IV SA/Wr 639/17

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu lub radcy prawnego z miejscowości [...] i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W rubryce dochody podał, że obecnie oczekuje na decyzje przyznającą świadczenia z pomocy społecznej i jest pozbawiony statusu osoby bezrobotnej. Dodał, że ma zaległości z opłatami i nie posiada środków na kupno leków. MOPS przyznał mu 50% dofinansowanie. Wcześniej pracował w [...] gdzie miał niskie zarobki i od [...] r., jest osobą bezrobotną. Ma [..] lat i nie może znaleźć zatrudnienia z uwagi na wiek. Opisał okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia. Podał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 w starym budownictwie bez CO i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności. Pismem referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2017 r. wezwano skarżącego do nadesłania, na podstawie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego: - w terminie 7 dni, kopii dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej. Następnie w piśmie nadesłanym dnia 23 listopada 2017 r. skarżący podał, że jego źródłem utrzymania są świadczenia z pomocy społecznej, tj. zasiłki w kwocie [...] zł i zasiłek [..] zł na zakup posiłku. Nie otrzymuje dodatku mieszkaniowego z uwagi na przekroczoną powierzchnię użytkową lokalu. Nie wykonuje prac dorywczych i nie otrzymuje dochodów z innych źródeł. Obecnie jest nieprawomocnie wyrejestrowany z urzędu pracy i w związku z tym nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego. Nie posiada również kont bankowych i dlatego nie może przedłożyć wyciągów z tych kont. Nie składa zeznań podatkowych, bo nie posiada innych dochodów poza nieopodatkowanymi dochodami z MOPS. W piśmie tym podał, że wnosi o wyznaczenie konkretnego pełnomocnika z urzędu w osobie adw. J. J. prowadzącego kancelarię adwokacką w [...]. Wraz z tym pismem nadesłał decyzję MOPS z dnia [...] przyznającą mu zasiłek okresowy od dnia [...] do [...] w kwocie [..] zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że na podstawie wywiadu środowiskowego ze skarżącym ustalono, iż skarżący zamieszkuje sam, nie posiada żadnego źródła utrzymania i jest w trakcie leczenia i spełnia kryterium dochodowe. W decyzji tej wskazano także, że wypłata świadczenia realizowana będzie przekazem pocztowym. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, skoro konkretnego adwokata skarżący sprecyzował w powyższym piśmie. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący utrzymuje się z niskiego zasiłku okresowego, a więc ze świadczeń z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i spełniającym niskie kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej z dnia z dnia 12 marca 2004 r. (DZ. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.), co potwierdza opisana wyżej decyzja MOPS z której wynika, że skarżący mieszka sam, nie posiada żadnego źródła utrzymania i jest w trakcie leczenia oraz że przyznane świadczenie będzie realizowane za pośrednictwem przekazu pocztowego, co potwierdza także, że skarżący nie dysponuje kontem bankowym oraz mając na względzie brak majątku i utratę statusu osoby bezrobotnej, co jest przedmiotem zaskarżonej do sądu decyzji, przyjąć trzeba, że strona skarżąca wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów w pkt I sentencji należało przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Ponadto w myśl art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W tej sytuacji Sąd przesyłając odpis postanowienia przyznającego prawo pomocy poinformuje właściwą okręgową radę adwokacką, iż skarżący we wniosku o prawo pomocy wskazał konkretnego adwokata. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "b" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Strona skarżąca jest zatem, na podstawie powołanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit "b" ustawy, zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, które w myśl art. 211 p.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (czyli wpis sądowy i opłaty kancelaryjne) i zwrot wydatków (art. 211 w związku z art. 212 i art. 213 p.p.s.a.). W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.