IV SA/Wr 614/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii z dnia [...]r. w sprawie przyjęcia na [...] semestr dziennych studiów na wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]r. [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii z dnia [...]r. w sprawie przyjęcia A. K. na [...] semestr dziennych studiów prawa na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W[...]. Powyższa decyzja została podjęta na podstawie art. 158 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz § 4.1 Zarządzenia Nr [...]Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]r. określającego sprawy zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora oraz ustalające zakresy działań Prorektorów. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający podał, iż pismem z dnia [...]r. A. K. zwróciła się do Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z prośbą o przyjęcie na [...] rok [...] semestr studiów stacjonarnych prawa w drodze przeniesienia z Uniwersytetu S.. Decyzją Dziekana Wydziału Prawa z dnia [...]r. skarżąca została przyjęta na [...] semestr dziennych studiów prawa w drodze przeniesienia ze studiów stacjonarnych prawa z Uniwersytetu S.. Na podstawie akt osobowych skarżącej organ uczelniany stwierdził, iż przystąpiła ona do egzaminu wstępnego na [...] rok studiów stacjonarnych na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. na rok akademicki [...]/[...]na kierunek Prawo, którego nie zdała. Decyzją z dnia [...]r. Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej A. K. został przyjęta na [...]rok zaocznych studiów prawa na Uniwersytecie W.. Pismem z dnia [...]r., po zaliczeniu [...] roku studiów, skarżąca zwróciła się do Dziekana Wydziału Prawa z prośbą o wyrażenie zgody na przeniesienie się na Uniwersytet S., którą otrzymała. Po zaliczeniu [...] semestru studiów na Uniwersytecie S. skarżąca zwróciła się o wyrażenie zgody na zmianę uczelni. Dziekan Wydziału Prawa i Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. decyzją z dnia [...]r. przyjął skarżącą na [...] semestr dziennych studiów prawa nie mając świadomości, iż była ona uprzednio studentką tego Wydziału na studiach zaocznych. Organ uczelniany wskazał, iż decyzja z dnia [...]r. jest niezgodna z Kodeksem postępowania administracyjnego i z przepisami obowiązującymi w Uniwersytecie W.. Powyższa decyzja nie powołuje podstawy prawnej, nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Treść decyzji została sprecyzowana na podaniu skarżącej. Z posiadanego przez uczelnię dokumentu wynika, że jej pierwotna treść została zmieniona. Organ uczelniany podniósł, iż brak jest adnotacji kiedy i kto ją zmienił. Uważa, iż były dwie decyzje. Pierwsza odmowna i druga wyrażająca zgodę na przyjęcie skarżącej na [...] semestr. Zdaniem organu orzekającego treść regulaminu studiów w Uniwersytecie W. nie ogranicza uprawnienia studentów wynikających z art. 147 ustawy o szkolnictwie wyższym /Dz.U. z 1990r. Nr 65, poz. 385 z póź. zm./. Zmiana trybu studiów była uregulowana uchwałą Rady Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii z dnia 14 kwietnia 2003r., wydanej na podstawie uchwały Senatu Uniwersytetu W. z dnia 25 kwietnia 2001r. /z póź.zm./. Uchwała Rady Wydziału w § 8 dopuszcza zmianę trybu studiów zaocznych na stacjonarne po pierwszym roku studiów, ale wyłącznie gdy zainteresowany zdał egzamin wstępny na studia stacjonarne na ten kierunek i na tym Wydziale. Ponadto zgodnie z § 42 pkt 2 z Regulaminem studiów warunkiem przyjęcia studenta z innej uczelni na Uniwersytet W. jest zaliczenie przynajmniej dwóch semestrów. Przenosząc się na Uniwersytet S. skarżąca zmieniała macierzystą uczelnię, na której zaliczyła tylko jeden semestr. Zdaniem organu decyzja Dziekana jest niezgodna z § 42 obowiązującego regulaminu studiów. Organ uczelniany stwierdził, że decyzja z dnia [...]r. Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii została wydana z rażącym naruszeniem prawa w tym przepisów obowiązujących w Uniwersytecie W.. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła decyzji sprzeczność z prawem, w tym z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca wywiodła, iż decyzja o przyjęciu jej na [...] semestr studiów na Uniwersytet W. nie narusza żadnego przepisu prawa materialnego. Regulamin Studiów na Uniwersytecie W. a także uchwały Rady Wydziału oraz Zarządzenia Rektora nie są prawem w rozumieniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa albowiem nie są wymienione w katalogu źródeł prawa zawartym w art. 87 Konstytucji, który to katalog jest zamknięty. Stanowią one jedynie akty kierownictwa wewnętrznego i jako takie nie są prawem. W niniejszym przypadku prawem jest ustawa o szkolnictwie wyższym. Błędna wykładnia przepisów wewnętrznych przez organ nie może stanowić podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa materialnego, o którym jest mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skarżąca odwołała się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii rażącego naruszenia prawa. Zdaniem skarżącej spełniła ona czynności ustawowe, przewidziane art. 147 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym. Zaznaczyła, iż wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004r. sygn. akt IV SA/Wr 504/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność decyzji Rektora z dnia [...]r. /Nr [...]/ w przedmiocie przyjęcia skarżącej na [...] semestr dziennych studiów prawa. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż Uchwała Rady Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii z 14 kwietnia 2003r. w kwestii zmiany trybu studiów zaocznych na stacjonarne po pierwszym roku studiów i uwarunkowania z tym związane stanowią normy prawa wewnętrznego – regulację postępowania władz uczelni w stosunku do studentów studiów zaocznych Uniwersytetu W.. W ocenie skarżącej uzyskała status studenta studiów dziennych wskutek autonomicznej decyzji władz Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu S., gdzie powyższa uchwała nie ma żadnego zastosowania. Przepis § 42 pkt 2 Regulaminu Studiów z Uchwałą Rady Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii z 14 kwietnia 2003r. w sprawie zmiany trybu studiów zaocznych na stacjonarne stanowi wewnętrzną sprzeczność i nie ma podstawy prawnej. Dotyczy ono dwu różnych sytuacji. Pierwsza precyzuje warunki przejścia studenta innej uczelni studiów dziennych na Uniwersytet W., druga zmiany trybu studiów zaocznych na dzienne studenta Uniwersytetu W., niezależnie od tego, iż dotyczy dwóch różnych aktów prawnych. Nie ma też wyraźnych przepisów prawnych łączących wymóg zdania egzaminu wstępnego w stosunku do studenta studiów dziennych innej uczelni przy ubieganiu się o przeniesienie na Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W.. Powołany § 42 pkt 2 Regulaminu uwarunkowuje przyjęcie studenta innej uczelni po zaliczeniu dwóch semestrów na uczelni macierzystej. Skarżąca uzyskała zaliczenie [...] semestrów, choć w trybie szczególnym, co wynika z zaświadczenia znajdującego się w jej aktach. Wskazany przepis nie zawiera wymogów zdania egzaminów wstępnych. Zastosowanie wobec powyższego wykładni, iż w sytuacji prawnej skarżącej warunkiem przyjęcia na Uniwersytet W. jest zdanie egzaminu wstępnego może być w kolizji z normą zawartą w Konstytucji R.P. – równości wobec prawa wszystkich studentów studiów dziennych. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, iż "gdyby Dziekan Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. miał informację o faktach istotnych do podjęcia decyzji nie wydałby zgody na przyjęcie skarżącej na studia dzienne. Nieznajomość faktów wynikała zaś z tego, iż dokumentacja skarżącej była w posiadaniu Uniwersytetu S.. Wbrew twierdzeniom skarżącej przepisy regulujące przyjęcie na Wydział Prawa, nie wymagają zdania egzaminu wstępnego, taki wymóg występuje jedynie przy kandydatach na studia stacjonarne. Decyzja Dziekana Wydziału Prawa z dnia [...]r. nie spełnia wymogów określonych i wymaganych od decyzji przez kpa a ponadto była negatywna dla skarżącej. Nie można ustalić kiedy i w jakich okolicznościach jej treść została zmieniona poprzez zatuszowanie jednego wyrazu, zmieniającego radykalnie treść decyzji. Była to więc zmiana decyzji nie przeprowadzona zgodnie z przepisami określonymi w kpa". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. W myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdza z urzędu, że czynność o jakiej niżej będzie mowa, była już przedmiotem wypowiedzi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu /por. wyrok z dnia 1 grudnia 2004r. sygn. akt IV SA/Wr 504/04/ jednakże nie zawiera ona żadnej konkretnej oceny prawnej w szczególności odnośnie jej charakteru prawnego. Istnieje bowiem wątpliwość, czy wyrażenie zamieszczone pod tekstem pisma skarżącej z dnia [...]r. jest w ogóle decyzją administracyjną. W tym miejscu warto przypomnieć, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nie posiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzje. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracyjnego wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji /wyrok NSA z 20 lipca 1981r. SA 1163/81/. Tymczasem wyrażenie o jakim mowa elementów tych nie potwierdza, tym bardziej, że istnieje wątpliwość co do prawdziwości oświadczenia woli w nim zawartego. Znajduje się ono bowiem w jednej linii, w której wyraźnie zamazano inne nie dające się rozszyfrować słowa. Wyrażenie to nie brzmi przy tym tak, że stanowi o zgodzie organu na przyjęcie skarżącej na studia stacjonarne na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W.. Brzmi bowiem niezbyt składnie: "wyrażam zgody". Kwestia ta wobec tego wymagała starannego wyjaśnienia. W sytuacji bowiem, gdy w rzeczywistości decyzja ta miała charakter negatywny, podejmowanie weryfikacji tej decyzji byłoby oczywiście bezzasadne. Postępowanie weryfikacyjne zostało oparte na podobnych zasadach jak postępowanie zwyczajne. Organ orzekający zatem jest zobowiązany do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z regułami wyrażanymi w art. 7 i art. 77 § 1 kpa, które w niniejszym przypadku oczywiście zostały naruszone. Brakowało więc faktycznej podstawy do tego by stwierdzić nieważność omawianej czynności. W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Sąd jednocześnie stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /art. 152 cyt. ustawy/.