IV SA/Wr 616/06

WyrokWSA we Wrocławiu2006-11-08

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny może być przyznany z datą wcześniejszą niż miesiąc, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek, w sytuacji zmiany przepisów i płatnika świadczenia?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek. Przepis ten nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia z datą wcześniejszą, nawet w przypadku zmiany przepisów lub płatnika. Sądy administracyjne kontrolują zgodność z prawem, a nie zasady słuszności czy współżycia społecznego, dlatego skarga jako nieuzasadniona musi zostać oddalona.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni L. J. ubiegała się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał zasiłek od daty złożenia wniosku. Matka wnioskodawczyni wniosła odwołanie, domagając się wyrównania za okres poprzedzający złożenie wniosku, wskazując na chorobę córki i przekonanie o automatycznym przejściu wypłaty z ZUS na MOPS. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wnioskodawczyni wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i domagając się wyrównania za okres, gdy zasiłek nie był wypłacany przez ZUS.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale IV w dniu 8 listopada 2006r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...]r. do [...]r. oddala skargę Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. decyzją nr [...] z dnia [...]r. na podstawie art. 16, art. 20 ust. 3, art. 24, art. 26 ust. 1 i 2, art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228 poz. 2255 ze zm./ i § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2003r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz.U. Nr 105 poz. 881/ oraz art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego /tj. 2000r. Dz.U. Nr 98 poz. 107 ze zm./ orzekł o przyznaniu L. J. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...]r. do bezterminowo. Uzasadniając swoją decyzję wskazał, iż L. J. spełniła przesłanki zawarte w art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, zgodnie z jej wnioskiem. Odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej daty przyznania zasiłku wniosła H. J. – matka L.J.. Zwróciła się o wyrównanie zasiłku opiekuńczego dla córki L. J. za okres [...] miesięcy tj. za okres: [...]r. – [...]r. Podała, że córka otrzymuje zasiłek od [...] lat, ostatni zasiłek został wypłacony w [...]r. Nie zwróciła uwagi, że w dalszych miesiącach nie był wypłacany przez ZUS, w tym okresie była chora, ma lat [...], cierpi na zanik pamięci, sądziła, że ZUS przekaże całą sprawę MOPS i ten będzie kontynuował wypłatę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją nr [...] z dnia [...]r. po rozpoznaniu odwołania L. J. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazało, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Przepis ten nie ma charakteru uznaniowego i wiąże organ ustalający prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wpłynął do organu [...]r. – dlatego niezależnie od przyczyn, dla których strona nie wystąpiła we właściwym terminie o ustalenie tego prawa organ I instancji nie mógł przyznać L. J. zasiłku wcześniej niż od [...]r. Skargę na powyższą decyzję z wnioskiem o przyznanie wyrównania zasiłku opiekuńczego za [...] miesięcy za okres [...]r. – [...]r. wniosła L. J.. W skardze podała zarzuty zawarte w odwołaniu, ponadto stwierdziła, że raz przyznanego zasiłku nie powinna stracić, tylko z tego względu, że nie złożyła któregoś już z kolei wniosku. Nie rozumie dlaczego ma być ukarana za zmianę przepisów. Dodała, że uważa iż obowiązek kontynuowania wypłacania zasiłku pielęgnacyjnego powinien przejść z ZUS na MOPS automatycznie, bez składania ponownego wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne badają zgodność aktów prawnych z prawem materialnym i przepisami postępowania. Nie mogą się kierować zasadami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola sądowa nie ogranicza się do badania zasadności zarzutów skargi. W oparciu o art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ sąd dokonuje również oceny prawidłowości aktu administracyjnego w granicach danej sprawy. Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji daje podstawę do stwierdzenia, iż przy jej wydawaniu nie zostało naruszone prawo. Podstawą materialno-prawną złożonego przez L. J. wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od [...]r. jest ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228 poz. 2255 ze zm./. Stanowi ona w art. 24 ust. 2, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Przedmiotem skargi jest zarzut, że organy przyznały wnioskodawczyni zasiłek pielęgnacyjny od [...]r. choć Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dotychczasowy płatnik tego zasiłku, zaprzestał wypłaty od [...] r. Stan faktyczny w sprawie jest niesporny. L. J. urodziła się [...] r. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności we W. z dnia [...]r. zaliczono ją do znacznego stopnia niepełnosprawności i stwierdzono, że orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały a orzeczenie wydaje się na stałe. Wynika z niego jednoznacznie, że wnioskodawczyni po myśli art. 16 powołanej ustawy jest osobą uprawnioną do otrzymania zasiłku, jest bowiem osobą niepełnosprawną, powyżej 16 roku życia i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto skoro ze wskazanego wyżej orzeczenia wynika, że niepełnosprawność ma charakter trwały a orzeczenie wydano na stałe to przyjąć należy, iż skarżąca od dnia wydania orzeczenia tj. co najmniej od [...]r. nieprzerwanie do chwili obecnej ma prawo w ubieganiu się o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych – świadczeniami rodzinnymi są świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenia pielęgnacyjne. Zatem skoro zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym to po myśli cytowanego wyżej art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznawany jest tylko na wniosek złożony przez osobę zainteresowaną ; ustawa w sposób jednoznaczny, kategoryczny ustala datę, od której organ uprawniony może przyznać prawo do takiego świadczenia – jest to miesiąc w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wniosek w tej sprawie – co jest również niesporne został złożony [...]r. Zatem zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 2 o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny został przyznany od początku [...]r. Przepisy ustawy nie przewidują sytuacji dających podstawę do wydania decyzji uprawniających do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z datą wcześniejszą niż data złożenia wniosku. Tym samym konkludując, organy przyznając zasiłek pielęgnacyjny od [...]r. nie naruszyły prawa. To stwierdzenie – zaś powoduje, że Sąd skargę jako nieuzasadnioną musi oddalić. Sąd w niniejszej sprawie zauważa szczególność sytuacji, polegającej na tym, że osoba uprawniona do stałego świadczenia traci to uprawnienie o ile nie złożyła nowego wniosku a to w związku ze zmianą prawa, mocą którego zmieniono płatnika i nie powstaje automatyczny obowiązek wypłaty – ale jak zauważono wcześniej sądy administracyjne kontrolują czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa, nie mogą zaś stosować zasad słuszności czy zasad współżycia społecznego. Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ należało orzec jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło