IV SA/Wr 620/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w O. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania produktów, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, iż mogą stanowić środki zastępcze oraz nakazania zaprzestania prowadzenia działalności oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] nr [...] w sprawie zatrzymania produktów [...] imitacja (18 sztuk) i [...] imitacja (80 sztuk) oraz nakazania zaprzestania prowadzenia działalności w obiekcie [...] przy ul. [...] w O. na okres 3 miesięcy (tj. do dnia 3 lipca 2014 r.) na podstawie art. 27c ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.) oraz art. 44c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124). Jak wynika z protokołu kontroli, przeprowadzonej w dniu 3 kwietnia 2014 r. w asyście funkcjonariuszy KWP we W. w salonie gier [...] w O., w zamkniętych sejfach znaleziono 18 saszetek produktu o nazwie [...] imitacja – preparat do czyszczenia obudów komputerów stacjonarnych i laptopów (biały proszek w opakowaniu zewnętrznym i wewnętrznym foliowym zamkniętym strunowo) oraz 80 saszetek produktu o nazwie [...] imitacja – pochłaniacz wilgoci do komputerów stacjonarnych (susz w opakowaniu zewnętrznym i wewnętrznym zamkniętym strunowo). Testy wykonane przez funkcjonariuszy KWP wykazały obecność THC. Stwierdzono wprowadzanie produktów do obrotu w kontrolowanym obiekcie. W sejfach znaleziono również kartki papieru z ręcznymi zapiskami. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że po przeprowadzeniu kontroli w dniu 3 kwietnia 2014 r. w salonie gier [...] w O. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję wstrzymującą wprowadzanie do obrotu produktów [...] imitacja i [...] imitacja, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi, na czas 18 miesięcy, niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, tj. do dnia 3 października 2015 r. Nakazanie zaprzestania prowadzenia działalności nastąpiło na okres 3 miesięcy, gdyż zachodzi uzasadnione podejrzenie, że produkty te stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi, ponadto jest to uzasadnione słusznym interesem publicznym. Konieczne jest także celem uzyskania opinii właściwych biegłych, którzy po wykonanych badaniach orzekną o ich zgodności z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości, zarzucając naruszenie: - art. 80 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolne uznanie, że zachodzą podstawy do nakazania zaprzestania prowadzenia działalności w obiekcie [...] przy ul. [...] w O., podczas gdy ze spółką z dniem 8 kwietnia 2014 r. rozwiązano umowę podnajmu tego lokalu, a zabezpieczone imitacje produktów znajdowały się w pomieszczeniu o powierzchni zaledwie 4 m2, znajdującym się przy wejściu do obiektu, - art. 80 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że mamy do czynienia ze środkiem zastępczym bez uprzedniego zasięgnięcia opinii biegłych z zakresu chemii, - art. 107 § 3 w związku z art. 107 § 1 k.p.a. polegające na wyjątkowo lakonicznym uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji, braku szczegółowego opisu i charakterystyki zabezpieczonych rzeczy, - art. 108 k.p.a. przez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, aby wystąpiło zagrożenie życia lub zdrowia. Po rozpatrzeniu odwołania D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wyjaśniając że decyzje wydawane na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii mają charakter prewencyjny i wydawane są w przypadku podejrzenia, że produkt stanowi środek zastępczy. Podejrzenie to nie wymaga potwierdzenia w wynikach badań zatrzymanych produktów, mających na celu stwierdzenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego. Dlatego też zabezpieczenie wszystkich podejrzanych produktów, a nie tylko pobranych z nich prób jest właściwe. Produkty nie muszą posiadać faktycznie przymiotu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, lecz wzbudzać w organach kontrolnych podejrzenie, poparte umotywowanymi okolicznościami, że taki przymiot posiadają. W ocenie organu odwoławczego, wygląd zabezpieczonych produktów: opakowanie w foliowych saszetkach, oznakowanie (kolorowe napisy oraz ostrzeżenia: Chronić przed dziećmi, Nie do spożycia, Szkodliwy, Nie wysypywać zawartości saszetki, Nie stosować z innymi produktami, Unikać zanieczyszczenia oczu), postać (biały proszek i susz) oraz nazwa sugerują, że produkty te mogą stanowić środki zastępcze. Ponadto produkty były przechowywane w dwóch sejfach, zamykanych na kod. W trakcie kontroli do lokalu przychodzili klienci z zamiarem zakupu tych produktów. W sejfach znaleziono też ręczne zapiski, sugerujące wprowadzanie produktów do obrotu. Ponadto lokal strony był lokalem ogólnie dostępnym i w momencie kontroli był otwarty. Zdaniem organu odwoławczego nakazanie zaprzestania prowadzenia działalności stanowi środek, służący usunięciu potencjalnego zagrożenia, mającego na celu zapobieżenie wprowadzenia do obrotu nowych produktów, które mogą stanowić środki zastępcze, a nie tych które już zostały zatrzymane. Przerwa w działalności obiektu handlowego może bowiem skutecznie uniemożliwić przyjmowanie na stan magazynowy nowych środków zastępczych, jak i dalsze ich odsprzedawanie. Zatrzymanie podejrzanych produktów nie niweczy zagrożenia dla zdrowia oraz życia i przez to nie czyni bezprzedmiotowymi dalej idących działań organu, gdyż może być prowadzona dalsza sprzedaż kolejnych partii tego towaru. Zaprzestanie prowadzenia działalności dotyczy wszelkiej działalności w pomieszczeniach lub obiektach, niezależnie od tego, jaki rodzaj działalności miałby być tam prowadzony i jaką część kontrolowanego lokalu zajmuje oraz kto prowadzi działalność. Organ odwoławczy stwierdził, że niekompletne uzasadnienie faktyczne nie stanowi naruszenia przepisów, a tym samym nie może być powodem do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, gdyby decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, strona mogłaby nadal wprowadzać do obrotu zatrzymane produkty, a tym samym istniałoby realne zagrożenie wprowadzania do obrotu produktu, który może stanowić środek zastępczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie: - art. 80 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolne uznanie, że zachodzą podstawy do nakazania zaprzestania prowadzenia działalności w obiekcie [...] przy ul. [...] w O., podczas gdy ze spółką z dniem 8 kwietnia 2014 r. rozwiązano umowę podnajmu tego lokalu, a zabezpieczone imitacje produktów znajdowały się w pomieszczeniu o powierzchni zaledwie 4 m2, znajdującym się przy wejściu do obiektu, przez co decyzja o nakazaniu zaprzestania prowadzenia działalności jest bezprzedmiotowa, - art. 80 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że mamy do czynienia ze środkiem zastępczym bez uprzedniego zasięgnięcia opinii biegłych z zakresu chemii, - art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, że miało miejsce wprowadzanie do obrotu środka zastępczego, - art. 108 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że decyzji należało nadać rygor natychmiastowej wykonalności, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do stwierdzenia, aby istniało zagrożenie zdrowia ludzkiego. Ponadto strona zarzuciła bezprzedmiotowość decyzji, albowiem produkty zostały zatrzymane i przekazane Policji, nie jest możliwe wprowadzanie ich do obrotu, a więc nie zachodzą podstawy do nakazania zaprzestania prowadzania działalności. Ponadto nie otwarto i nie udostępniono lokalu skarżącej, pomimo upływu terminu, na jaki orzeczono nakaz zaprzestania prowadzenia działalności w tym lokalu. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ administracji winien pobrać jedynie próbki produktów do badań w laboratorium, zamiast zabezpieczać wszystkie znajdujące się w tym lokalu rzeczy. Dopiero po przebadaniu rzeczy zachodzi prawna możliwość rozstrzygania w zakresie wstrzymania wprowadzania do obrotu, a nie przed tą czynnością dowodową. Zdaniem strony, organy nie udowodniły, że miało miejsce wprowadzanie do obrotu, bowiem fakt znajdowania się rzeczy w lokalu nie oznacza, że były one przeznaczone do sprzedaży. Ponadto znalezione środki czyszczące nie zagrażają zdrowiu, a tym bardziej życiu ludzi. Fakt wykorzystania tych środków do innych celów przez kupujących nie może obciążać sprzedawcę nakazem zaprzestania prowadzenia działalności. Według strony, organy administracyjne nie zebrały w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który winien następnie zostać dokładnie rozpatrzony, czym naruszono dyspozycję art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto, pomimo odplombowania lokalu w dniu 4 lipca 2014 r., nie otwarto i nie udostępniono lokalu stronie skarżącej, pomimo upływu terminu, na jaki orzeczono nakaz zaprzestania prowadzenia działalności. W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór pomiędzy stronami dotyczy prawidłowości decyzji w sprawie zatrzymania produktów [...] imitacja i [...] imitacja oraz nakazania zaprzestania prowadzenia działalności w obiekcie [...] przy ul. [...] w O. na okres 3 miesięcy (tj. do dnia 3 lipca 2014 r.). Zgodnie z art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazuje się wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Środek zastępczy, w myśl art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, oznacza substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Natomiast przez wprowadzanie do obrotu, stosownie do art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, należy rozumieć udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. W przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, z późn. zm.) - art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W myśl art. 27c ust. 1 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Ponadto, stosownie do art. 27c ust. 3 ww. ustawy w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: 1) zatrzymuje produkt; 2) nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące. Należy zauważyć, że sam fakt stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym uzasadnia zastosowanie środków przewidzianych w art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, bez konieczności wykazywania przez organ, że środek zastępczy lub produkt, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Po 209/14). Zwrócić też należy uwagę, że zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, dla zastosowania przewidzianych w nim sankcji wystarczające jest samo podejrzenie, że konkretny produkt jest środkiem zastępczym. Reasumując, dla zastosowania sankcji przewidzianej w art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wystarczające jest stwierdzenie wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym. W rozpatrywanej sprawie powyższe warunki zostały spełnione, co zostało szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 619/14. W szczególności za wydaniem decyzji w przedmiocie wstrzymania wprowadzania do obrotu spornych produktów przemawiały okoliczności, w jakich stwierdzono występowanie tych produktów, wygląd opakowań i samych produktów. Uzasadniało to bowiem podejrzenie, że produkty te stanowią środki zastępcze. W trakcie kontroli stwierdzono również wprowadzanie do obrotu produktów, przychodzącym do lokalu klientom. Konsekwencją wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, stosownie do art. 27c ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest zatrzymanie produktu oraz nakazanie zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wprowadzaniu produktu do obrotu. Wobec powyższego organy administracji postąpiły zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i art. 27c ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Podkreślenia wymaga, że sporne produkty nie zawierały oznaczenia na opakowaniach ich składu, uniemożliwiało to zatem jakąkolwiek weryfikację bez przeprowadzenia odpowiednich badań i dokonania ocen ich bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi. Należy też zauważyć, że dyspozycja art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nakazuje wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, a więc ocena i badanie przeprowadzane są po wydaniu decyzji o wstrzymaniu produktu do obrotu. Nieuzasadnione jest więc twierdzenie strony, jakoby nakazanie zaprzestania prowadzenia działalności mogło nastąpić dopiero po uzyskaniu wyniku stosownych badań laboratoryjnych. Prewencyjny cel tego przepisu nie mógłby być zrealizowany w sytuacji zatrzymania, jak chce tego strona skarżąca, jedynie próbek produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stanowi środek zastępczy. Nieuzasadnione jest również twierdzenie skarżącej, aby zatrzymaniu nie podlegały produkty oznaczone jako imitacja, ponieważ, takie oznaczenie w nazwie produktu rodzi podejrzenie co do rzeczywistego przeznaczenia produktu. Bez znaczenia dla zastosowania art. 27c ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest również oznaczenie produktów jako środki czyszczące i środki do pochłaniania wilgoci, skoro całokształt okoliczności sprawy uzasadnia podejrzenie, że stanowią one środki zastępcze. Również wypowiedzenie umowy podnajmu lokalu po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji nie stanowi o jej wadliwości, a ponadto nie jest wykluczone ponowne uzyskanie tytułu prawnego do zajmowania lokalu przez stronę skarżącą. Bez znaczenie jest też przechowywanie spornych produktów tylko w jednym niewielkim pomieszczeniu, ponieważ zgodnie z art. 27c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej inspektor sanitarny nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach służących wprowadzaniu produktów do obrotu, a nie w pomieszczeniu, służącym do przechowywania tych produktów. Nie trafny jest zarzut bezprzedmiotowości orzeczenia o zaprzestaniu prowadzenia działalności z uwagi na zatrzymanie tych produktów i nie wprowadzanie ich do obrotu, ponieważ zgodnie z dyspozycją art. 27c ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nakazanie zaprzestania prowadzenia działalności stanowi środek, służący usunięciu potencjalnego zagrożenia, mającego na celu zapobieżenie wprowadzenia do obrotu nowych produktów, które mogą stanowić środki zastępcze, a nie tych które już zostały zatrzymane. Przerwa w działalności obiektu handlowego może bowiem skutecznie uniemożliwić przyjmowanie nowych środków zastępczych i dalsze ich odsprzedawanie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że decyzji należało nadać rygor natychmiastowej wykonalności, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, m. in. gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. W przypadku wprowadzania do obrotu produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że stanowią środki zastępcze i zatrzymania takich produktów niewątpliwie niezbędne jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Dalsze prowadzenie działalności przez stronę i wprowadzanie do obrotu spornych produktów do czasu uzyskania przez decyzję waloru ostateczności z pewnością powodowałoby zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Odnośnie zarzutu nieudostępnienia lokalu w dniu 4 lipca 2014 r. należy wyjaśnić, sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem wydanych aktów administracyjnych i przyjmuje stan faktyczny sprawy na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi była decyzja w sprawie zatrzymania produktów i nakazaniu zaprzestania prowadzenia działalności i tym samym Sąd nie może oceniać działań organu administracji związanych z udostępnieniem lokalu stronie po upływie okresu, na który wydano nakaz zaprzestania prowadzenia działalności. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (wyniki kontroli) uzasadnia podejrzenie, że znalezione produkty stanowią środek zastępczy i potwierdza wprowadzanie tych produktów do obrotu, co obligowało organ administracji do zatrzymania produktów i nakazania zaprzestania prowadzenia działalności. Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.