IV SA/Wr 655/07

Ewa Orłowska -referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata ustanowionego z urzędu M. K. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka i uznanie tej zapomogi za świadczenie nienależnie pobrane postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. adwokatowi ustanowionemu z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmujących wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 39,60 zł, czyli ogółem 219,60 zł. II. odmówić zwrotu wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 10 września 2008 r. odrzucił skargę wniesioną przez skarżącego. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia 2 kwietnia 2008 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat M. K. Natomiast pismem Sądu z dnia 16 kwietnia 2008 r. poinformowano skarżącego o wyznaczeniu tego adwokata przez Radę. Pismem z dnia [...] adwokat z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 10 września 2008 r. odrzucającego powyższą skargę. W skardze tej wniosła również o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i o zwrot wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa oraz oświadczyła, że opłaty za pomoc prawną udzieloną z urzędu nie zostały opłacone przez skarżącego w całości ani w części. Z kolei pismem z dnia [...] pełnomocnik z urzędu wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek ten został odrzucony postanowieniem Sądu z dnia 30 lipca 2008 r. Wskutek powyższego prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 10 września 2008 r. odrzucono skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 157, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163 , poz. 1348 ze zm.). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Mimo, iż skarga kasacyjna została odrzucona z powodu upływu terminu do jej wniesienia, co było skutkiem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia i nie została ona rozpoznana merytorycznie przez sąd, przyjąć trzeba, iż pełnomocnikowi z urzędu należy się wynagrodzenie za jej sporządzenie i wniesienie. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym, mimo nieprofesjonalnego sporządzenia skargi kasacyjnej przez doradcę podatkowego działającego z urzędu, przysługuje mu wynagrodzenie (postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2004 r., FSK 1187/04; POP 2005/3/60). Podobnie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt II UK 32/07, ONSP 2008/15-16/238 odrzucającym skargę kasacyjną z powodu braku uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w którym przyznał od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego ustanowionego z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1 cytowanego przepisu wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c"). Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 219,60 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 39,60 zł =219,60 zł). Natomiast wniosek o zwrot opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można uznać go za niezbędny, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U nr 225, poz. 1635 ze zm.) dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnictwa w sprawach z zakresu świadczeń socjalnych oraz w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej i przepisów o zatrudnieniu socjalnym nie podlegają opłacie skarbowej. Sprawy z zakresu jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka należą do kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. Skoro zatem dokument pełnomocnictwa w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie podlega opłacie skarbowej nie można wydatku z tego tytułu poniesionego przez pełnomocnika z urzędu uznać za niezbędny i podlegający zwrotowi. Z tych względów, na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3, a także § 19 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.