IV SA/Wr 631/17

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń za nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnieniu formularza skarżąca podała że samotnie wychowuje troje dzieci nieletnich ([...]) w wieku [...] lat. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje także dorosły syn lat [...]. W odrębnym oświadczenia z dnia 23 października 2017 r. skarżąca podała, że nie przedkłada żadnych dokumentów dotyczących zarobków męża, ponieważ nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i nie jest w stanie uzyskać takich informacji. Mąż pracuje, ale nie łoży na utrzymanie domu i siebie, utrzymuje się sam, ale korzysta z mediów za które musi płacić skarżąca. Mąż opłaca kwartalny podatek od mieszkania i gruntu w wysokości 150 zł. Maż nie posiada konta bankowego, a jego zarobki wynoszą około [...] zł brutto, z czego 60% podlega egzekucji komorniczej z tytułu alimentów na rzecz dzieci. Skarżąca w oświadczeniu tym podała, że razem z nimi mieszka pełnoletni syn, który pracuje dorywczo i dokłada się do opłat domowych w kwocie 200 zł, a resztę syn przeznacza na własne utrzymanie i swojego samochodu. W oświadczeniu tym skarżąca podała także, że nie otrzymuje żadnych dopłat do gruntów. Z ostatniej decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego wynika, że dochód rodziny przyjęty do ustalenia prawa do tych świadczeń wynosi [...] zł, a na jedną osobę dochód ten wynosi [...]zł, co pozwala na przyjęcie w niniejszej sprawie, iż dochód ten dotyczy 5 osób ([...] : [..] =[...]), tak jak podała skarżąca we wniosku o prawo pomocy. W odrębne ostatniej decyzji przyznającej dodatek do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków w związku z dojazdem dziecka do miejscowości, w której znajduje się szkoła, wskazano, że dochód na jedną osobę w rodzinie, przyjęty do ustalenia prawa do tych świadczeń, wynosi [...] zł. W treści urzędowego formularza skarżąca podała ponadto, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu [...] i że jest jedynym żywicielem rodziny. Orzeczenie o niepełnosprawności posiada także [..] dziecko skarżącej pozostające na jej utrzymaniu. Z zaświadczenia powiatowego urzędu pracy wynika, że skarżąca w okresie od [...] do [...] pobierała zasiłek 80 %, który wyniósł [...] zł netto miesięcznie (przelew za lipiec, sierpień, wrzesień). Skarżąca otrzymuje w bieżącym roku na dzieci świadczenia rodzinne, które wyniosły w okresie od czerwca do sierpnia [...] zł miesięcznie, a we wrześniu [...] zł oraz świadczenia wychowawcze tzw. 500+, czyli [..] zł miesięcznie na jedno dziecko, czyli [...] zł na troje dzieci ([..]x3 =[...]) i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które wyniosły od czerwca do sierpnia [..] zł, a we wrześniu [...] zł. Z zeznania podatkowego za 2016 r. wynika, że dochód skarżącej za 2016 wyniósł [...] zł. W czerwcu na rzecz skarżącej wypłacono stypendium dla uczniów (dzieci) w łącznej z kwocie [...] zł. Z decyzji urzędu pracy wynika, że od dnia [...] skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia od tego dnia zatrudnienia. Fakt tego zatrudnienia potwierdza również przedłożona umowa o pracę na okres próbny od dnia [...] do [...], przy czym skarżąca w rubryce nr 10 formularza obejmującej dochody wyjaśniła, że jej wynagrodzenie będzie wynosiło około [...] zł, a pierwszą wypłatę otrzyma dopiero w dniu [...] listopada 2017 r. W rubryce obejmującej stałe zobowiązania i wydatki podała, że wynoszą one: Internet i telewizja 200 zł, telefon 300 zł, prąd 200 zł, komornik 200 zł, kredyty 900 zł, woda 150 zł, śmieci 64 zł, gaz 50 zł, karty kredytowe 100 zł, leki 200 zł, czesne 50 zł, ubezpieczenie 35 zł, wyjazdy do lekarzy 100 zł, psycholog 50 zł, czyli ogółem od 2500 zł do 3000 zł. Wobec skarżącej jest prowadzone postępowanie egzekucyjne na rzecz [...], a z zaświadczenia o dokonanych wpłatach wynika, że należność główna wynosi [...] zł, a wyegzekwowane miesięczne wpłaty wniosły [...] zł, a w marcu 2017 r. wpłata ta wyniosła [...] zł. Skarżąca podała także, że posiada [...] udział we współwłasności domu po zmarłych teściach oraz działki rolne, czyli dwie łąki, o powierzchni [...] m2 i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, oszczędności i wierzytelności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną samotnie wychowującą troje nieletnich dzieci, w tym jedno niepełnosprawne, na które otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, świadczenia rodzinne, świadczenia wychowawcze, stypendia dla uczniów oraz fakt, że obecnie utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do niskiego zasiłku dla osób bezrobotnych w związku z podjęciem zatrudnienia jedynie na krótki trzymiesięczny okres próbny, z tytułu którego nie otrzymała jeszcze pierwszego wynagrodzenia, przy czym zadeklarowana przez skarżącą kwota tego wynagrodzenia stanowi kwotę odpowiadającą kwocie najniższego wynagrodzenia za pracę oraz mając na względzie wysokość wykazanych wydatków, w tym wydatków związanych z leczeniem przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów w pkt I sentencji przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z dotyczących pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.