IV SA/Wr 665/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk – sprawozdawca po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w której – po rozpoznaniu odwołania złożonego przez J. Z. (dalej: skarżąca) – utrzymano w mocy decyzją Starosty D. z dnia [...], nr [...] orzekającą o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że z uwagi na treść art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje osobom, które w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni opłacały składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Zatem osoby prowadzące działalność gospodarczą, spełniające warunki do posiadania statusu osoby bezrobotnej, chcąc posiadać prawo do zasiłku dla bezrobotnych, muszą wykazać, że we wskazanym okresie odprowadzały nie tylko składki na ubezpieczenia społeczne, ale także na Fundusz Pracy, a podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. W tej sprawie – jak przyjął organ II instancji – skarżąca opłacała składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 28 kwietnia 2011 r., jednakże nie opłacała składek na Fundusz Pracy. Wprawdzie, stosownie do art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skarżąca podlegała ustawowemu zwolnieniu z opłacania składek na Fundusz Pracy, jednakże ustawodawca w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d tej ustawy, nie uwzględnił tych osób, tak jak to uczynił w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący, który nie daje organom orzekającym w sprawie możliwości swobodnego uznania. Zatem – jak podkreślił organ II instancji – nie można było zaliczyć skarżącej okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, okresu prowadzenia działalności gospodarczej skoro nie były za ten okres odprowadzane składki na Fundusz Pracy. Po złożeniu przez skarżącą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ II instancji, decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił decyzję z dnia [...] (Nr [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji powołał się na pismo Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2011 r. (znak: DRP-VIII-0212-507-2-SS/l 1), który dokonał wykładni systemowej celowościowej art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a i d ustawy i stwierdził, że do okresu uprawniającego nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, powinien być zaliczany również okres powadzenia działalności gospodarczej przez kobiety powyżej 55 lat i mężczyzn powyżej 60 lat, wobec których został zniesiony obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy. Pomimo zatem braku odprowadzania składki przez wskazaną kategorię osób, przy jednoczesnym opłacaniu składki na ubezpieczenia społeczne w wymaganej wysokości (podstawa składki to kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę) okres prowadzenia działalności gospodarczej przez wskazane osoby w wieku powyżej 55/60 lat powinien być uwzględniany do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Interpretacja ta – jak zaznaczono – realizuje europejską zasadę nakazującą krajom członkowskim podejmowanie wszelkich działań mających na celu zrównanie praw osób prowadzących działalność gospodarczą z osobami pozostającymi w zatrudnieniu. W końcowej części uzasadnienia organ II instancji nakazał, aby organ I instancji, mając powyższą wykładnię na uwadze oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponownie przeliczył okres uprawniający do zasiłku od którego zależy nabycie przez skarżącą prawa do tego świadczenia, jego wysokość oraz okres jego pobierania i wydał stosowną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji w oparciu o ten przepis nie nasuwa wątpliwości, skoro organ II instancji orzekł zgodnie z żądaniami skargi tj. uchylając decyzję wydaną przez organ I instancji nakazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy sporny w tej sprawie okres prowadzenia działalności gospodarczej, za który nie były odprowadzane składki na Fundusz Pracy, zaliczyć skarżącej do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Aktualny stan sprawy powstały na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji oznacza, że postępowanie sądowe stało się w tej sprawie bezprzedmiotowe, gdyż decyzja, której dotyczy skarga już "nie istnieje". Z tych przyczyn i stosownie do art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało umorzyć postępowanie wywołane tą skargą. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.