IV SA/Wr 64/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 20 grudnia 2023 r. nr ZP-P.8641.152.2023.DB w przedmiocie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę w całości. Decyzją z dnia 6 grudnia 2022 r. nr ES.7120-2889/KK./20 Starosta Oleśnicki uznał E. K. za osobę bezrobotną od dnia 5 grudnia 2022 r. oraz przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 grudnia 2022 r. na okres 365 dni, tj. do dnia 4 grudnia 2023 r. Z dokumentów załączonych do karty rejestracyjnej bezrobotnego wynika, że strona była zatrudniona do dnia 7 lipca 2022 r. a od 8 lipca 2022 r. do 3 grudnia 2022 r. pobierała świadczenie rehabilitacyjne. Pismem z dnia 13 października 2023 r. (wpływ 19 października 2023 r.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu poinformował Powiatowy Urząd Pracy w Oleśnicy, że stronie zostało przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od 4 grudnia 2022 r. do 3 marca 2023 r. Decyzją z dnia 23 października 2023 r. nr 585/10/23 Starosta Oleśnicki pozbawił stronę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 5 grudnia 2022 r. do dnia 3 marca 2023 r., tj. za okres, za który przyznano świadczenie rehabilitacyjne. Jednocześnie uznano stronę za osobę bezrobotną z dniem 4 marca 2023 r. oraz wznowiono wypłatę zasiłku dla bezrobotnych od dni 4 marca 2023 r. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że późniejsze przyznanie stronie świadczenia rehabilitacyjnego na okres, za który równocześnie wypłacono zasiłek dla bezrobotnych, nie zmienia okresu przysługiwania tego zasiłku i tym samym okres ten nie ulega wydłużeniu o czas za jaki dokonano rozliczenia tego świadczenia. W odwołaniu strona wniosła o zmianę decyzji organu pierwszej instancji przez przyznanie zasiłku dla bezrobotnych na dalszy okres po dniu 4 grudnia 2023 r. Według strony okres 356 dni pobierania zasiłku należy liczyć od dnia 4 marca 2023 r., to jest po zakończeniu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, a nie od 4 grudnia 2022 r. Skoro organ pozbawił stronę statusu bezrobotnego za okres od dnia 5 grudnia 2022 r. do dnia 3 marca 2023 r. i prawa do zasiłku za ten okres, to w sposób nieuprawniony nalicza okres wypłacania zasiłku od 5 grudnia 2022 r. Bez podstawy prawnej skraca ten termin o 3 miesiące, co stanowi rażąco błędną wykładnię przepisów prawa. Organ używa słów "wznowiono wypłatę zasiłku", a więc jak może nastąpić wznowienie wypłaty świadczenia, którego strona została tą samą decyzją pozbawiona. Organ samowolnie stwierdził, że zasiłek będzie przysługiwał do dnia 4 grudnia 2023 r. Decyzją z dnia 20 grudnia 2023 r. nr ZP-P.8641.152.2023.DB Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwoty zasiłku dla bezrobotnych traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej, a organ rentowy dokonuje wypłaty świadczenia, pomniejszając ją o kwotę wypłaconego zasiłku. W ten sposób ustawodawca wykluczył możliwość równoległego posiadania prawa do dwóch świadczeń – zasiłku dla bezrobotnych i świadczenia rehabilitacyjnego. Kwota wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych ulega swoistemu przekształceniu w świadczenie wypłacane przez ZUS. Dochodzi zatem do konwersji pobranego zasiłku w zaliczkę na poczet uzyskanego świadczenia. Zasiłek dla bezrobotnych za okres pokrywający się z okresem pobierania świadczenia rehabilitacyjnego jest zwracany przez organ rentowy na rachunek powiatowego urzędu pracy. Organ wskazał, ze konsekwencją zastosowania art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest to, że status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku przysługuje od momentu upływu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, czyli od dnia 4 marca 2023 r. Natomiast żądanie strony zmierza do zapewnienia możliwości pobrania i skorzystania z całości okresu, na jaki był przyznany zasiłek dla bezrobotnych, pomimo dokonania rozliczenia w trybie art. 78 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ zgodził się, że właściwsze byłoby określenie "przywrócono prawo do zasiłku po ustaniu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, tj. od dnia 4 marca 2023 r.", zamiast "wznowiono wypłatę zasiłku". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku dla bezrobotnych za cały okres 365 dni, począwszy od 4 marca 2023 r., zarzucając naruszenie: - art. 8 k.p.a. przez przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjętych z kontekstu sformułowań orzeczenia sądu w innej sprawie, gdy okres otrzymanego przez stronę świadczenia rehabilitacyjnego nie powinien zostać uznany za okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozważenie całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że zasiłek dla bezrobotnych należy liczyć do dnia 4 grudnia 2023 r., a tym samym bezprawne i bezzasadne skrócenie okresu wypłacania zasiłku dla bezrobotnych o 3 miesiące, podczas gdy strona była uprawniona do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych przez okres 365 dni, - art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ okres pobierania zasiłku został skrócony bez podstawy prawnej o 3 miesiące, bowiem do okresu pobierania zasiłku wliczono okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego i określono, że okres wypłaty zasiłku dla bezrobotnych kończy się z dniem 4 grudnia 2023 r., podczas gdy zgodnie z przepisami okres ten powinien upłynąć dopiero w dniu 4 marca 2024 r. Skarżąca wyjaśniła, że nie kwestionuje uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego na mocy wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieście we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2023 r., zmieniającego decyzję ZUS i przyznającego stronie prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od dnia 4 grudnia 2022 r. do dnia 3 marca 2023 r. Dlatego część wywodów organu odwoławczego jest całkowicie zbędna. Jednakże organ bez podstawy prawnej wlicza do okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych okres 3 miesięcy pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Strona kwestionuje okres przyznania zasiłku dla bezrobotnych jedynie do 4 grudnia 2023 r. i pozbawienie prawa do zasiłku od 4 grudnia 2023 r. Ustawa gwarantuje stronie pobieranie zasiłku przez okres 365 dni, natomiast organ skrócił ten okres o 3 miesiące, tj. od 4 marca 2023 r. do 4 grudnia 2023 r. Okres 365 dni pobierania zasiłku należy liczyć od dnia 4 marca 2023 r., to jest po zakończeniu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, a nie od 4 grudnia 2022 r. Skoro organ pozbawił stronę statusu bezrobotnego za okres od dnia 5 grudnia 2022 r. do dnia 3 marca 2023 r. i prawa do zasiłku za ten okres, to dlaczego od dnia 5 grudnia 2022 r. nalicza stronie okres wypłacania zasiłku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735 ze zm.) w przypadku przyznania bezrobotnemu m. in. świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierał zasiłek, stypendium, dodatek aktywizacyjny albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast stosownie do art. 78 ust. 4 cyt. ustawy, w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do m. in. świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano świadczenie rehabilitacyjne w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wobec powyższego w przypadku przyznania bezrobotnemu świadczenia rehabilitacyjnego, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano to świadczenie. Przepis ten nie przewiduje natomiast przesunięcia końcowej daty przysługiwania statusu osoby bezrobotnej i okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych w zakresie odpowiadającym okresowi pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Gdyby takie przesunięcie było intencją ustawodawcy, stosowne uregulowanie znalazłoby się w art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powyższy przepis ma charakter całkowicie samodzielny i w istocie wyklucza możliwość podważenia decyzji ostatecznej w przypadku objętym jego regulacją. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że posiadanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jest przesłanką uniemożliwiającą korzystanie ze statusu bezrobotnego. Zatem przyznanie bezrobotnemu tego świadczenia na okres oznaczony skutkuje pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej na okres, na który przyznano to świadczenie. Przepis ten został prawidłowo zastosowany przez Starostę, który ostateczną decyzją orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od dnia 5 grudnia 2022 r. do dnia 3 marca 2023 r. Stosowanie przepisu art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie narusza zasady ochrony praw słusznie nabytych, ani zasady niedziałania prawa wstecz. Jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny zasada niedziałania prawa wstecz nie ma charakteru absolutnego. Skarżąca uzyskała na mocy decyzji z dnia 6 grudnia 2022 r. o przyznaniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, tj. prawo do pomocy państwa świadczonej ze środków publicznych na okres 365 dni. Prawo to nie zostało naruszone, ani ograniczone wskutek zastosowania art. 78 ust. 4 ustawy. Przyjęte przez skarżącą założenie, że gdyby nie wadliwe działanie organów, uzyskałaby status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 365 dni począwszy od 4 marca 2023 r. nie znajduje ochrony w oparciu o obowiązujące przepisy prawa administracyjnego. Na marginesie należy tylko wskazać, że w świetle obowiązujących przepisów prawa stwierdzenie, że w dacie rejestracji stronie przysługiwało prawo do świadczenia rehabilitacyjnego (przyznane z mocą wsteczną) powodowałoby konieczność odmowy przyznania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, gdyby nie istniała regulacja art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie okazała się nieuzasadniona, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił ją w całości.