IV SA/Wr 646/04

Dnia 6 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Asesor Maria Tkacz - Rutkowska Protokolant: Magdalena Domańska - Byskosz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 roku sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego; - o d d a l a skargę. Uzasadnienie. Skarżący - Z. K. w dniu [...]roku zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w D. w celu rejestracji po okresie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...]roku do dnia [...]roku. W dniu rejestracji skarżący udokumentował łączny okres uprawniający do pobierana emerytury wynoszący [...] lat[...]miesiące i [...] dni. Decyzją Starosty Powiatu w D. z dnia [...]roku organ I instancji uznał skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...]roku oraz przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]roku w wysokości [...]zł. miesięcznie. Dnia [...]roku do Powiatowego Urzędu Pracy w D. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie świadczenie przedemerytalnego. Decyzją wydaną w imieniu Starosty Powiatu w D. z dnia [...]roku (Nr [...]) odmówiono przyznania Z. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych (tj. do dnia 1 sierpnia 2004 roku) zarejestrowały się w Urzędzie Pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych. Zgodnie natomiast z art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu prac, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 3 grudnia roku poprzedzającego rozwianie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust.2a i w wyniku zaliczenia go do okresy uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1.3 lub 4. Organ I instancji wskazał także, że z treści art. 37 ust. 1 i 2 tej ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Odmowa przyznania w tej sprawie świadczenia przedemerytalnego podyktowana była tym, że w dniu rejestracji skarżący nie spełniał żadnego z warunków wskazanych w art. 37k ust. 1 cyt. ustawy. Wnioskodawca nie posiadał określonego w pkt 1 wieku, urodził się bowiem [...] roku, zarejestrował się w Urzędzie Pracy po ustaniu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, a nie po ustaniu okresu zatrudnienia. W przypadku wnioskodawcy nie ma też zastosowania art. 37k ust. 9 w/w ustawy, ponieważ nie był on zatrudniony w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej. W związku z powyższym Powiatowy Urząd Pracy w D. uznał, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wnioskodawca wniósł od tej decyzji odwołanie. Z. K. zarzucił, że zostały pominięte wyjaśnienia, iż w dniu [...]roku uległ wypadkowi samochodowemu w drodze do pracy, co stanowiło bezpośrednią przyczynę jego niezdolności do pracy od dnia [...]roku do dnia [...]roku. Natomiast w dniu [...]roku został "cudownie ozdrowiony" przez orzecznika ZUS i od tego dnia uznany został za zdolnego do podjęcia pracy. Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego w Ś. i do chwili wniesienia odwołania sprawa ta nie została zakończona. Zakład, w którym pracował został postawiony w stan likwidacji i tym samym nie miał możliwości powrotu do pracy. Decyzją Wojewody D. z dnia [...]roku (Nr [...]) utrzymano w mocy decyzję wydaną przez Powiatowy Urząd Pracy w D.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że skarżący w dniu złożenia wniosku, to jest w dniu [...]roku, nie spełniał warunków dla przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. Nr 58, poz. 514 ze zm.) świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania status bezrobotnego i prawa do zasiłku wskazane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał też, że cytowane przepisy uzależniają przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od łącznego spełnienia przesłanek dotyczących warunków niezbędnych do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, wieku, długości okresu uprawniającego do emerytury oraz w pkt 2-5 sposobu rozwiązania stosunku pracy. Wojewoda D. po analizie spełnienia powyższych przesłanek w przypadku wnioskodawcy stwierdził, że w dniu rejestracji tj. dnia [...]roku spełniał on warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, natomiast wnioskodawca - urodzony w dniu [...]roku - nie spełnił warunku określonego w art. 37 k ust. 1 pkt. 1 cytowanej ustawy, ponieważ nie osiągnął wymaganego tym przepisem wieku. Wnioskodawca nie spełniał również warunków określonych w pkt 2-4 ust. 1 art. 37k w/w ustawy przede wszystkim dlatego, że zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. po ustaniu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, a nie po okresie zatrudnienia. Poza tym ani pkt. 5 ust. 1 art. 37k, ani ust. 9 art. 37k wspomnianej ustawy nie mają względem wnioskodawcy zastosowania. Organ odwoławczy wskazał również, że argumenty wnioskodawcy dotyczące jego stanu zdrowia oraz fakt, iż uległ on wypadkowi samochodowemu w drodze do pracy, a także fakt, że zakład pracy, w którym skarżący pracował został postawiony w stan likwidacji nie mają istotnego znaczenia w tej sprawie. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest niezrozumiała i bardzo krzywdząca. Wskazał, że organ II instancji przy wydawaniu decyzji nie wziął po uwagę lat przepracowanych na gospodarstwie rolnym rodziców, a jedynie uwzględnił lata w państwowym gospodarstwie rolnym. Twierdził też, że nie jest zrozumiałe postępowanie ZUS-u, tj. nie zakwalifikowanie dni, które były związane z wypadkiem w drodze do pracy i świadczenia z tego tytułu były wypłacane skarżącemu w wysokości 100% wynagrodzenia. Skarżący wskazał w skardze, że nie może ponosić niekorzystnych skutków z tego faktu, że urodził się w takim okresie, który według obecnie obowiązujących przepisów nie daje prawa do świadczenia przedemerytalnego, mimo przepracowanej takiej dużej ilości lat. Zarzucił też, że organy oparły się jedynie na treści przepisów, a pominęły prawa człowieka zagwarantowane przez Konstytucję RP. Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ administracyjny nie naruszył wskazanych wyżej przepisów. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że organ naruszył przepisy prawa materialnego. Trafnie wskazały organy administracyjne, że skarżący nie spełnia warunków, od których zależy prawo do świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz. 1252) z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych. Stosownie natomiast do art. 30 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Równocześnie przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się także wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Trafnie więc organy administracyjne w tej sprawie oparły się na przepisach poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. jednolity Dz.U. Nr 58 poz.514 z 2003 r. z późn. zm). Zgodnie z art. 37k ust. 1 ostatnio wskazanej ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiadała okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 dla mężczyzn, lub 3) do rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy ,w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz.85, Nr 127 poz.1088 i Nr 155, poz.1287) lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art.19 ust.2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt.1, 3 lub 4. Regulacje zawarte w art. 37k ust. 1 punkty 2 - 5 prawo do świadczenia przedemerytalnego wiążą z rejestracją po ustaniu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, przy czym punkt 5 odnosi się do zaprzestania wykonywania pracy z przyczyn wskazanych w art. 19 ust. 2a, tj. ustania wykonywania prac interwencyjnych. Jedynie pkt. 1 art. 37k ust. 1 nie uzależnia prawa do świadczenia przedemerytalnego od uprzedniego pozostawania w stosunku pracy, gdyż dotyczy on osób, które osiągnęły wiek określony w tym przepisie, tj. 58 lat przez kobiety i 63 lata przez mężczyznę i osoby te posiadają staż zaliczany do uprawnień emerytalnych - kobiety 20 lat i mężczyźni - 25 lat. W sprawie nie jest sporne, że rejestracja skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy nastąpiła po okresie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, a nie po ustaniu stosunku pracy. W związku z tym prawo skarżącego do świadczenia przedemerytalnego mogło być rozważane tylko świetle regulacji zawartej w art. 37k ust. 1 pkt. 1. Jednakże skarżący nie spełniał warunków określonych w tym przepisie. Skarżący urodził się dnia [...]roku i w chwili rejestracji, jak też w chwili składania wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego nie osiągnął wieku 63 lat. Jak trafnie wskazały organy administracyjne prawo do świadczenia przedemerytalnego może być przyznane jedynie wówczas, gdy wnioskodawca spełnia wszystkie kryteria odnoszące się do tej grupy osób, w tym również kryterium wieku i stażu zaliczanemu do tych uprawnień. Skoro zatem skarżący nie spełnia kryterium wieku, o którym mowa w cytowanym art. 37k ust. 1 pkt. 1 - słusznie przyjęły organy, że świadczenie przedemerytalne nie może być jemu przyznane. Prawidłowo też uznały organy, że sytuacja skarżącego nie odpowiada treści przepisów szczególnych o rozwiązywaniu stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, gdyż jak już wyżej wskazano skarżący zarejestrował się po okresie pobierania renty, a nie po okresie ustania zatrudnienia. Trafnie zatem przyjęły organy, że do sytuacji skarżącego nie może mieć zastosowanie ani pkt.4, ani też pkt. 2 i 3 art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmn.). Nie mają również znaczenia zarzuty skargi związane z przyjętym przez organy stażem pracy, w tym dotyczące pominięcia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Niezależnie bowiem od przyjętego przez organy okresu uprawniającego do emerytury, odmowa przyznania świadczenia przedemerytalnego nie była związana z wykazanym stażem zaliczanym do tych uprawnień lecz z powodu niespełnienia przez skarżącego innego warunku, tj. nie osiągnięcia wieku wymaganego przepisami. Nie są również zasadne te zarzuty skargi, w których skarżący twierdził, że organy administracyjne bezdusznie oparły się jedynie na brzmieniu przepisów, a pominęły prawa zagwarantowane Konstytucją. Przede wszystkim należy podkreślić, że zarówno organy administracyjne, jak i sąd administracyjny nie posiadają uprawnień do rozstrzygania spraw niezgodnie z rzeczywistym brzmieniem normy prawnej regulującej określone uprawnienie strony. Stosownie bowiem do art.6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracyjne działają na podstawie przepisów prawa. Taka regulacja oznacza, że organy są zobowiązane do zastosowania przepisu prawa regulującego daną materię i nie mogą pomijać faktu, iż dana materia jest uregulowana w prawie. Sądy administracyjne natomiast powołane zostały do badania legalności zaskarżonej decyzji, a więc do wypowiadania się jedynie na ten temat, czy organy prawidłowo zastosowały prawo. Błędne jest zatem stanowisko skarżącego o ile zarzucał organom rozstrzygnięcie sprawy wyłącznie w oparciu o brzmienie art. 37k ust. 1 cyt. ustawy, gdyż organy rozpatrując sprawę skarżącego nie posiadały uprawnienia do pominięcia tego przepisu. Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżone decyzje naruszają jego prawa zagwarantowane Konstytucją, gdyż kwestia prawa do świadczenia przedemerytalnego nie jest regulowana ustawą zasadniczą. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.