IV SA/Wr 636/12

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata ustanowionego z urzędu K. U. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w sprawie ze R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł, podwyższone o stawkę podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł, II. dalej idącemu wnioskowi odmówić. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r. oddalił skargę. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia 23 stycznia 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata K. U. Następnie wyznaczony przez Radę Adwokacką pełnomocnik z urzędu, pismem z dnia [...], sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu. Odrębnym pismem, opatrzonym tą samą datą, złożył również wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazując, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 4800 zł ([...]) i stanowi sumę zasądzonych od skarżącego alimentów za okres 1 roku [...], która jest sumą świadczeń okresowych w rozumieniu art. 22 kpc, znajdującym zastosowanie także w spawach administracyjnych na mocy § 18 ust. 1 pkt 1 lit "a" w związku z § 6 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie Wniosek ten zawiera również oświadczenie, że pomoc prawna udzielona z urzędu nie została opłacona w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Bezzasadne jest natomiast twierdzenie pełnomocnika z urzędu, iż przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie należność pieniężna, obejmującą sumę zasądzonych od skarżącego alimentów za okres 1 roku i związku z tym wysokość wynagrodzenia powinna zostać obliczona na podstawie § 6 rozporządzenia, który reguluje wysokość stawek minimalnych z uwzględnieniem wartości przedmiotu spawy. Przepis ten, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit "a" rozporządzenia, znajduje zastosowanie do ustalenia wysokości stawki minimalnej w postępowaniu w I instancji, w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Z treści skargi, protokołu rozprawy z dnia 14 grudnia 2012 r. i z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest ostateczna decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji uznającą skarżącego (dłużnika alimentacyjnego) za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Powyższe oznacza, że przedmiotem postępowania sądowego była w niniejszej sprawie ocena prawidłowości rozstrzygnięcia, czy skarżący spełnił jedną z przesłanek uzasadniających uznanie go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.), tj. przesłankę wymienioną w pkt 2 tego przepisu, tzn. czy odmówił zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy. Ocena spełniania tej przesłanki nastąpiła z uwzględnieniem ust. 3a art. 5 powołanej ustawy, z którego wynika, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wówczas, gdy dłużnik przez okres ostatnich sześciu miesięcy wywiązywał się ze sowich zobowiązań w każdym miesiącu w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Postępowanie administracyjne dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, o którym mowa w art. 5 ust. 3 powyższej ustawy, jest jednym z działań, podejmowanych na podstawie jej przepisów, wobec dłużników alimentacyjnych, szczegółowo uregulowanych w rozdziale 2, w którym znajduje się również wspomniany art. 5 ust. 3. O działaniach tych jest również mowa w treści art. 1 ust. 5 tej ustawy, stanowiącym że ustawa ta określa m. in. działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych. Kwestią sporna nie była natomiast sama wysokość świadczenia alimentacyjnego, co ewentualnie mogłoby wskazywać, iż przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Przedmiotem zaskarżenia nie jest zatem należność pieniężna obejmująca wysokość zasądzonych alimentów płatnych przez okres 1 roku. Z powyższych względów do obliczenia wysokości wynagrodzenia nie znajdują zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisy § 6 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit "a" rozporządzenia, ustalające wysokości stawki minimalnej w postępowaniu sądowym w I instancji, w którym przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Stawka minimalna stanowiąca podstawę obliczenia wysokości wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu wynosi zatem w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ). Stawka ta obejmuje sprawy, których przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne (pkt 1 lit "a") i decyzje lub postanowienia Urzędu Patentowego (pkt 1 lit "b"). Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, który nie prowadził sprawy w I instancji, wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać adwokatowi ustanowionemu z urzędu, który nie prowadził sprawy w I instancji, wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.