IV SA/Wr 642/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-12-04

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek mieszkaniowy może zostać przyznany, gdy obliczona kwota dodatku jest ujemna, a wydatki wnioskodawcy na lokal mieszkalny są wyższe od kwoty stanowiącej 15% dochodów gospodarstwa domowego?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, gdy obliczona jego wysokość jest liczbą ujemną, co oznacza, że wydatki, które wnioskodawca powinien ponieść (15% dochodów gospodarstwa domowego), są wyższe od faktycznych wydatków na lokal mieszkalny. Kryteria ustawowe przyznawania dodatku mieszkaniowego są bezwzględnie obowiązujące i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując na trudną sytuację finansową swojej czteroosobowej rodziny. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że wydatki wnioskodawcy na lokal mieszkalny są niższe od kwoty stanowiącej 15% jego dochodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, szczegółowo analizując dochody i wydatki wnioskodawcy oraz przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2 i ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) dalej ustawa, § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817 ze zm.) dalej rozporządzenie, którą po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej skarżący) utrzymał w mocy decyzję Administratora Działu Świadczeń, Sekcja Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2013 r. po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 11 czerwca 2013 r. odmówił przyznania mu dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podał, że podstawą prawną wydania rozstrzygnięcia jest między innymi art. 6 ust. 1 i 2 ustawy, zgodnie z którym w przypadku 4 osobowego gospodarstwa domowego wnioskodawca powinien ponosić wydatki w wysokości 15% dochodów rodziny, co w niniejszej sprawie winno wynosić 621,32 zł. Kwota ta przekracza jednak wydatki mieszkaniowe będące podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego tj. 600,71 zł. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie podając, że zamieszkująca z nim rodzina, złożona z córki oraz dwóch wnuków, znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. On sam utrzymuje się z emerytury w wysokości 831,15 zł, natomiast jego córka pobiera z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej 1200 zł miesięcznie, zaś dochody od męża córki będą dopiero po zakończeniu zawisłego przed sądem postępowania rozwodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2013 r. W uzasadnieniu wskazało, że czynnikami decydującymi o tym czy w konkretnym przypadku dodatek mieszkaniowy będzie przyznany, i w jakiej wysokości, decydujące znaczenia mają takie czynniki jak: liczebność gospodarstwa domowego, wielkość powierzchni użytkowej mieszkania, wysokość wydatków mieszkaniowych w miesiącu, w którym składany był wniosek oraz wysokość dochodów, jakie członkowie gospodarstwa domowego uzyskiwali w okresie trzech miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym został złożony wniosek. Zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają one tytuł prawny, jeżeli średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % w gospodarstwie wieloosobowym. Kolegium Odwoławcze analizując dane zawarte we wniosku skarżącego stwierdziło, że wyliczone kryterium dochodowe w jego gospodarstwie domowym to kwota 1038,94 zł (kwota najniższej emerytury 831,15 zł x 125% = 1038,94 zł), zaś dochód na jednego członka gospodarstwa domowego to kwota 1035,53 zł. Uwzględniając dane zawarte w sporządzonej przez skarżącego deklaracji z dnia 13 czerwca 2013 r. o wysokości dochodów gospodarstwa domowego, w której wskazano, że dochód rodziny za okres trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 12.426,37 zł, co dało miesięcznie kwotę 4142,12 zł. Tym samym dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wyniósł w tym okresie 1035,53 zł. Stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 2-4 osobowym. Skoro zatem średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wyniósł 1.035,53 zł i kwota ta jest wyższa od kwota najniższej emerytury 831,15 zł, lecz nie przekracza 1038,94 zł (kryterium dochodowe, określone zgodnie z art. 3 ust. 1), w celu ustalenia dodatku mieszkaniowego, stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 2, należy przyjąć wydatki poniesione w wysokości 621,32 zł (tj. 15% z 4.142,12 zł - kwota dochodu gospodarstwa domowego = 621,32 zł). Z treści art. 6 ust. 3 ustawy, wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Katalog wydatków, o których mowa w ww. przepisie, określa art. 6 ust. 4 ustawy, wymieniając m.in. 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, 3) opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej. Nie stanowią wydatków, wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za użytkowanie wieczyste gruntów oraz opłaty za gaz przewodowy i energię elektryczną dostarczane do lokalu mieszkalnego na cele bytowe. Uwzględniając przywołane wyżej reguły i zasady oraz przekazane przez zarządcę budynku dane kwota wydatków na mieszkanie, stanowiąca sumę wydatków mieszkaniowych przeliczonych na normatywną powierzchnię użytkową, wyniosła 600,71 zł. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami mieszkaniowymi, będącymi podstawą obliczenia dodatku, które jak wyżej wskazano wynoszą 600,71 zł, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 4 osobowym, która to kwota w rozpatrywanym tu przypadku wynosi 621,32 zł, to tak wyliczony dodatek mieszkaniowy stanowi liczbę ujemną "-20,61 zł" (600,71 zł - 621,32 zł). Wobec tego, że wydatki, które winien ponieść wnioskodawca są wyższe od kwoty wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny, to dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 tej samej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącemu określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw (np. z zakresu świadczeń rodzinnych). Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i ją poprzedzająca, nie narusza prawa. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji stanowi ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.). Stosownie do art. 2 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Skarżący we wniosku z dnia 11 czerwca 2013 r. wystąpił o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego podając, że jest najemcą lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 46,14 m² i w., w którym zamieszkuje z nim rodzina, złożona z córki oraz dwóch wnuków. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy, wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wykaz wydatków, o których mowa w art. 6 ust. 3, określa art. 6 ust. 4 ustawy, wymieniając m.in. 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, 3) opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej. Nie stanowią wydatków, wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za użytkowanie wieczyste gruntów oraz opłaty za gaz przewodowy energię elektryczną dostarczane do lokalu mieszkalnego na cele bytowe. Wobec powyższego, wskazane przez Skarżącego opłaty za gaz przewodowy, energię elektryczną oraz koszty związane z opieką i wychowaniem wnuków, nie mogą zostać uwzględnione w postępowaniu w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. W świetle powyższych uregulowań stwierdzić należy, że w oparciu o kryteria ustawowe oraz przekazane przez zarządcę budynku informacje, kwota wydatków na mieszkanie, stanowiąca sumę wydatków mieszkaniowych przeliczonych na normatywną powierzchnię użytkową, wyniosła 600,71 zł. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami mieszkaniowymi, będącymi podstawą obliczenia dodatku, które jak wyżej wskazano wynoszą 600,71 zł, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 4 osobowym, która to kwota w rozpatrywanym tu przypadku wynosi 621,32 zł, to tak wyliczony dodatek mieszkaniowy stanowi liczbę ujemną "-20,61 zł" (600,71 zł - 621,32 zł). Wobec tego, że wydatki, które winien ponieść wnioskodawca są wyższe od kwoty wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny, to dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Z tej racji stwierdzić należy, że kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego są bezwzględnie obowiązujące i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych uzależniają bowiem przyznanie tego świadczenia od spełnienia określonych w ustawie warunków, a niezrealizowanie któregokolwiek z nich powoduje, że dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło