IV SA/Wr 638/13

WyrokWSA we Wrocławiu2014-02-18

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej jest zobowiązany do przyznania zasiłku celowego w formie pieniężnej na zakup posiłku, zamiast posiłku w naturze, jeśli miejsce wydawania posiłków jest oddalone od miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, a osoba ta nie przedstawiła dowodów na niemożność skorzystania z posiłku w naturze?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie jest zobowiązany do przyznania zasiłku celowego w formie pieniężnej na zakup posiłku, jeśli zapewniono pomoc w formie posiłku w naturze, a osoba uprawniona nie wykazała obiektywnych przeszkód uniemożliwiających skorzystanie z tej formy pomocy. Zasada jest wydawanie posiłków w naturze, a forma pieniężna jest wyjątkiem, uzasadnionym jedynie brakiem możliwości zapewnienia posiłku lub gdy jego przyznanie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną.
Stan faktyczny
Skarżący, osoba samotna, bezrobotna, ubiegał się o zasiłek celowy na zakup posiłku. Organ pierwszej instancji przyznał mu pomoc w formie gorącego posiłku w barze oddalonym o 3,5 km od jego miejsca zamieszkania. Skarżący odwołał się, wskazując na odległość i trudności w dotarciu do baru. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku pieniężnego, uznając, że skarżący spełnia kryteria do otrzymania posiłku w naturze, a odległość nie stanowi obiektywnej przeszkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant: sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [..] r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku, żywności i świadczenia rzeczowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. (dalej: Kolegium), decyzją z dnia [..] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: kpa) oraz art. 3 pkt 1, art. 5 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. nr 267, poz. 2259 ze zm.), dalej ustawa pomoc państwa w zakresie dożywiania i art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), dalej ustawa o pomocy społecznej, a także § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. nr 25, poz. 186 ze zm.), dalej rozporządzenia w sprawie pomocy państwa w zakresie dożywiania, po rozpatrzeniu odwołania A. N. (dalej: skarżący), od decyzji działającej z upoważnienia Burmistrza K. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. (dalej: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej) z dnia [...] r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku, żywności i świadczenia rzeczowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej orzekła o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku, żywności i świadczenia rzeczowego za styczeń 2013 r. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dochód skarżącego nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej oraz że spełnione są inne przesłanki pozwalające na przyznanie mu pomocy w postaci gorącego posiłku, którą ten organ mu przyznał w okresie od 14 stycznia 2013 r. do 29 marca 2013 r. do realizacji w barze "K." w K. (dalej: bar). Jednocześnie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że nie ma możliwości realizacji pomocy w postaci gorącego posiłku w placówce gastronomicznej zlokalizowanej bliżej miejsca zamieszkania wnioskodawcy oraz że nie wystąpiły przesłanki określone w rozporządzeniu w sprawie pomocy państwa w zakresie dożywiania pozwalające na przyznanie świadczenia pieniężnego w zamian za posiłek wydawany w naturze. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym podniósł, że powyższy bar znajduje się w odległości 3,5 km od jego domu i po zjedzeniu posiłku musiałby pokonać taką trasę idąc cały czas pod górę (bar znajduje się na wysokości 550 m n.p.m. a budynek, w którym mieszka 800 m n.p.m.) oraz że w promieniu 0,5 km od miejsca jego zamieszkania znajduje się 5 sklepów spożywczych i 2 bary. Podał również, że należy do grupy wiekowej tzw. 55+ oraz nie ma własnych środków transportu, a na transport publiczny go nie stać. Organ pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do uchylenia bądź zmiany swej decyzji, odwołanie wraz z aktami przesłał Kolegium jako organowi odwoławczemu wraz z pismem z dnia [...] lipca 2013 r., doręczonym w dniu [..] lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając w sprawie, miało na uwadze, że skarżący występując w dniu [...] grudnia 2012 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o pomoc w zaspokojeniu potrzeb bytowych, wniósł o nieprzyznawanie mu posiłków w powyższym barze, ponieważ bar ten jest dla niego zbyt daleko od domu. W wykonaniu tego podania o pomoc organ pierwszej instancji decyzją z dnia [..] r., nr [...], z urzędu, przyznał skarżącemu zasiłek celowy na zakup gorących posiłków w dni robocze we wspomnianym barze w okresie od 02 stycznia 2013 r. do 29 marca 2013 r. W rozstrzygnięciu tej decyzji podano także, że koszt jednego posiłku wynosi 8,00 zł i że należność za wydane posiłki będzie płatna przelewem bankowym na konto baru w terminie 7 dni po otrzymaniu noty obciążeniowej. Ta decyzja wskutek odwołania skarżącego została uchylona przez Kolegium decyzją z dnia [...] r., nr [...], a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., nr [..], odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup gorących posiłków w dni robocze wyżej określnym barze w okresie od 02 stycznia 2013 r. do 29 marca 2013 r. Ta decyzja również została uchylona przez Kolegium decyzją z dnia [...] r., nr [...], a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrywana obecnie w postępowaniu odwoławczym decyzja z dnia [...]r. zapadła po ponownym (już drugim) rozpoznaniu sprawy przez organ pierwszej instancji. W sprawie jest niesporne, że odwołujący się spełnia warunki, aby otrzymać pomoc określoną w art. 3 pkt 1 ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania. W myśl tego przepisu w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności 1) zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania: a) dzieciom do 7 roku życia, b) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, c) osobom i rodzinom znajdującym się sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie, co wynika z art. 5 ust. 1 ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania, osobom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 7 ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania do udzielania tej pomocy mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy przysługuje w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, za którą w szczególności uważa się pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zgodnie z art. 7 ustawy o pomocy społecznej pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności m. in. z powodu ubóstwa, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z wyjątkami określonymi w tej ustawie, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł; kwota ta jest tzw. kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej. Skarżący posiada dochód własny [...] zł (wynikający z własnych oszczędności), który nie przekracza 150% kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, czyli kwoty 813 zł. Prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ma [...] lat życia. Jest bezrobotny. Na podstawie art. 3 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z brzmienia wskazanego wyżej przepisu art. 39 ustawy wynika, że organ pomocy społecznej orzeka o przyznaniu zasiłku celowego w ramach tzw. uznania administracyjnego, decydując o wyborze rodzaju świadczenia z pomocy społecznej i jego wysokości. Istnieje zatem pewien zakres swobody organu w zakresie ustalania świadczeń, jednak rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego, organ powinien kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz środkami finansowymi, jakie ma do dyspozycji organ pomocy społecznej. Tym samym osoby ubiegające się o przyznanie im świadczeń z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. W rozpoznawanej sprawie problemem nie jest to, że organ pomocy społecznej nie chce przyznać odwołującemu się wsparcia w formie gorącego posiłku. Kwestią sporną stało się jedynie to, że odwołującemu się nie odpowiada miejsce, gdzie takie posiłki są wydawane. Jego zdaniem to miejsce jest zbyt oddalone od jego domu. W zamian odwołujący się chciałby otrzymać zasiłek celowy, czyli pieniądze, za które kupiłby posiłek samodzielnie. W ocenie Kolegium żądania skarżącego się nie mogą zostać uwzględnione. Zgodnie z ustawą pomoc państwa w zakresie dożywiania i § 6 rozporządzenia w sprawie pomocy państwa w zakresie dożywiania zasadą jest wydawanie posiłków w naturze. I taką pomoc skarżący ma zapewnioną. Miejsce wydawania posiłków w ocenie organu odwoławczego nie jest oddalone na tyle, aby nie było możliwe, by skarżący w to miejsce przybył. Z pewnością najlepszym rozwiązaniem byłoby, aby posiłki były wydawane w bezpośredniej bliskości miejsca zamieszkania odwołującego się. Jeśli jednak przedsiębiorcy posiadający lokale gastronomiczne w takiej lokalizacji, nie są zainteresowani zawarciem umowy na wydawanie takich posiłków, to udzielenie pomocy na warunkach wskazywanych przez skarżącego jest niemożliwe. Nieuprawnione jest również roztrząsanie kwestii ukształtowania rzeźby terenu, jaki skarżący miałby pokonywać, aby zjeść posiłek w powyższym barze, ponieważ nie jest to przedmiot sprawy o przyznanie gorącego posiłku. Tym samym w ocenie organu odwoławczego nie ma przeszkód, aby skarżący korzystał z posiłków w wymienionym barze. Przeszkodą nie może być również jego wiek, bo osoba mająca [...] lat życia jest osobą w pełni zdolną do świadczenia pracy i uczestniczenia w życiu społecznym. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na to, że posiłków, jakie są wydawane w tym barze, nie może spożywać z uwagi na stan zdrowia. A zatem jest możliwość zapewnienia skarżącemu gorących posiłków w naturze i organ pierwszej instancji deklaruje świadczenie takiej pomocy. Nie ujawniono również takich okoliczności związanych z jego sytuacją osobistą lub rodzinną, które uzasadniałby przyznanie mu pomocy w formie pieniężnej. Tym samym skoro jest możliwość, aby odwołujący się korzystał z oferowanych posiłków i nie ma rzeczywistych przeszkód w korzystaniu przez niego z tych posiłków, to nie ma podstaw do przyznawania mu zasiłku celowego na zakup takich posiłków. W tych okolicznościach Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na zaskarżoną decyzję, w której podniósł, że nie żądał zmiany pomocy w formie posiłku na pomoc pieniężną. Natomiast w ocenie skarżącego Sąd powinien rozstrzygnąć zagadnienie, jaka jest minimalna odległość między miejscem zamieszkania osoby objętej pomocą państwa w zakresie dożywiania a punktem wydawania posiłków, która zobowiązuje MOPS do zamiany gotowych posiłków na półprodukty. Zmiana obiadów na suchy prowiant pozwoliłaby mu na mniejszą ilość górskich wypraw. Wniósł również o powołanie specjalisty w zakresie żywienia w celu wydania opinii czy po zjedzeniu obiadu pokonanie trzykilometrowej trasy pod górę służy zdrowiu. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarga nie jest zasadna i powinna zostać oddalona. W jej uzasadnieniu ponownie podkreśliło, że w sprawie nie jest sporne, że skarżący spełnia warunki, aby otrzymać zasiłek celowy na dożywianie przewidziany przepisem art. 3 pkt 1 ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania w związku z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i taki zasiłek otrzymał po rozpoznaniu jego wniosku z dnia 28 grudnia 2012 r. - decyzją z dnia [...] r., choć później decyzja ta została uchylona, konsekwencją czego jest i obecna odmowa przyznania świadczenia. W rozpoznawanej sprawie problemem nie jest to, że organ pomocy społecznej nie chce przyznać skarżącemu wsparcia w formie gorącego posiłku. Kwestią sporną stało się jedynie to, że skarżącemu nie odpowiada miejsce, gdzie takie posiłki są wydawane. Jego zdaniem to miejsce jest zbyt oddalone od jego domu. W zamian skarżący chciałby otrzymać zasiłek celowy, czyli pieniądze, za które kupiłby posiłek samodzielnie. Zgodnie z ustawą pomoc państwa w zakresie dożywiania i § 6 rozporządzenia w sprawie tej pomocy państwa zasadą jest wydawanie posiłków w naturze. I taką pomoc skarżący ma zapewnioną. Miejsce wydawania posiłków nie jest oddalone na tyle, aby nie było możliwe, by skarżący w to miejsce przybył. Bar z posiłkami znajduje się w tej samej miejscowości. Oczywiste jest też, że miejscowość ta jest miejscowością górską, z czym wiąże się konieczność pokonywania wzniesień. Nie oznacza to jednak, że skarżący nie może skorzystać z przyznawanych mu posiłków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie decyzja Kolegium odmawiająca przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku, żywności i świadczenia rzeczowego. W podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji powołano przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, który w ust. 1 stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, a w ust. 2 stanowi, że zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału , odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W podstawach prawnych tej decyzji powołano również przepisy art. 3 pkt 1, art. 5 ust. 1 i art. 7 ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania. Przepis art. 3 tej ustawy stanowi, że w ramach Programu realizowane są działania dotyczące w szczególności: 1) zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania: a) dzieciom do 7 roku życia, b) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, c) osobom i rodzinom znajdującym się sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 7 ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Uregulowania tej ustawy zostały uszczegółowione w rozporządzeniu w sprawie pomocy państwa w zakresie dożywiania, którego przepis § 6 został również powołany w podstawach prawnych zaskarżonej decyzji. Zgodnie z tym przepisem pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, w tym dla dzieci i młodzieży w placówkach, o których mowa w § 63 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 109, poz. 631), a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego, jest przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Z powyższych unormowań ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania i § 6 rozporządzenia wynika, że organy pomocy społecznej, realizując postanowienia programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", obowiązane są w pierwszej kolejności do zapewnienia świadczenia w formie posiłku, natomiast zastosowanie formy pieniężnej lub rzeczowej zasadne jest dopiero wówczas, gdy forma posiłku nie jest możliwa do realizacji lub nieuzasadniona z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną danej osoby. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku WSA w Lublinie z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 926/07, LEX nr 1241005. W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne przed organem I i II instancji dotyczyło wniosku skarżącego z dnia 28 grudnia 2012 r. o pomoc w zaspokojeniu potrzeb bytowych i nieprzyznawanie mu posiłku w wyżej wymienionym barze z powodu zbyt dalekiej odległości od domu. W wywiadzie środowiskowym z dnia [...] r. rubryka nr II i III sprecyzowano, że skarżący oczekuje pomocy finansowej na cele bytowe. Słusznie Kolegium wskazało, że skarżący spełnia przesłanki określone w art. 3 pkt 1 lit "c" ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania, z którego wynika, że pomoc w zakresie dożywiania przysługuje osobom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym. Z wywiadu środowiskowego wynika bowiem, że skarżący jest osobą samotną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, przekroczył [...] rok życia, a ponadto jest zarejestrowany jako osobą bezrobotna bez prawa do zasiłku, co oznacza że spełnia również przesłankę bezrobocia określoną w art. 7 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium trafnie ustaliło, że skarżący spełnia również przesłankę kryterium dochodowego wymienioną w art. 5 ust. 1 ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania, uprawniającą do przyznania nieodpłatnej pomocy w zakresie dożywiania, gdyż jego miesięczny dochód w wysokości [...] zł wynikający z oszczędności, ustalony w powyższym wywiadzie środowiskowym, nie przekracza kwoty 813 zł (542 x 150%), obejmującej 150 % kryterium osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, które - na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2012, poz. 823) – wynosi od dnia 1 października 2012 r. 542 zł. W świetle powyższego w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący spełnia przesłanki uzasadniające otrzymanie bezpłatnego posiłku, określone w art. 3 pkt 1 lit "c" i art. 5 ust. 1 ustawy pomoc państwa w zakresie dożywiania. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika ponadto, że skarżący ma zapewnioną pomoc w formie posiłków. Kwesta sporną jest natomiast, co słusznie podkreśliło Kolegium, czy skarżącemu przysługuje zasiłek celowy w formie pieniężnej na zakup posiłku z uwagi na to, że miejsce wydawania posiłków, czyli wspomniany wyżej bar, jest zbyt oddalone od domu. Jak już wyżej wskazano organ pomocy społecznej powinien w pierwszej kolejności zapewnić otrzymanie bezpłatnego posiłku. Zasadą realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" jest zatem zapewnienie pomocy w formie posiłku, określonego w § 3 powołanego rozporządzenia, w myśl którego pomoc w formie posiłku jest udzielana ze szczególnym uwzględnieniem posiłku gorącego, w celu zapewnienia zdrowego trybu życia. Natomiast przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup posiłku jest wyjątkiem od tej zasady i następuje jedynie w sytuacjach określonych w § 6 powołanego rozporządzenia, czyli w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Zgodzić się należy z twierdzeniem Kolegium, że w przypadku skarżącego nie występuje przeszkoda do skorzystania z bezpłatnego posiłku. Skarżący zamieszkuje bowiem w miejscowości, w której realizowana jest pomoc w postaci bezpłatnego posiłku. Natomiast miejsce wydawania posiłków, wspomniany wyżej bar, znajduje się w odległości, która wbrew twierdzeniom skarżącego, nieuniemożliwia skorzystanie z bezpłatnej pomocy w formie posiłku. Odległość miedzy domem skarżącego, a barem w którym wydawanie są posiłki, wyznaczona za pomocą zumi.pl, wynosi bowiem, zgodnie z ustaleniami organu I instancji, 2km 900m i jest przy tym niewiele dalsza niż najbliższy sklep. Ponadto dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, że odległość między domem, a miejscem wydawania posiłków umożliwia skarżącemu skorzystanie z tych posiłków jest okoliczność, wskazana przez organ I instancji, dotycząca odległości, którą muszą pokonywać dzieci klas I - IV szkoły podstawowej, wynosząca poniżej 3km, gdyż, zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1997 r. (Dz. U. tj. 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), dopiero odległość powyżej 3 km zobowiązuje gminę do zapewnienia bezpłatnego dowozu dzieci do szkół. Rację ma Kolegium, że przeszkodą do skorzystania z bezpłatnych posiłków nie jest również wiek skarżącego [...] lat, skoro osoba w tym wieku jest zdolna do świadczenia pracy i uczestnictwa w życiu społecznym. Dodatkowo podkreśla to fakt, że z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. 2013 r., poz. 674 ze zm.), osoba taka musi być zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, a więc tym samym zdolna do pokonania odległości do miejsca zatrudnienia. Skoro wiec skarżący jest osobą zdolną do podjęcia zatrudnienia to nie można przyjąć, że nie jest w stanie pokonać odległości do miejsca, w którym wydawane są bezpłatne posiłki. Istotne jest również to, że przedsiębiorcy posiadający lokale gastronomiczne w lokalizacji bliższej miejsca zamieszkania skarżącego nie zawarli umowy na wydawanie bezpłatnych posiłków. Dla oceny spornej kwestii nie ma znaczenia ukształtowanie rzeźby terenu jaki skarżący musi pokonać, aby dotrzeć do baru, w którym wydanie są posiłki. Odnosząc się do argumentu podniesionego w skardze o powołanie specjalisty z zakresu żywienia w celu dokonania oceny, czy pokonanie spornej odległości służy zdrowiu stwierdzić należy, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zwłaszcza że sam skarżący nie powołał żadnych okoliczności dotyczących jego stanu zdrowia, a więc tym samym żądanie skarżącego w tym zakresie nie spełnia przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wojewódzki sąd administracyjny wydaje bowiem wyrok na podstawie akt sprawy, co wynika z treści art. 132 i art. 133 § 1 p.p.s.a. Akta te obejmują akta postępowania administracyjnego i sądowego (art. 12a p.p.s.a), a więc dokumenty. W świetle powyższego organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że skarżący nie wskazał również żadnych okoliczności związanych z jego sytuacją osobistą lub rodzinną uniemożliwiających przyznanie pomocy w formie posiłku. Tym samym słuszne jest stanowisko organów administracji, iż skarżący nie spełnia przesłanek, określnych w § 6 powołanego rozporządzenia, uzasadniających przyznanie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku, żywności i świadczenia rzeczowego. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji nie naruszają zatem prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło