IV SA/Wr 66/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie : Asesor WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Jolanta Paciejowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. uchyla decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. w przedmiocie utraty prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14.12.2003 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm./zobowiązał Panią K. G. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu zasiłku przedemerytalnego wysokości [...]zł za okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. W uzasadnieniu podał, że K. G. przyznano zasiłek przedemerytalny od [...]r., a wypłacony od [...] do [...]r. był świadczeniem nienależnym, ponieważ od [...]r. nabyła prawo do emerytury Od decyzji tej Pani K. G. złożyła odwołanie wnosząc o umorzenie w całości zwrotu pobranego świadczenia z tytułu zasiłku przedemerytalnego podając, że wniosek o przyznanie emerytury złożyła [...]r. W okresie tym pobierała nadal zasiłek przedemerytalny i była zatrudniona na - etatu od [...]r. z wynagrodzeniem [...] zł miesięcznie brutto. W dniu [...]r. otrzymała decyzję z dnia [...]r. z ZUS o przyznaniu emerytury informującą, że podlega ona zawieszeniu z uwagi na kontynuację zatrudnienia. Kolejną decyzją z dnia [...]r. ZUS ustalił podstawę wymiaru świadczenia od [...]r. tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę, a w dniu [...]r. wypłacono świadczenie. Starosta Powiatu W. orzekł o utracie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego i decyzją z dnia [...]r. wystąpił o zwrot pobranego świadczenia za okres od [...]do [...]r. w kwocie [...]zł. P. K. G. podnosi, że prawo do wypłaty emerytury nabyła decyzją ZUS z dnia [...]r. W okresie od złożenia wniosku tj. [...]r. do [...]r., kiedy przekazano pierwszą wypłatę emerytury minęło 5 miesięcy otrzymała świadczenie przedemerytalne w kwocie [...]zł oraz "[...] zł netto za pracę na - etatu. Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podając, że na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że Pani K. G. zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...]r., a zasiłek przedemerytalny został przyznany od dnia [...]r. Następnie decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Pani K. G. w dniu [...]r. nabyła prawo do emerytury. Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...]r. orzekł o utracie przez Panią K. G. prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] r. Od decyzji tej zainteresowana nie złożyła odwołania. Następnie Starosta decyzją z dnia [...]r. orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - zasiłku przedemerytalnego pobranego za okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. w kwocie [...]zł. Wojewoda D. powołał się na art. 28 ust. l i ust. 2 pkt l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zgodnie, z którym osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne obowiązana jest do zwrotu w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Dalej podał, że Pani K. G. w dniu [...]r. podpisała pouczenie o prawach i obowiązkach osoby uprawnionej do zasiłku przedemerytalnego, w tym o sytuacjach powodujących utratę prawa do tego zasiłku. Zgodnie z art. 37 n ust l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w związku z art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy ... o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 roku Nr 154 poz. 1793) prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem w których osoba uprawniona przestaje spełniać warunki o których mowa w art. 2 ust. l pkt 2 ustawy. Przepis art.2 ust l pkt.2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zawiera definicję bezrobotnego, określając wymogi jakie dana osoba winna spełnić aby mogła uzyskać status bezrobotnego. W świetle art.37 n ust. l w związku z art. 2 ust. l pkt. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, że prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym uprawniona osoba przestała spełniać wymagane warunki do posiadania statusu bezrobotnego. Stosownie do art. 2 ust. l pkt. 2 lit. c wyżej wymienionej ustawy bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub w służbie, z zastrzeżeniem lit. g, nieucząca się w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego. W związku z tym, że Pani K. G. zgodnie z decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nabyła od [...]r prawo do emerytury i w konsekwencji od tego dnia nastąpiła utrata prawa do zasiłku przedemerytalnego należało orzec o obowiązku zwrotu pobranego przez zainteresowaną świadczenia. W tej sytuacji zasiłek przedemerytalny pobrany przez Panią K. G. w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. w kwocie [...]zł należało uznać za świadczenie nienależnie pobrane i orzec o obowiązku jego zwrotu wraz z podatkiem dochodowym oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Ustalając stan faktyczny w sprawie organ administracyjny związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z których to wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (...). W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Nie zostały w niej bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące zwrot nienależnie pobranego świadczenia z tytułu zasiłku przedemerytalnego (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), co w uzasadnieniu decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie przez przedstawienie zebranego pełnego materiału dowodowego i jego oceny dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. W aktach postępowania administracyjnego, przesłanych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę, znajdują się dokumenty przyznające prawo do emerytury Pani K. G. wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organy administracyjne na podstawie posiadanych dokumentów nie dokonały wnikliwej i wszechstronnej oceny, która znalazłaby odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, ponieważ wydając decyzje o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia przyjęto, iż Pani K. G. nabyła prawo do emerytury na podstawie decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia [...]r. nr [...] pomijając dalsze postanowienie tej decyzji w punkcie 2, że wypłata emerytury podlega zawieszeniu, ponieważ osoba kontynuuje zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy. Wobec powyższego należy przyjąć, że skarżącej przyznano prawo od [...]r., ale tylko potencjalnie i hipotetycznie, gdyż skarżąca pozostając w tym czasie w stosunku pracy nie spełniała przesłanek nabycia świadczenia emerytalnego, a zatem prawo to nie zostało skonsumowane. Prawo do emerytury skarżąca nabyła dopiero decyzją ZUS z dnia [...]r. od [...]r. Oznacza to, że okoliczności, które warunkują ustanie prawa do zasiłku przedemerytalnego nie wystąpiły. Określone zostały one w art. 37n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a. 2. W przypadku podjęcia przez osobę uprawnioną do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności, prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu, z zastrzeżeniem ust. 2a. 2a. Nie powoduje zawieszenia prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego: 1) podjęcie po okresie 3 miesięcy od dnia nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, a także odpłatne wykonywanie pracy w zarządach, w radach nadzorczych, komisjach i innych stanowiących organach osób prawnych, jeżeli dochody z tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia, 2) osiąganie dochodów z innych źródeł niż określone w pkt 1, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli dochody z tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia. Oznacza to, że sytuacja skarżącej, która w spornym okresie była w istocie pozbawiona prawa do emerytury (gdyż pozostawała w zatrudnieniu), powinna być oceniona w świetle przepisu art. 37 "n" ust. 2 i 2 "a" ustawy, a zatem, czy pobierane przez nią wynagrodzenie przekraczało ustalone tam pułapy decydujące o zawieszeniu świadczenia. Trudno natomiast mówić o sytuacji pobierania podwójnego świadczenia z różnych tytułów (emerytury i zasiłku przedemerytalnego) skoro skarżąca emerytury w tym czasie nie pobierała. Faktycznie emeryturę zaczęła pobierać na podstawie decyzji ZUS z dnia [...]r. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności skutkowało koniecznością uchylenia wydanych w sprawie decyzji jako podjętych z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 107 § 3 kpa. W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku. Mając na względzie z jednej strony treść wydanego w sprawie wyroku, z drugiej zaś treść podlegającej wykonaniu zaskarżonej decyzji Sąd na podstawie art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.