IV SA/Wr 652/15

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku radcy prawnego, ustanowionego z urzędu, B. K. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [....], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu radcy prawnemu, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 120 zł, podwyższone o stawkę podatku VAT w kwocie 27,60 zł, czyli ogółem 147,60 zł. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 30 marca 2016 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Dnia 7 kwietnia 2016 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła pełnomocnika z urzędu radcę prawnego B. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 września 2016 r. oddalił w całości skargę na wskazaną w sentencji decyzję. W wyroku tym zasądzono na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenie wraz z podatkiem VAT za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 295,20 zł. Pismem z dnia 26 września 2016 r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Pismem z dnia 14 listopada 2016 r. pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku Sądu. Odrębnym pismem opatrzonym tą sama datą, pełnomocnik z urzędu złożył również wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia powyższej opinii. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w jakiejkolwiek części. Następnie pismem Sądu z dnia 15 grudnia 2016 r. odpis wspomnianej opinii został przesłany stronie skarżącej zgodnie z art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z pouczeniem, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii stronie. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718.) wyznaczony adwokat lub radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Skoro ustawodawca w § 22 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok w dniu 19 września 2016 r., a więc przed wejściem w życie nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do rozpoczętego postępowania w kolejnej II instancji, toczącego się od momentu wydania tego wyroku, aż do czasu zakończenia postępowania w tej kolejnej (drugiej) instancji przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 1805), które na podstawie przepisu § 23 wspomnianego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. utraciło moc z dniem 2 listopada 2016 r. W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" dotychczasowego rozporządzenia z dnia z dnia 22 października 2015 r. opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata maksymalna, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, wszczętego po wejściu w życie nowego rozporządzenia do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. Natomiast w myśl § 4. ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Rozdział IV, czyli § 21, reguluje opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do ust. 2 tego przepisu ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b", czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 240 zł, co stanowi kwotę 120 zł (1/2 x 240 zł). Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł (czyli opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 lit "c"), co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c". Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 147,40 zł (wynagrodzenie: 120 zł + podatek VAT: 27,60 zł =147,60 zł). W niniejszej sprawie nie zaistniały również przesłanki, wymienione w § 4 ust. 2 dotychczasowego rozporządzenia, które uzasadniałyby przyznanie wynagrodzenia według opłaty maksymalnej, gdyż została sporządzona opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym pełnomocnik z urzędu nie przyczynił się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto w złożonej opinii zgodził się z argumentacją sądu zawartą we wspomnianym wyroku. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, orzeczono jak w sentencji.