .
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 września 2011 r. odrzucił skargę na wskazaną w sentencji decyzję.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 września 2011 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Dnia [...] Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu radcę prawnego E. M.
Postanowieniem z dnia [...]. Sąd odrzucił skargę kasacyjną od powyższego wyroku z uwagi na to, że została ona sporządzona osobiście przez stronę skarżącą, która nie jest adwokatem lub radcą prawnym. .
Pismem z dnia [...] pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu odrzucającego skargę, a także opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia od powyższego postanowienia Sądu odrzucającego skargę kasacyjną. Odrębnym pismem z dnia [...] wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości ani w części.
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.); dalej; rozporządzenia.
Przepis § 15 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują:
1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz
2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Zgodnie z § 16 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Z treści § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Stawka minimalna określona w pkt 1 wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ).
Wynagrodzenie radcy prawnego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, który nie brał udziału w postępowaniu przed sądem I instancji wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł).
Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 (za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Pojęcie opłaty określa § 1 pkt 1 rozporządzenia, z którego wynika, iż obejmuje ono opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Należało zatem przyznać radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu, który nie brał udziału w postępowaniu w I instancji, wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 180 zł - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług obejmującą kwotę 41,40 zł (23% x 180) - w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł).
Natomiast z treści § 14 ust. 1 pkt 2 lit "d" wynika, iż wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z urzędu za udział w postępowaniu zażaleniowym wynosi 120 zł.
Przepis ten nie wymienia za jakie konkretnie czynności podjęte w postępowaniu zażaleniowym pełnomocnikowi przysługuje wynagrodzenie. Powyższe pozwala przyjąć, iż udział w postępowaniu zażaleniowym obejmuje zarówno sporządzenie zażalenia lub ewentualnie opinii o braku podstaw do jego wniesienia, która została sporządzona w niniejszej sprawie.
Stosownie zaś do § 5 powołanego rozporządzenia wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w tym rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.
W tej sytuacji należało na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit "d" w związku z § 5 rozporządzenia zasądzić na rzecz pełnomocnika z urzędu odrębne wynagrodzenie za udział w postępowaniu zażaleniowym obejmującym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia w wysokości 120 zł powiększone o obowiązującą stawkę podatku VAT w kwocie 27,60 zł, czyli łącznie 147,60 zł.
Z tych względów, na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit "b" w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit "c" i § 2 ust. 3, a także § 14 ust. 2 pkt 2 lit "d w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło