IV SA/Wr 613/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-05-26
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, którzy uzyskują dochody z działalności gospodarczej, stypendiów oraz świadczeń z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej, mogą zostać zwolnieni z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ dochody małżonków, w tym z działalności gospodarczej, stypendiów i świadczeń z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej, znacznie przekraczają kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej i pozwalają na poniesienie kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Rodzina skarżących nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Małżonkowie I. K. i R. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. dotyczącą przyznania pomocy społecznej. Skarżący wskazali na dochody z działalności gospodarczej R. K., dochody z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej, stypendia żony i córki, a także wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że dochody rodziny są wystarczające do pokrycia tych kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. i R. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. K. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy społecznej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania w rodzinie zastępczej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Skarżący małżonkowie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W jego uzasadnieniu wskazali, że mieszkają i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dorosłą córką lat 23 i trzema wychowankami, wobec których pełnią funkcję rodziny zastępczej w wieku 18, 17 i 15 lat. Podali, że posiadają dom o powierzchni 150 m2 i nie posiadają innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 6 maja 2010 r. skarżący nadesłali dokumenty źródłowe, z których wynika, że R. K. prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której uzyskuje dochód brutto (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) w okresie [...] w wysokości 26.386,50 zł. Z kolei z zeznania podatkowego za [...] wynika, że R. K. uzyskał przychód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 231.933,18 zł, koszty jego uzyskania 277.996,16 zł i poniósł stratę w wysokości 46.062,98 zł. Ponadto uzyskał dochód z innych źródeł w wysokości 1742,88 zł. Natomiast w [...] R. K. uzyskał przychód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 265.994,33 zł, koszty jego uzyskania 248.202,75 zł i dochód w wysokości 17.791,58 zł. Ponadto uzyskał dochód z innych źródeł w wysokości 5657,85 zł. Łączny dochód R. K. za [...] r. wyniósł zatem 23.449,43 zł. Z rachunku bankowego wynika, iż małżonkowie uzyskują z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej comiesięczny dochód w kwotach 2094,05 zł ([...]), 2305,80 zł ([...]) Ponadto z rachunku tego wynika, iż w [...] r. skarżący małżonek uzyskał dochód w kwocie 1341,12 zł na podstawie decyzji wydanej przez [...], a także że skarżący uzyskał w [...] r. dochód z dodatkowych źródeł w wysokości 300 zł ([...]), 370 zł i 500 zł ([...]) oraz, że w [...] zasilił to konto w formie przelewu z konta swojej firmy w wysokości 20.000 zł i dodatkowych wpłat własnych w wysokości 400 zł ([..]) i 700 zł ([...) [..] r.. Wskazali również, że skarżąca małżonka uzyskuje dochód z tytuły stypendium [...] w wysokości 500 zł miesięcznie, a córka J. K. z tytułu stypendium [...] w wysokości 400 zł miesięcznie. Wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą: czesne z tytułu nauki skarżącej – małżonki I. K. w szkole wyższej 390 zł, opłata za mieszkanie córki J. K. w K. 500 zł, energia elektryczna 280 zł, woda 40 zł, olej opałowy 300 zł, opłata za internat uczęszczającego do Technikum wychowanka 250 zł, dojazd do szkół dwóch wychowanków 300 zł, opłata za mieszkanie we W. ponoszona przez wychowankę pobierającą naukę w liceum ogólnokształcącym 350 zł, czyli łącznie 2410 zł.
Ponieważ skarżący jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej - zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Przepis art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata z urzędu. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżących małżonków o ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący małżonek uzyskuje na bieżąco dochód z tytułu działalności gospodarczej, który w okresie [...] wyniósł około 6596,62 zł brutto miesięcznie (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania 26.386,50 zł: [..] miesiące), a ponadto uzyskuje dochód z dodatkowych źródeł od podmiotów gospodarczych w wysokości 300 zł ([...]), 370 zł i 500 zł ([...], co oznacza, iż małżonkowie posiadają stałe źródło dochodu. Poza tym skarżący w [...] zasilił wspólne konto bankowe w formie przelewu z konta swojej firmy w wysokości 20.000 zł i dokonał dodatkowych wpłat własnych w wysokości 400 zł ([...]) i 700 zł ([...]), co wskazuje iż posiada środki finansowe. Ponadto skarżąca małżonka uzyskuje dochód z tytuły stypendium [...] w wysokości 500 zł miesięcznie, a córka J. K. z tytułu stypendium [...] w wysokości 400 zł miesięcznie. Dochód rodziny stanowi również comiesięczna kwota 2305,80 zł uzyskiwana z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej. W tej sytuacji należy przyjąć, iż rodzina skarżącego jest w stanie ponieść koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Istotne jest, że z rachunku bankowego wynika nadto, że skarżący uzyskał dodatkowe dochody w formie płatności od [...] w kwocie 1341,12 zł.
Wykazane wyżej wydatki w łącznej kwocie około 2410 zł również nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż po ich poniesieniu małżonkowie są w stanie ponieść koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika.
Podkreślić należy również, że dochód rodziny skarżących znacznie przekracza kwotę 2106 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla sześcioosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (Dz. nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rodzina skarżących nie znajduje się w takiej sytuacji.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło