IV SA/Wr 653/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-11-28
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Lidia Serwiniowska, Małgorzata Masternak-Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczeń rodzinnych może być ustalone od daty wcześniejszej niż miesiąc, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek, ze względu na zły stan zdrowia wnioskodawcy?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawa ta nie przewiduje uznaniowego przyznawania świadczeń ani możliwości przyznania ich od daty wcześniejszej niż miesiąc złożenia wniosku, nawet w przypadku złego stanu zdrowia wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący W. M. złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Organ pierwszej instancji przyznał świadczenia od daty złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący domagał się przyznania świadczeń od daty wcześniejszej, argumentując to złym stanem zdrowia i trudnościami w zebraniu dokumentów. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Protokolant: - Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 24 ust. 2, w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm.), utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia prezydenta W., decyzję Starszego pracownika socjalnego Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. ([...]) przyznającą zasiłek rodzinny na córkę skarżącego M. M., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] r. do [...] r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w kwocie [...] zł – jednorazowo.
W. M. wystąpił w dniu [...] r. do organu pierwszej instancji o przyznanie zasiłku rodzinnego na M. M. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przyznał Stronie zasiłek rodzinny na córkę, w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] r. do [...] r. wraz z wnioskowanym jednorazowym dodatkiem do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
W odwołaniu od tej decyzji W. M. wskazał, że z uwagi na zły stan zdrowia złożył wniosek o świadczenia rodzinne dopiero w [...] r. Podniósł, iż zgromadzenie koniecznych dokumentów i dotarcie do urzędów (ZUS, US, USC) stanowiło dla niego duży problem, a jest jedyną osobą w rodzinie, która upoważniona jest do ubiegania się o te świadczenia. Składając wniosek o świadczenia rodzinne W. M. - oddzielnym pismem - prosił o przyznanie żądanych świadczeń od dnia [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa powołana ustawa o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka lub opiekunowi faktycznemu, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie przekracza 504 zł lub 583 zł w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne (art. 5 ust. 2 ustawy).
Jak wynika z akt sprawy W. M. spełnia ww. warunki i otrzymał wnioskowane świadczenia rodzinne na córkę M. M.. Kwestią sporną natomiast jest termin przyznania świadczenia. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Wniosek W. M. o przyznanie zasiłku rodzinnego na córkę oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu [...] r. i został zarejestrowany pod L.dz. [...] zatem, w myśl powołanego wyżej przepisu ustawy, W. M. mógł otrzymać świadczenia rodzinne na M. M. od dnia [...] r. do końca okresu zasiłkowego, tj. do dnia [...] r. – tak, jak ustalił organ w zaskarżonej decyzji. Kolegium wyjaśniło odwołującej się stronie, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości uznaniowego przyznawania tych świadczeń zarówno, co do ich wysokości, jak i terminów wypłaty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. M. wskazał, iż z uwagi na zły stan zdrowia, wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na córkę oraz dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego złożył dopiero w [...] r., a jest jedyną osobą w rodzinie upoważnioną do osobistego składania wniosku o zasiłek rodzinny. Skarżący zarzucił, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie uwzględniły Jego szczególnej sytuacji, która uniemożliwiła mu wcześniejsze złożenie wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych o odmówiły przyznania tych świadczeń od [...] r. Skarżący podniósł także, iż informator, jaki otrzymał z MOPS, nie wskazywał terminu złożenia wniosku z dokumentami zawartego w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując całkowicie stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Wbrew stanowisku skarżącej, organy administracji obu instancji prawidłowo dokonały wykładni prawa materialnego, tj. przepisów art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późń. zm).
W przedmiotowej sprawie podstawę materialnoprawną stanowi przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z treścią tego przepisu, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego o przyznanie świadczeń rodzinnych na córkę wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu [...] r., zatem żądane świadczenie mogło być przyznane, zgodnie z postanowieniami art. 24 ust. 2 ustawy, od dnia [...] r. do końca okresu zasiłkowego. Sąd zwraca uwagę, że decyzje w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku są decyzjami o charakterze związanym. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje bowiem możliwości przyznawania świadczeń rodzinnych w drodze, tzw. uznania administracyjnego i to zarówno, co do wysokości tych świadczeń, jak i co do terminu ich wypłacania.
Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, że jest on jedyną osobą w rodzinie upoważnioną do składania wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego. Zgodnie z postanowieniami art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Zatem wniosek o zasiłek rodzinny na M. M.i dodatek do tego zasiłku mogła złożyć matka dziecka – E. M..
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo powszechnie obowiązujące. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia. W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i wydały na tej podstawie prawidłowe rozstrzygnięcie. Zgodnie z postanowieniami art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej. Takie też stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie sądów i Trybunału Konstytucyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło