IV SA/Wr 650/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków( spr.) Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. działając na podstawie art. 30 a ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawach utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2004 r., Nr 151 poz. 1594 ze zm.) oraz § 8, § 10, § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) rozpoznała u J. W.: 1) sprawność umysłowa poniżej przeciętnej - § 71 pkt 1, 2) chondromalacja chrząstki rzepki kolana lewego bez upośledzenia sprawności ustroju - § 77 pkt 2. Określono też kategorię zdolności do służby wojskowej – Niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria D – zał. 1. Grupa 1. Stwierdzono, że rozpoznane schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową ale powodują niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do Rozp. MON z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 151 poz. 1595 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. W. – uzasadnił je następująco: "(...) decyzja była ustawiona przez jednostkę aby mieć podstawę do usunięcia mnie ze służby przygotowawczej, gdyż jak mnie zapewniono w jednostce wojskowej, że z góry było już wiadomo, że tego nie przejdę". Organ II instancji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 127 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz przepisów powołanych przez organ I instancji, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazała, że analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogącej stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Wskazała, że ze zgromadzonej dokumentacji medycznej, wykonanych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych wynika, że u odwołującego się stwierdza się schorzenia określone przez organ I instancji – co w grupie I osób badanych kwalifikuje do kategorii niezdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria D. Dodała też, że skarżący nie przedstawił do wglądu Komisji innej dokumentacji medycznej, która zawierałaby dane mogące poddać w wątpliwość ocenę badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów jak i kwalifikację orzeczniczą wojskowej komisji lekarskiej I instancji. Skargę na powyższe orzeczenie złożył J. W. i wniósł o ponowne rozpatrzenie jego "stanu zdrowia i orzeczenie zewnętrznej komisji w tej sprawie". W uzasadnieniu skargi zainteresowany powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Podkreślił, że nie uległ naciskom i presji przełożonych aby sam odszedł ze służby, w tej sytuacji treść orzeczenia organu I instancji była przewidziana. Skarżący zarzucił, że nie był informowany, że ma możliwość dostarczenia innych orzeczeń lekarskich i nie był informowany o załatwieniu sprawy przez Komisję. Oświadczył, że powołuje się również na art. 139 k.p.a. o brzmieniu: "organ odwoławczy nie może wydać orzeczenia lub decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. I art. 145 k.p.a. o brzmieniu: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Podniósł, że zaskarżone orzeczenie zaszkodziło mu gdyż aktualnie poszukuje pracy i we wnioskach oraz kwestionariuszach należy wpisać o posiadanej kategorii wojskowej. Wskazana w orzeczeniu kategoria nie pomoże mu w znalezieniu pracy i dalszym życiu. Dodatkowo skarżący do pisma, z dnia 19 grudnia 2011 r. dołączył orzeczenia wojskowych komisji lekarskich z poprzednich lat. Zaznaczył, że żadna z Komisji nie stwierdziła jego niezdolności do służby i nie wnioskowała zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie dokumentów przedstawionych przez organ I instancji, co zgodne jest z § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej. Na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. skarżący poinformował, że dokumenty dołączone do pisma z 19 grudnia 2011 r. zamierzał przesłać organowi II instancji, przed wydaniem orzeczenia, ale nie mógł ustalić adresu Komisji. Sądził, że organ II instancji powiadomi go o przyjęciu odwołania i możliwości złożenia dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną organu wojskowego, pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, (...). Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć jak orzeczenia o zdolności do służby wojskowej odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999r. l SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału zainteresowanego w tym postępowaniu. Przedmiotem skargi jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P., która stwierdziła, że skarżący jest niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria D, z uwagi na rozpoznane schorzenia – sprawność umysłu poniżej przeciętnej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga między innymi zarzuca naruszenie art. 10 k.p.a., który ma również zastosowanie do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich. Żaden akt prawny powołany i zastosowany w sprawie nie wyłącza stosowania zasad określonych w części ogólnej k.p.a. Powołany art. 10 k.p.a. statuuje zasadę czynnego udziału stron, w postępowaniu. Stanowi on w § 1 że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłaszanych żądań. Według § 2 tego artykułu organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w ust. 1 tylko w przypadkach niecierpiących zwłoki, ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. W sprawie nie występują okoliczności wymienione w ust. 2 art. 10 k.p.a. Skarżący po złożeniu odpowiedzi na skargę dołączył do akt sprawy trzy dokumenty, które w jego ocenie przeczą rozpoznaniu dokonanym w niniejszej sprawie. Są to dwa orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] lipca 2008 r. i [...] lipca 2008 r. Stwierdzają one kolejno: – Grupa I kategoria Z – zdolny do służby wojskowej a ze schorzeń rozpoznanych u skarżącego pierwsze orzeczenie wymienia skrzywienie przegrody nosa - § 26 p. 3, drugie orzeczenie – z 15 lipca 2008 r., określa zdolność do służby wojskowej – Grupa I kategoria Z – zdolny do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, wskazuje rozpoznane schorzenie – skrzywienie przegrody nosa - § 26 p. 3, które "nie powoduje niezdolności, do wojsk powietrzno-desantowych". Trzecim dowodem jest orzeczenie lekarskie nr [...] Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej z dnia 12 kwietnia 2005 r. stwierdzające u skarżącego zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej, określonych w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. Nr 114, poz. 740 i z 1999 Nr 11, poz. 95). Jak wynika z treści wymienionych wyżej dokumentów mogą one mieć istotne znaczenie dla sprawy; w każdym razie są to dowody, które zawierają inne treści niż zaskarżone orzeczenia. Złożone jednak na wskazanym wyżej etapie postępowania nie mogą podlegać ocenie. Istotne w niniejszej sprawie jest to co podkreślał skarżący, że nie pouczono go o możliwości składania dokumentów ani na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego jak i drugoinstancyjnego. Zainteresowany wyjaśnił na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r., że zamierzał powyższe dokumenty przesłać organowi II instancji, nie mógł jednak tego uczynić z uwagi na brak adresu. Charakterystyczne dla sprawy jest również ostatnie zdanie zawarte w uzasadnieniu orzeczenia organu II instancji stwierdzające, że zainteresowany nie przedstawił innej dokumentacji medycznej która zawierałaby dane mogące poddać w wątpliwość ocenę badających. Reasumując przedstawione wyżej wywody należy uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie przez organy zasady wyrażonej w art. 10 k.p.a. jest naruszeniem istotnym które musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Analizując dalsze zarzuty skargi należy stwierdzić, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ art. 139 k.p.a., gdyż organ II instancji nie zmienił orzeczenia organu I instancji na niekorzyść strony; organ II instancji utrzymał tylko w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji. W niniejszej sprawie nie naruszono również art. 145 k.p.a. Przepis ten określa przesłanki wznowienia postępowania. Jedną z nich jest okoliczność, że strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sprawa niniejsza nie toczy się w trybie wznowienia postępowania. Jednakże z uwagi na uchybienia wskazane wyżej Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak wyżej.