IV SA/Wr 619/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody D. z dnia 26 września 2009 r. nr . w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę. . K. M. nabył z dniem 9 maja 2008r. status osoby bezrobotnej i przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych za okres od 17 maja 2008r. do 16 maja 2009r. W dniu 27 marca 2009 r. strona zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy w L. o zawieszenie wypłaty zasiłku dla bezrobotnych z powodu podjęcia pracy za granicą od dnia 11 marca 2009 r. Decyzją z dnia 27 marca 2009 r. Nr . Starosta L. działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dni 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) (zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia) orzekł o utracie przez K. M. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 11 marca 2009 r. W dniu 13 sierpnia 2009r. K. M. zarejestrował się W Powiatowym Urzędzie Pracy w L. jako bezrobotny. Starosta L. decyzją z dnia 21 sierpnia 2009 r. Nr wydaną z powołaniem się na przepisy art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 71, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia orzekł o uznaniu K. M. za osobę bezrobotną z dniem 13 sierpnia 2009 r. oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że w dniu rejestracji strona spełniała warunki do uznania za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wywodziła , że sama załatwiła sobie pracę i w związku z tym zgłosiła dobrowolnie ten fakt celem zawieszenia zasiłku. Odwołujący podniósł, że Urząd Pracy w L. nigdy nie pośredniczył w załatwieniu mu zatrudnienia. Decyzją z dnia 26 września 2009 r. Nr .Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji . W motywach decyzji ostatecznej wskazał, że K. M. dokonał rejestracji jako osoba bezrobotna i wobec udokumentowania zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy trwającego od 18.01.2005r. do 30.04.2008r., z dniem 17.05.2008r. nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres nieprzekraczający 12 miesięcy w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego. Dalej organ II instancji stwierdził , że w dniu 27.03.2009r. strona poinformowała PUP w L. o podjęciu od dnia 11.03.2009r. zatrudnienia za granicami Polski. Powyższe skutkowało wydaniem decyzji orzekającej stronie o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od dnia 11.03.2009r. Przedmiotowe orzeczenie zawierało przy tym pouczenie, że w przypadku ustania zatrudnienia trwającego krócej niż 365 dni i dokonania rejestracji w PUP w terminie 14 dni od tego zdarzenia, skutkować to będzie przyznaniem zasiłku na okres skrócony o czas pobierania tego świadczenia przed utratą statusu bezrobotnego. Według ustaleń organu odwoławczego zatrudnienie strony - co zostało potwierdzone zaświadczeniami z dnia 26.04.2009r. i 07.08.2009r.- trwało od 12.03.2009r. do 28.03.2009r. oraz od 26.05.2009r. do 08.08.2009r., natomiast zgłosił się ona do PUP celem rejestracji jako osoba bezrobotna w dniu 15.04.2009r. oraz 13.08.2009r. W ocenie organu po ustaniu krótkotrwałego zatrudnienia trwającego w okresie od 12.03.2009r. do 28.03.2009r., celem nabycia zasiłku dla bezrobotnych strona powinna się była zgłosić się do PUP nie później niż do dnia 11.04.2009r. Natomiast stawiła się w urzędzie dopiero w dniu 15.04.2009r. Wobec tego zgłaszając się do urzędu w dniu 15.04.2009r. strona uchybiła terminowi, który uprawniałby go do kontynuacji pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Z kolei zatrudnienie wykonywane od dnia 26.05.2009r. do 08.08.2009r. nie następowało bezpośrednio po ustaniu pierwszego zatrudnienia, nie mogło być zatem ono połączone z okresem pracy wykonywanej od 12.03.2009r. do 28.03.2009r. Natomiast wpływu na uprawnienia do zasiłku nie mogło mieć również zatrudnienie wykonywane w ramach umowy o dzieło w okresie od 30.03.2009r. do 10.04.2009r., albowiem nie zostało w sposób prawem przewidziany udokumentowane, mimo że strona została pouczona o takim obowiązku przez Urząd w piśmie z dnia 08.09.2009r. W związku z tym zdaniem organu II instancji nie ma podstaw prawnych do tego , aby strona rejestrując się jako osoba bezrobotna w dniu 13.08.2009r. uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o art., 73 ust. 5 ustawy, tj. na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego. W ocenie organu bezrobotny nie spełnił również przesłanek wynikających z ust. 7 powołanego przepisu, albowiem okres uprawniający do zasiłku (18 miesięcy poprzedzających rejestrację musi wykazać co najmniej 365 dni zatrudnienia, tu okres od 12.02.2008r. do 12.08.2009r.-) to jedynie czas 79 dni. Niezależnie od tego organ odwoławczy rozważył czy strona spełnia warunki wynikające z art. 71 ustawy, wedle którego prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych - art. 71 ust. 1 pkt 1 oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, lub wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, bądź też świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca- art. 71 ust.l pkt 2 lit.a-c. bądź wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę - art. 71 ust.l pkt 2 lit.e ustawy. Organ II instancji przywołał ustęp 2 art. 71, który warunkuje nabycie zasiłku dla bezrobotnych od legitymowania okresami równorzędnymi z zatrudnieniem takimi np. jak okres służby wojskowej, okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy czy też okres pobierania zasiłku chorobowego. Warunkiem przy tym jest, aby okres pobierania renty wynosił w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania co najmniej 365 dni. Odnosząc powyższe przepisy do przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy wskazał, że w przypadku strony okres 18 miesięcy poprzedzających rejestrację to czas od 12.02.2008r. do 12.08.2009r. Prawidłowo udokumentowany okres zatrudnienia wyniósł jedynie 79 dni , liczony był bowiem od 12.08.2008r. do 30.04.2008r. -jest to część okresu zatrudnienia wykonywanego w firmie N. Sp. z.o.o. w N., trwającego od 18.01.2005r. do 30.04.2008r. W tym zakresie do wymaganego okresu nie został wliczony czas zatrudnienia za granicą, z uwagi na niepotwierdzenie tego okresu zaświadczeniami wynikającymi z przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie doliczony został również okres umowy o dzieło, z przyczyn wcześniej opisanych. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu . Skarżący wywodził, że przed uzyskaniem zasiłku dla bezrobotnych pracował 3 lata, a jego zwolnienie nastąpiło z przyczyn ekonomicznych. Podniósł ponownie, że wystąpił z wnioskiem o zawieszenie wypłaty zasiłku z uwagi na podjęcie krótkotrwałego zatrudnienia, a po jego ustaniu powinien otrzymać należną mu cześć zasiłku. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia rozważań nad zasadnością skargi wskazać należy , że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), której przepisy stanowiły podstawę materialno-prawną wydanych w sprawie decyzji , nie zezwala organom administracji na przyznawanie w sposób dowolny ani statusu osoby bezrobotnej, ani też uprawnień do zasiłków. Przepisy tego aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracji ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania kwestii uprawnień do zasiłków i innych świadczeń dla bezrobotnych. Stosownie do przepisu art. 73 ust. 5 tej ustawy, bezrobotny który utracił statusu bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności, pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, zaprzestaniu wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku oraz o okresy, o których mowa w ust. 4. Natomiast według art. 73 ust. 7 ustawy, osoba, która utraciła na okres dłuższy nie 365 dni status bezrobotnego, a w dniu kolejnej rejestracji spełnia warunki określone w art. 71, uzyskuje prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji organ dokonał prawidłowej wykładni zastosowanych w badanej sprawie przepisów art. 71 oraz art. 73 ust. 5 i ust. 7 powołanej wyżej ustawy, albowiem do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych skarżący musiał oprócz zarejestrowania się w terminie 14 dni od ustania zatrudnienia, spełnić także przesłanki wynikające z art. 73 ust. 7 ustawy. Uprawnienie do powtórnego zarejestrowania się jako osoby bezrobotnej w związku z okresową utratą tego statusu wobec podjęcia zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej jako składnik przepisu stanowiący przesłankę nabycia prawa jest niewątpliwie przepisem materialno-prawnym i nie może być w żadnym wypadku traktowany jako wymóg formalny . Podkreślenia wymaga , że dotrzymanie wskazanego w tym przepisie terminu jest jednym z podstawowych , ustawowych warunków koniecznych do uzyskania tak zwanego zasiłku uzupełniającego z art. 73 ust. 5 ustawy. Stąd zasadnie organy administracji przyjęły, że wobec jednoznacznej treści powołanego przepisu wymagającego zgłoszenia się w urzędzie w terminie 14 dni od ustania zatrudnienia, nie było podstaw do przyznania skarżącemu prawa do zasiłku. W szczególności organy wykazały , czemu skarżący nie zaprzecza, że nie zarejestrował się jako bezrobotny w ciągu 14 dni od ustania zatrudnienia w firmie niemieckiego pracodawcy. Natomiast okoliczność ,ze w dniu 15 kwietnia 2009r. strona zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy , ale nie zarejestrowała się nie dysponując potrzebnymi dokumentami jest bez znaczenia dla spełnienia warunków z cytowanego wyżej art. 73 us.5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a jedynie ten przepis mógł stanowić podstawę do przyznania skarżącemu prawa do zasiłku na okres uzupełniający. Ma rację organ II instancji , kiedy zauważa ,że zgłoszenie to z zachowaniem ustawowego 14 –dniowego terminu powinno nastąpić do dnia 11 kwietnia 2009 r. Z kolei z uwagi na wskazany wyżej charakter przedmiotowego terminu, organy administracji nie mogą brać pod uwagę okoliczności podnoszonych przez skarżącego, a dotyczących oczekiwania na świadectwa pracy. Należy zwrócić uwagę na to ,że stanowiący materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji przepis art.73 ust.5 powołanej wyżej ustawy stanowi kompletną regulację dotyczącą warunków, których zaistnienie uprawnia do zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji faktycznej w jakiej znalazł się skarżący po ustaniu zatrudnienia w dniu 28 marca 2009r. . Jednym z tych warunków, o czym była już mowa wyżej, jest zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od ustania zatrudnienia, a tego warunku skarżący nie spełnił. Powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje jakichkolwiek odstępstw od określonych w nim zasad. Wobec tego zasadnie organy administracji nie znalazły podstaw do przyznania skarżącemu prawa do zasiłku, bowiem pomiędzy okresami zatrudnienia udokumentowanego przez skarżącego wystąpiła przerwa, w czasie której zobowiązany był on zgłosić się w urzędzie pracy celem dokonania rejestracji. Materiał aktowy sprawy pozwala na stwierdzenie , że obowiązku tego skarżący był w pełni świadomy, bowiem pouczono go w tym zakresie w dniu rejestracji w urzędzie pracy tj. 9 maja 2008 r., a następnie w dniu 5 lutego 2009 r., a ponadto informację o tym konkretnym obowiązku zawierała decyzja Starosty L. z dnia 27 marca 2009 r. Nr . wydana po zgłoszeniu przez skarżącego faktu podjęcia pracy. W decyzji tej organ zamieścił informację, że przypadku utraty statusu osoby bezrobotnej na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia [...] i zarejestrowania się w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia [...]nabywa się prawo do zasiłku na okres skrócony o czas pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego. Analiza akt sprawy potwierdza poprawność ustaleń dokonanych w tym zakresie przez organ odwoławczy. Skarżący również nie podważył skutecznie poczynionego przez organy ustalenia w zakresie nie spełniania warunków , o których mowa w art. 73 ust. 7 ustawy, a więc ustalenia ,że łączny okres uprawniający do zasiłku wynosił u niego 79 dni (w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji) zamiast wskazanego w ustawie okresu 365 dni. Skarżący – co wynika z przedłożonych przez niego na etapie postępowania administracyjnego zaświadczeń od niemieckiego pracodawcy – był zatrudniony w okresie od 12 marca 2009 r. do 28 marca 2009 r. oraz od 26 maja 2009 r. do 8 sierpnia 2009 r. – takie też okresy zatrudnienia przyjęły organy, nie uznając jednocześnie wskazywanego przez skarżącego okresu pracy wykonywanej na postawie umowy o dzieło w okresie od 30 marca 2009 r. do 10 kwietnia 2009 r., na potwierdzenie czego skarżący nie dostarczył właściwej umowy dokumentującej wykonywanie pracy, o której mowa w piśmie Sołtysa R. z dnia 29 marca 2009 r. Organy zasadnie nie uznały wspominanego okresu zatrudnienia, bowiem strona nie udokumentowała tego faktu wymaganą przepisami prawa umową o dzieło, która mogłaby być uznana za potwierdzenie wykonywania pracy. Konkludując Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa . Oznacza to ,że nie znaleziono podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego zarówno z przyczyn wskazanych w skardze , jak i innych uchybień , które Sąd jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu . Stwierdzenie tego obligowało Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).