IV SA/Wr 647/06

WyrokWSA we Wrocławiu2006-12-20

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego przysługuje od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi w zakresie oceny stanu zdrowia żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich dotyczących związku schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Prawo do świadczeń z tych tytułów ustala się w odrębnym postępowaniu, a odwołanie wnosi się do właściwego sądu cywilnego.
Stan faktyczny
R. P. został orzeczony przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską jako trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej (kategoria N) oraz trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej (kategoria E) z powodu uzależnienia mieszanego i skrzywienia przegrody nosowej, a także innych schorzeń współistniejących. Komisja odmówiła uznania związku inwalidztwa ze służbą wojskową. R. P. odwołał się, zarzucając pominięcie stanu zdrowia związanego ze służbą wojskową. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy poprzednie orzeczenie. R. P. zaskarżył to orzeczenie do sądu administracyjnego, podnosząc zarzuty naruszenia prawa i błędnego uznania braku związku schorzeń ze służbą wojskową.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w części dotyczącej orzeczenia o zdolności do służby wojskowej i odrzucił skargę w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz związku chorób z czynną służbą wojskową I. oddala skargę w części dotyczącej orzeczenia o zdolności do służby wojskowej; II. odrzuca dalej idącą skargę. Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r., nr [...], działając na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 133, ze zm./, rozporządzeń: Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej ... /Dz.U. nr 151, poz. 1595 ze zm./ i 2 grudnia 1994r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów wojskowych /Dz.U. nr 131, poz. 665 ze zm./, po skierowaniu Dowódcy JW [...] W. ustalono kpr. zawodowemu R. P. kategorie zdolności do zawodowej służby wojskowej: kategoria N - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej - zał. 2 Grupa II, kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i w czasie wojny - zał. 2, Grupa II. W motywach wskazano, iż u podstaw tego rozstrzygnięcia leżały: A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej; 1.Uzależnienie mieszane w okresie leczenia odwykowego. § 72 pkt 2, § 72 pkt 5 B. Schorzenia współistniejące: 2.Skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność nosa. § 26 pkt 4 3.Przewlekłe, ropne zapalenie migdałków podniebiennych. bez § bez pkt 4.Wypadanie przedniego płatka zastawki dwudzielnej bez znaczenia hemodynamicznego. § 38 pkt 14 Jednocześnie zaliczono badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, odmawiając uznania związku inwalidztwa ze służbą wojskową. W odwołaniu od tej decyzji R. P. zaskarżył ją w całości, zarzucając, iż pominięty został stan jego zdrowia w związku ze służbą wojskową oraz z tytułu chorób związanych ze służbą wojskową. W szczególności od dłuższego czasu leczył się w poradni neurologicznej oraz psychiatrycznej. Nadal przebywa na leczeniu w Niepublicznym Zakładzie Opieki zdrowotnej Stowarzyszenie MONAR w Z.. Jego schorzenia powstały w związku ze służbą wojskową, co zostało zupełnie pominięte w orzeczeniu Komisji. Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. P. od powyższego orzeczenia działając na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 4 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.05.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach utrzymano zaskarżone orzeczenie w mocy. W motywach uzasadnienia stwierdzono m.in., że TWKL we W. prawidłowo dokonała ustaleń określenia inwalidztwa nie stwierdzając by były podstawy do orzeczenia inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, jak i inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/chorób z tytułu, których przysługuje świadczenie odszkodowawcze. W skardze do sądu administracyjnego R. P. zaskarżył powyższe orzeczenie w całości, zarzucając mu rażące naruszenie prawa oraz błędne przyjęcie przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską i Rejonową Wojskową Komisję Lekarską z W., że jego inwalidztwo nie powstało w związku ze służbą wojskową oraz, że nie powstało na wskutek chorób z tytułu, których powstaje świadczenie odszkodowawcze, gdy faktycznie okoliczności w sprawie, w szczególności z opisu jego chorób i ich przebiegu /powstałych w trakcie pracy w jednostce wojskowej w W./ jednoznacznie wynika, iż mogą być one i powinny być uznane za pozostające w związku ze służbą wojskową. Zarzucił ponadto, iż nie został powiadomiony o terminie posiedzeń komisji lekarskich i nie został zbadany przez lekarzy specjalistów celem ustalenia przebiegu i historii jego chorób, a odpisy orzeczeń zostały mu dostarczone po wielokrotnych interwencjach. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej - czynnej lub zawodowej w ramach ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony RP. To jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby wojskowej. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia /stan zdrowia/ danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. Od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Prawo do świadczeń oraz ich zakres i wysokość z powyższych tytułów ustalają inne organy w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Rozpatrując skargę w części dotyczącej orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż narusza ono przepisy prawa. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia /tak jak w typowym badaniu lekarskim/, ale rozstrzygnięcie o zdolności do czynnej służby wojskowej. Wiedza medyczna służby w tym wypadku do kwalifikacji stanu zdrowia i zakwalifikowanie go zgodnie z kazuistyką załączników i wykazów do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy. Z przedłożonych materiałów wynika, iż Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska dysponowała aktualnymi danymi o stanie zdrowia skarżącego. Nie można zatem postawić zarzutu, iż rozpoznanie lekarskie było niepełne lub wadliwe z punktu widzenia jego przydatności dla ustalenia kategorii zdrowia i oceny zdolności do służby wojskowej. Jeżeli zatem wojskowa komisja lekarska uznała R. P. jako trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej /kategoria N/ oraz trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i w czasie wojny /kategoria E/ z rozpoznaniem medycznym schorzeń ze strony stanu psychicznego, t.j. uzależnienia mieszanego w okresie leczenia odwykowego /§ 72 pkt 2, § 72 pkt 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia z 10 maja 2004r./, to nie można uznać, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem /zwłaszcza "rażącym"/ prawa. Należy przy tym zauważyć, że Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to Komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że skarżący zarzuca naruszenie przepisów proceduralnych poprzez pominięcie zasady bezpośredniości w postępowaniu organu II instancji. W konkretnej sytuacji zarzutu tego nie można uznać za uzasadniony. Rozpoznawane przez komisję rejonową odwołanie nie zawierało żadnego konkretnego zarzutu pod względem sposobu rozpoznania sprawy przez organ I instancji i sprowadzało się do powołania się na stan zdrowia psychicznego strony. W świetle ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz zgodnie z regulacją szczegółową zawartą w § 32 ust. 2 i § 23 ust. 2 rozporządzeń MON z dnia 10 maja 2004r. i 25 czerwca 2004r. zasadą jest orzekanie przez Komisję II instancji na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich zgromadzonych w I instancji. Ponowne badanie lekarskie jest sytuacją wyjątkową. Na prawidłowość decyzji nie może również wpływać fakt opieszałości organu w doręczeniu stronie odpisu orzeczenia. Powyższe może być natomiast przedmiotem postępowania skargowego związanym z wnioskowaniem o wyciągnięcie konsekwencji służbowych wobec winnego tego stanu rzeczy pracownika organu. Uwzględniając powyższe, skargę w części dotyczącej orzeczenia o zdolności do służby wojskowej oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./. Natomiast skargę w części orzeczenia w zakresie uznania związku schorzeń ze służbą wojskową jako niedopuszczalną /por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000r. OSA 1/00, ONSA 2001, nr 2, poz. 47/ należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło