IV SA/Wr 652/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-03-30

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, jest jednocześnie zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykazała spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, jest jednocześnie zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy społecznej na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. 'a' PPSA. W takiej sytuacji postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne i podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podała swoją trudną sytuację materialną, niskie dochody, wydatki związane z utrzymaniem siebie i syna, a także niepełnosprawność i potrzebę rehabilitacji. Sąd uznał, że skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, a jednocześnie stwierdził, że na podstawie przepisów szczególnych jest zwolniona z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z synem w wieku [...] lat. Skarżąca otrzymuje rentę w kwocie [...] zł oraz alimenty na rzecz syna w wysokości [...] zł miesięcznie i świadczenia rodzinne w kwocie [...] zł. Ponadto syn otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Wskazała, że dochód na osobę wynosi około [...] zł, a syn wymaga płatnej rehabilitacji na którą nie posiada środków finansowych. Skarżąca podała również, że posiada orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności wydane na stałe, z którego wynika, że nie może podjąć żadnego zatrudnienia i że wymaga stałej i długotrwałej opieki innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a także, iż konieczny jest udział opiekuna w procesie jej leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: prąd 100 zł, telefon 100 zł, gaz 50 zł, woda 50 zł, leki około 150 zł na jedna osobę. Skarżąca posiada dom i nie posiada innego majątku ani nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze niskie świadczenie emerytalno – rentowe skarżącej oraz fakt, że korzysta ona ze świadczeń rodzinnych na dziecko, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, a także niepełnosprawność skarżącej i jej syna i wydatki związane z rehabilitacją oraz pozostałe wydatki dotyczące utrzymania i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z dotyczących pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło