IV SA/Wr 618/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Komendanta [...] Policji we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i dorosłym synem. Skarżący pobiera emeryturę w wysokości [...] zł netto, a jego żona otrzymuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł netto. Wspólny dochód małżonków wynosi zatem [...] zł netto miesięcznie. Wydatki związane z utrzymaniem (prąd, gaz, media, woda) wynoszą [...] zł. Podał także, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. i działkę o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł oraz że jest współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł. Obecny stan majątkowy nie pozwala mu na ustanowienie radcy prawnego z wyboru, ponieważ ponosi duże wydatki związane z utrzymaniem domu. Pismem referendarza sądowego z dnia 6 września 2016 r. skarżący został wezwany do przedłożenia dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, tj.: a) wyciągów z kont bankowych i kart kredytowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące wnioskodawcy i małżonka, b) zeznania podatkowego każdego z małżonków za 2015 r., c) dowodów potwierdzających aktualną wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym tj. żony (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu netto żony za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy), trzy ostatnie odcinki lub przelewy bankowe emerytury skarżącego, aktualna decyzja: ZUS, urzędu pracy lub opieki społecznej przyznająca świadczenia, umowa o pracę, zlecenie lub o dzieło, stypendia, honoraria i inne), d) dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek, rehabilitację i inne), e) dokumenty potwierdzające ewentualne zajęcie komornicze, f) ostatnia aktualna decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego, g) wyjaśnienie, czy syn pracuje lub jest osobą bezrobotną, należało nadesłać również dokumenty potwierdzające te dane (umowa o pracę lub inna, decyzja przyznająca status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku lub bez tego prawa), h) wyjaśnienie, czy skarżący otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych, należało nadesłać także aktualną decyzję przyznającą te dopłaty), i) dokumenty potwierdzające wysokość zgromadzonych oszczędności w kwocie [...] zł, wykazanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie tym podano, że dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to skarżący odebrał w dniu 8 września 2016 r. Skarżący nie udzieli żadnej odpowiedzi na powyższe pismo referendarza sądowego. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W myśl art 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a..) ustanowenie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowy. Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazał on, że nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Skarżący bowiem posiada stałe źródło dochodu z tytułu emerytury w wysokości [...] zł netto, a jego żona z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wspólny dochód małżonków wynosi zatem około [...] zł, co oznacza, że skarżący jest w stanie ponieść koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika. Ponadto skarżący podał w formularzu, że posiada oszczędności w wysokości około [..] zł, co pozwala przyjąć, że posiada on również dodatkowe środki finansowe, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Niewiarygodne jest przy tym twierdzenie, skarżącego zawarte w urzędowym formularzu, z którego wynika, że ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem, które wynoszą ogółem [...] zł, czyli tyle ile wynosi miesięczny dochód małżonków. Ponadto skarżący nie nadesłał dokumentów potwierdzających wysokość powyższych wydatków, pomimo że wspomnianym pismem referendarza sądowego z dnia 6 września 2016 r został wezwany m. in. do nadesłania dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (tj. opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek, rehabilitację lub innych,) co oznacza, że uchyla się od udokumentowania ich rzeczywistej wysokości. Podkreślić także należy, że skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w omówionych wyżej piśmie referendarza sądowego, w tym m in. wyciągów z kont bankowych i kart kredytowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące małżonków, zeznania podatkowego każdego z małżonków za 2015 r., dowodów potwierdzających aktualną wysokość jego dochodów i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. żony, w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu netto żony za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy. Nie udzielił tym samym wyjaśnienia, czy pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym dorosły syn pracuje i osiąga dochody ewentualnie, czy syn posiada status osoby bezrobotnej. W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a warunkujące przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów i wyjaśnień, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego podniesiony przez skarżącego argument, że stan majątkowy nie pozwala mu na ustanowienie radcy prawnego z wyboru, nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy. Z tych względów wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługiwał na uwzględnienie, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "d" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "d" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.