IV SA/Wr 637/13

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, A. T. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 150% stawki minimalnej w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 270 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 62,10 zł, czyli ogółem 332,10 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. oddalił skargę na wskazaną w sentencji decyzję. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 31 stycznia 2014 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia 7 lutego 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata D. N. Natomiast, pismem z dnia 14 lutego 2014 r., Rada ta w miejsce poprzedniego pełnomocnika wyznaczyła nowego pełnomocnika z urzędu tj. adwokat A. T. Nowo wyznaczona pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 20 lutego 2014 r. sporządziła skargę kasacyjną, która zawiera wniosek o zasądzenie kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w wysokości 6-krotności stawki minimalnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 758/14 uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, a w jego uzasadnieniu wskazał nadto, że o przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy orzeknie wojewódzki sąd administracyjny po zwrocie akt. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że żadna ze stron nie stawiła się. Pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 2 grudnia 2015 r. (nadanym w urzędzie pocztowym tego samego dnia) oświadczyła, że koszty pomocy pranej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości ani w części i wniosła o zasądzenie tych kosztów w wysokości 1,5 - krotności stawki minimalnej wskazując, że po rozpoznaniu sporządzonej przez nią skargi kasacyjnej NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów obu instancji. Dodać na marginesie trzeba, iż wobec treści powyższego pisma pełnomocnika z urzędu zawierającego wymagane oświadczenie, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości ani w części zbędne w tym zakresie okazało się pismo referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2015 r. Mając na uwadze treść wniosku zwartego w skardze kasacyjnej (k-75) o zasądzenie kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w wysokości 6-krotności stawki minimalnej, a także treść późniejszego wniosku z dnia 2 grudnia 2015 r. (k-113) o zasądzenie tych kosztów w wysokości 1,5-krotności stawki minimalnej przyjąć należy, że pełnomocnik z urzędu w późniejszym piśmie zmodyfikowała pierwszy wniosek wnosząc o zasądzenie wspominanych kosztów w wysokości 1,5-krotności stawki minimalnej. Rozpoznaniu w niniejsze sprawie podlega zatem wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 1,5-krotności stawki minimalnej, czyli w wysokości 150% stawki minimalnej. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ), zaś 75 % tej stawki, obowiązującej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji, stanowi kwota 180 zł. Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, który nie prowadził sprawy w I instancji, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Pełnomocnik z urzędu wniosła jednak w niniejszej sprawie o przyznanie wynagrodzenia przekraczającego stawkę minimalną, tj. podwyższonego do kwoty obejmującej 150 % stawki minimalnej. Z treści powołanego wyżej § 19 pkt 1 rozporządzenia wynika, że w przypadku, gdy pomoc prawna jest świadczona przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, sąd podwyższa opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4. Maksymalna, podwyższona opłata (stawka minimalna) w niniejszej sprawie, czyli w postępowaniu sądowym w II instancji, wynosi zatem 270 zł (180 zł x150 % = 270 zł). Zasądzając opłatę za czynności pełnomocnika z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5, przy czym rozdział 5 w § 18 ust. 1 określa stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Mając na uwadze powyższą regulację § 2 ust. 1 i § 19 pkt 1 w związku z§ 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia i uwzględnienie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. uchylającym zaskarżony wyrok i uchylającym decyzje organów administracji wydane w I i II instancji należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu podwyższone wynagrodzenie obejmujące kwotę 270 zł (180 x 150%). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 (za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Pojęcie opłaty określa § 1 pkt 1 rozporządzenia, z którego wynika, iż obejmuje ono opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). W świetle powyższego należało przyznać adwokatowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną, obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w kwocie 270 zł - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług obejmującą kwotę 62,10 zł (23% x 270) - w łącznej wysokości 332,10 zł (wynagrodzenie: 270 zł + podatek VAT: 62,10 zł =332,10 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 1, 2, 3 i § 19 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.